Samenvatting introductie in de gezondheidszorg GW1601B (ESHPM/BMG) 2017/2018

Introductie in de gezondheidszorg (ESHPM bachelor jaar 1)

HC 1+2 Introductie NL zorgstelsel en informele zorg
Veranderingen in de zorg
De Nederlandse zorg is in 2015 om twee redenen veranderd.
 Verbetering van de ‘financiële houdbaarheid’ (er waren zorgen over de
betaalbaarheid van de zorg in de toekomst).
 Verbetering van de kwaliteit van de zorg.

Ontwikkelingen die een aanleiding waren voor verandering in de zorg
 De levensverwachting neemt toe
 Chronisch ziek op jongere leeftijd (welvaartsziekte)
 Groei uitgaven aan de zorg
o Toename welvaart
o Ontwikkeling medische wetenschap
o Baumoleffect: stijging van de arbeidsproductiviteit blijft in de
gezondheidszorg achter van de rest van de economie. Op tijd en aandacht
kunnen we in de zorg niet veel besparen, omdat het mensenwerk is. Dit
terwijl de salarissen in de zorg wel gelijk moeten blijven lopen met de
algemene loonontwikkeling. Hierdoor wordt de zorg naar verhouding ieder
jaar duurder.

Veranderingen in het zorgstelsel
 Decentralisatie (=overheveling van taken van het Rijk naar gemeenten)
 Twee nieuwe stelselwetten
o De Wet langdurige zorg (Wlz): voor de burger die 24/7 zorg en toezicht nodig
heeft.
o De Jeugdwet: gemeenten zijn verantwoordelijk voor jeugdzorg.
 de Algemene wet bijzondere ziektekosten (AWBZ) verdwijnt
 Verpleging en verzorging thuis gaan naar de Zorgverzekeringswet (Zvw) en thuiszorg
wordt nu ‘wijkverpleging’ genoemd.
 Individuele begeleiding en dagbesteding; kortdurend verblijf in een zorginstelling
(max. 3 dagen per week); opvang voor dak- en thuislozen gaan naar de Wet
maatschappelijk ondersteuning (Wmo). Gemeenten zijn verantwoordelijk voor hulp
en ondersteuning die mensen in staat stellen zelfstandig te leven.

Doelen van het gezondheidszorgstelsel
 Kwaliteit: dat je op tijd geholpen wordt met passende effectieve zorg.
 Toegankelijkheid: dat mensen die zorg nodig hebben dit ook krijgen en het zich ook
kunnen veroorloven.
 Betaalbaarheid: goede behandelingen kosten geld, dus de behandelingen moeten
ook betaalbaar zijn. Doelmatigheid is hiervoor belangrijk, want beschikbare middelen
moeten zo worden ingezet dat ze de meeste gezondheidswinst opleveren.

,Het overheidsideaal is dat de meeste mensen zelfredzaam zijn en dus voor zichzelf zorgen.
Als dit niet mogelijk is dienen ze hulp in te roepen van hun omgeving en als dat niet volstaat
wordt pas professionele hulp aangeboden.
Zorg en zorguitgaven
Gezondheidszorg: geheel van zorgverleners (en ondersteunend personeel), instellingen,
middelen en (ondersteunende) activiteiten dat gericht is op instandhouding en verbetering
van de gezondheidstoestand en/of zelfredzaamheid en op het reduceren, opheffen,
compenseren en voorkomen van tekorten daarin.
Zorg verwijst naar alles en iedereen die bijdraagt aan gezondheid en zelfredzaamheid.
Je hebt allerlei verschillende typen zorgverlening die je op meerdere manieren kunt indelen.
 Zorgbehoefte
o Bijv. zorg rondom geboorte
 Plaats van behandeling
o Intramuraal: binnen de muren, opgenomen in een instelling. Verblijf > 24 uur.
Bijv. verpleeg- en verzorgingshuizen en ziekenhuizen.
o Extramuraal: zorg zonder opname. Dit is vaak zo dicht mogelijk bij huis. Bijv.
polikliniek of huisarts.
o Semimuraal: de patiënt is niet opgenomen, maar komt wel naar de instelling
voor onderzoek of behandeling.
o Transmuraal: vanuit de zorginstelling wordt er extramurale zorg gegeven.
 Behandelingsniveau
o Nuldelijnszorg
 Zorg zonder hulpvraag
 Preventieve gezondheidszorg om ziektes op te kunnen sporen
o Eerstelijnszorg
 Algemene zorg voor hulpvraag
 Bijv. huisartsenzorg, mondzorg
o Tweedelijnszorg
 Verwijzing nodig vanuit de eerste lijn
 Bijv. ziekenhuiszorg, geestelijke gezondheidszorg
o Derdelijnszorg
 Hoog specialistische zorg
 Instelling voor topklinische zorg
 Bijv. geen longarts, maar een arts die gespecialiseerd is in een
bepaalde longziekte.
 Doelgroep
o Totale bevolking, bepaalde leeftijdsgroepen/geslacht, bepaalde ziekten,
mensen met een beperking, bevolkingsgroepen met specifieke risico’s.
 Type zorg
o Langdurige zorg
 24/7 zorg en toezicht
 verpleeghuiszorg
o Curatieve zorg
 gericht op genezing
 ziekenhuis, huisarts, wijkverpleging
o Maatschappelijke ondersteuning

,  ondersteuning zodat mensen zelfstandig kunnen leven
 individuele begeleiding en dagbesteding
 maatschappelijke opvang dak- en thuislozen
o Jeugdzorg
 alle zorg aan kinderen, jongeren en hun ouders bij opgroei- en
opvoedproblemen

Soorten ziekenhuizen:
 Algemene ziekenhuizen: basiszorg aan patiënten.
 Topklinische opleidingsziekenhuizen: bieden naast basiszorg ook
hooggespecialiseerde regionale zorg bijv. IVF.
 Universitair medische centra (umc’s): doen op relatief beperkte schaal klinisch
wetenschappelijk onderzoek.
 Deze ziekenhuizen richten zich niet op een specifieke categorie aandoeningen in
tegenstelling tot zelfstandige behandelcentra (zbc’s).

Volgens het CBS gaven we in 2013 94 miljard euro uit aan zorg en volgens het BKZ 70 miljard
euro. Dit verschil is te wijten aan het feit dat het CBS naast gezondheidszorg ook welzijnszorg
(bijv. kinderopvang, asielzoekerscentra) meerekent. De zorgkosten zijn duurder door
verbeterde technologie, andere samenstelling van de bevolking, verandering van leefstijl en
de uitgaven aan geneesmiddelen neemt toe, omdat men langer leeft en dus bijv. ook een
langere tijd bloedverdunners moet slikken.

Rolverdeling in de zorg

Burgers: wanneer zij gebruik maken van
zorg  ‘zorgvragers/zorgconsumenten’. Voor
zorgaanbieders zijn zij dan
patiënten/cliënten.




Zorginkopers: de ‘motor’ van de zorg. De Zorgaanbieders: alle organisaties,
zorgverzekeraars
Vervulling rol vankopen zorg in bij de
zorginkoper instellingen en individuele zorgverleners die
zorgaanbieders.
 Zorgverzekeringswet  zorgverzekeraar zorg, hulp en ondersteuning bieden. Alle
 Wet langdurige zorg  zorgkantoren (meestal mensen
vervultdie
de werken
grootsteinverzekeraar
de zorg. in de
regio de functie van zorgkantoor)
 Wet maatschappelijke ondersteuning  gemeenten
 Jeugdwet  gemeenten
 de gemeenten vervullen de rol van zorginkoper voor de Wmo en de Jeugdwet. Het idee
hierachter is dat gemeenten dichterbij de burger staan en zodoende doelmatige zorg van een
hogere kwaliteit kunnen bieden.

Zorgaanbieders