Werkcollege 4: Humorale immuniteit
B-cel activatie
B-cellen worden in het beenmerg aangemaakt. De naïeve B-cellen bevinden zich in perifeer lymfoïde
organen (milt en lymfeknopen) en zijn klaar om geactiveerd te worden.
Gespecialiseerde APC’s zijn nodig om antigeen naar T-
cellen toe te brengen zodat deze geactiveerd kunnen
worden. De meeste antigenen worden vanaf het
weefseloppervlak getransporteerd naar lymfeknopen
via lymfevaten die eindigen in de subcapsulaire sinus
van de knopen. Oplosbare antigenen <70 kD gaan de B-
celzone binnen via kanalen waar de B-cellen zich
bevinden. Grotere antigenen gaan de B-celzone binnen
via subcapsulaire sinus macrofagen of via dendritische
cellen in de medulla.
Voor T-cel activatie moet het antigeen door een APC
afgebroken worden en in stukjes gepresenteerd worden
aan de T-cel. Voor B- cel activatie is het niet nodig om
het antigeen af te breken. Het antigeen dat gepresenteerd wordt aan B-cellen is in intacte,
natuurlijke vorm en wordt niet bewerkt door APC’s.
Bij B-cellen kunnen ook 2 signalen onderscheiden worden die over het algemeen nodig zijn voor
succesvolle activatie:
Signaal 1: antigeen bindt aan BCR-receptor, waardoor biochemische
signalen naar de B-cel gaan. Dit initieert het proces van activatie.
groen = cytokine receptor,
receptor bij kleine ronde bolletje = MHC- receptor
Signaal 2: de receptor internaliseert (=maakt eigen) het gebonden
antigeen in endosomale vesicles, en als het antigeen een eiwit is, wordt
het verwerkt in peptiden die op het celopp. van de B-cel gepresenteerd
worden om herkend te worden door helper T-cellen.
CD40 = costimulator eiwit op APC’s die nodig is voor activatie
CD40L = het ligand op Th-cellen die aan CD40 bindt. Hierdoor
worden APC’s geactiveerd.
Er zijn verschillende typen Th-cellen betrokken bij T-cel activatie. De Th-
cel die over het algemeen betrokken is bij B-cel activatie is nog een
andere type Th-cel: Tfh-cellen (folliculaire helper T-cellen).
Niet zomaar elke willekeurig geactiveerde Th-cel kan het signaal 2 voor een B-cel verschaffen. Helper
T-cellen moeten CD40 ligand hebben, die aangrijpt op CD40 aanwezig op antigeen-gestimuleerde B-
cellen. Dit induceert B-cel proliferatie en differentiatie.
B-cel activatie
B-cellen worden in het beenmerg aangemaakt. De naïeve B-cellen bevinden zich in perifeer lymfoïde
organen (milt en lymfeknopen) en zijn klaar om geactiveerd te worden.
Gespecialiseerde APC’s zijn nodig om antigeen naar T-
cellen toe te brengen zodat deze geactiveerd kunnen
worden. De meeste antigenen worden vanaf het
weefseloppervlak getransporteerd naar lymfeknopen
via lymfevaten die eindigen in de subcapsulaire sinus
van de knopen. Oplosbare antigenen <70 kD gaan de B-
celzone binnen via kanalen waar de B-cellen zich
bevinden. Grotere antigenen gaan de B-celzone binnen
via subcapsulaire sinus macrofagen of via dendritische
cellen in de medulla.
Voor T-cel activatie moet het antigeen door een APC
afgebroken worden en in stukjes gepresenteerd worden
aan de T-cel. Voor B- cel activatie is het niet nodig om
het antigeen af te breken. Het antigeen dat gepresenteerd wordt aan B-cellen is in intacte,
natuurlijke vorm en wordt niet bewerkt door APC’s.
Bij B-cellen kunnen ook 2 signalen onderscheiden worden die over het algemeen nodig zijn voor
succesvolle activatie:
Signaal 1: antigeen bindt aan BCR-receptor, waardoor biochemische
signalen naar de B-cel gaan. Dit initieert het proces van activatie.
groen = cytokine receptor,
receptor bij kleine ronde bolletje = MHC- receptor
Signaal 2: de receptor internaliseert (=maakt eigen) het gebonden
antigeen in endosomale vesicles, en als het antigeen een eiwit is, wordt
het verwerkt in peptiden die op het celopp. van de B-cel gepresenteerd
worden om herkend te worden door helper T-cellen.
CD40 = costimulator eiwit op APC’s die nodig is voor activatie
CD40L = het ligand op Th-cellen die aan CD40 bindt. Hierdoor
worden APC’s geactiveerd.
Er zijn verschillende typen Th-cellen betrokken bij T-cel activatie. De Th-
cel die over het algemeen betrokken is bij B-cel activatie is nog een
andere type Th-cel: Tfh-cellen (folliculaire helper T-cellen).
Niet zomaar elke willekeurig geactiveerde Th-cel kan het signaal 2 voor een B-cel verschaffen. Helper
T-cellen moeten CD40 ligand hebben, die aangrijpt op CD40 aanwezig op antigeen-gestimuleerde B-
cellen. Dit induceert B-cel proliferatie en differentiatie.
