Hoorcolleges OdG
HC1 - Wat kunnen we weten?
Doelstellingen OdG
1. onderzoek pijlers ISW
1. filosofische veronderstellingen
2. disciplines en geschiedenis
3. relatie wetenschap x maatschappij
2. positionering actuele debatten
3. schrijven en argumenteren
Geschiedenis sociale wetenschap
- wetenschap als kennissysteem
o take nobody’s word for it
kritisch luisteren naar mensen
o kennis, methode, instituties (infrastructuur)
- late start (2e helft 19e eeuw)
o traditie natuurwetenschappen en geesteswetenschappen
roots in verschillende vakgebieden
van causaliteit naar statistische voorspelbaarheid
Geschiedenis SW:
Manier van leren en toetsing is veranderd.
100 jaar SW van Weber (1919) tot nu
- vragen Weber
o betrouwbare kennis, zuivere methoden, kennis altijd tijdelijk
o wetenschappelijke onafhankelijkheid, waarheidsvinding
- huidig debat
o wetenschappelijke vrijheid vs externe belangen
o bureaucratisering van onderwijs en onderzoek
nu worstelen we hiermee, hoe gaat dat nou het best?
20e eeuw: Merton - CUDOS
,c je bent niet alleen bezig doet het samen
u wat waar is is niet aan jou
d hebt geen belang bij bepaald onderzoek of kennis als onderzoeker
os bureaucratie, (don’t take my word for it) reviewen op onvriendelijke
manier
o niet van Merton, heb je wel wat toe te voegen
, drie kernvragen
1. ontologie (zijnsleer)
- waaruit of hoe bestaat de werkelijkheid?
o monisme vs dualisme
monisme: er is maar een substantie met eventueel
meerdere verschijningsvormen.
1. spinoza: lichaam en geest verschijningsvormen
van dezelfde substantie, doen en laten
gedetermineerd, geen vrije wil
2. marx: maatschappij resultaat van historisch
noodzakelijk materieel proces, wel vrije wil.
3. neurowetenschappers (swaab): denken bepaald
door elektrochemische materieel processen en
brein, geen vrije wil.
dualisme: lichaam en geest zijn twee fundamenteel
verschillende substanties die op elkaar inwerken of uit
elkaar voortkomen.
4. descartes: lichaam is uitgebrijd en deelbaar,
geest is dat niet, wisselwerking via de
pijnappelklier, mens heeft vrije wil.
5. chalmers: bewustzijn logisch autonoom tov
fysische processen waaruit het voortkomt, gat
tussen subjectieve ervaring en objectieve
projecten. we weten niet wat bewustzijn is
maar het is er wel.
o reductionisme vs holisme
o durkheim: dualisme mens en maatschappij eigen causaliteit.
social facts: vormen van handelen, denken en voelen die
buiten het individu plaatsvinden en beïnvloeden
…….
HC1 - Wat kunnen we weten?
Doelstellingen OdG
1. onderzoek pijlers ISW
1. filosofische veronderstellingen
2. disciplines en geschiedenis
3. relatie wetenschap x maatschappij
2. positionering actuele debatten
3. schrijven en argumenteren
Geschiedenis sociale wetenschap
- wetenschap als kennissysteem
o take nobody’s word for it
kritisch luisteren naar mensen
o kennis, methode, instituties (infrastructuur)
- late start (2e helft 19e eeuw)
o traditie natuurwetenschappen en geesteswetenschappen
roots in verschillende vakgebieden
van causaliteit naar statistische voorspelbaarheid
Geschiedenis SW:
Manier van leren en toetsing is veranderd.
100 jaar SW van Weber (1919) tot nu
- vragen Weber
o betrouwbare kennis, zuivere methoden, kennis altijd tijdelijk
o wetenschappelijke onafhankelijkheid, waarheidsvinding
- huidig debat
o wetenschappelijke vrijheid vs externe belangen
o bureaucratisering van onderwijs en onderzoek
nu worstelen we hiermee, hoe gaat dat nou het best?
20e eeuw: Merton - CUDOS
,c je bent niet alleen bezig doet het samen
u wat waar is is niet aan jou
d hebt geen belang bij bepaald onderzoek of kennis als onderzoeker
os bureaucratie, (don’t take my word for it) reviewen op onvriendelijke
manier
o niet van Merton, heb je wel wat toe te voegen
, drie kernvragen
1. ontologie (zijnsleer)
- waaruit of hoe bestaat de werkelijkheid?
o monisme vs dualisme
monisme: er is maar een substantie met eventueel
meerdere verschijningsvormen.
1. spinoza: lichaam en geest verschijningsvormen
van dezelfde substantie, doen en laten
gedetermineerd, geen vrije wil
2. marx: maatschappij resultaat van historisch
noodzakelijk materieel proces, wel vrije wil.
3. neurowetenschappers (swaab): denken bepaald
door elektrochemische materieel processen en
brein, geen vrije wil.
dualisme: lichaam en geest zijn twee fundamenteel
verschillende substanties die op elkaar inwerken of uit
elkaar voortkomen.
4. descartes: lichaam is uitgebrijd en deelbaar,
geest is dat niet, wisselwerking via de
pijnappelklier, mens heeft vrije wil.
5. chalmers: bewustzijn logisch autonoom tov
fysische processen waaruit het voortkomt, gat
tussen subjectieve ervaring en objectieve
projecten. we weten niet wat bewustzijn is
maar het is er wel.
o reductionisme vs holisme
o durkheim: dualisme mens en maatschappij eigen causaliteit.
social facts: vormen van handelen, denken en voelen die
buiten het individu plaatsvinden en beïnvloeden
…….
