Parkinson

Casus 22 - Parkinson
Veranderingen bij Parkinson Ziekte
- Beweging
o tremor
o hypokinesie
- Houding
o veel in flexie houding (is geautomatiseerde beweging, paleo-level, wat vaak vervalt)
- Cognitie
- Stemming
 Verminderde geassocieerde bewegingen – armen bewegen vaak niet goed mee bij het lopen
 Voornamelijk problemen in paleo-level!

Basale ganglia
- onder het neo-level
- beweging
- reward
 Alle bewegingen die je leert worden hier opgeslagen – hier komen dus de problemen in bij Parkinson

Functies basale ganglia betreft locomotie

- Actie selectie
o Zelf-geïnitieerde routine bewegingspatronen
- Uitvoering (starten, stoppen) van verworven bewegingspatronen
- Versterking leren
o Programmering van bewegingen
o Initiatie van bewegingen
o Variatie van bewegingen
o Adaptatie van snelheid en houding tijdens uitvoeren van bewegingen
 Actie selectie
 Versterking leren


NB: Basale-ganglia gerelateerde aandoeningen uiten zich in problemen in motorische selectie en start/ stop controle

 Connectie tussen paleo en neo level is moeizaam – dus starten en stoppen, wat geen geautomatiseerde
bewegingen zij en dus van neo-level is, wil slechter omdat het toch nog door het paleo-level moet


Wanneer de Thalamus verhoogt de stimulatie van de cortex
 is een verhoogde neiging tot beweging
 Bij de ziekte van Parkinson verklaart dit de tremor
 Andere ziekten ontstaan uit basale ganglia, kunnen tikken veroorzaken, hemibalisme en chorea

Versterking leren
- instinctief leren
- onverwachte events, nieuwe stimuli en beloningen lokken stereotypische sensorische respons op
- acties die beloning vergroten (paleo level)
- neuronen betrokken zijn dopaminerge


 Het is erg moeilijk om patiënten met Parkinson nieuwe dingen aan te leren


Te kort aan dopaminerge activiteit in de indirecte pathway resulteert in:

 bradykinesie en akinesie (in Parkinson)
 kan leiden tot suppressie inhibitie output van de thalamus
NB: Thalamus onderdrukt de motorcortex




1

, Selectie verstoringen
= Onvoldoende geremd signalen interfereren met de output van geselecteerde doelen (geplande motorische functies)

Dit leidt tot:
- Algemene verhoogde spierspanning: stijfheid
- Verminderde controle over opzettelijke motorische activiteiten
- Verminderde controle over de psychologische functies die leiden tot:
o Schizofrenie
o Attention Deficit Disorder
o Het syndroom van Tourette
o Ticks

Basale ganglia – invloed op motorische functies
 Controle van de biologische behoefte van beweging
 Expressie van de emotie tijdens motorische activiteit, mimiek, gebaren

Motor symptomen
 hypokinetische bij Parkinson ziekte
- Verstoring spiertonus
o verhoogde spiertonus tijdens rust
 agonist en antagonist contraheren samen = tandwiel fenomeen
- Verstoring van snelheid van beweging
o Hypokinesie
 Onhandigheid, verminderde armzwaai tijdens lopen, patiënt moet nadenken bij (normaal)
geautomatiseerde bewegingen)
o Hyperkinesie
 tremor
- Onvrijwillige bewegingen (tremor)


Differentiaal diagnose
- familiaire tremor (tijdens rust, vaak niet tijdens activiteit)
- ouderdom tremor (juist tijdens activiteit)
- andere aandoeningen; angst verstoring, hyper thyroidisme, chronische alcohol intoxicatie)
- NB: bijwerkingen van medicatie!

Oorzaken Parkinson
- vaak onbekend
- verschillende factoren kunnen van invloed zijn:
o veroudering, omgevingstoxines, genetica, trauma

Medische behandeling Parkinson
 verstoring ins Glutamaat – Acetylcholine – Dopamine
- anti cholinerge drugs
- drugs die productie dopamine stimuleren
- vervanger voor dopamine (L-dopa)
- diepe hersenstimulatie
- verwijdering van thalamus cellen om tremor te verminderen
Bekend casus
- Trillingen in armen - Altijd zelfstandig, nu afhankelijk van vrouw
- Nu ook in benen - 2 kinderen, 3 kleinkinderen
- Tragere reactie - Aangepaste woning
- Stijver - 2 jaar VUT, op bank gewerkt
- Schrijven steeds moeilijker - Fietsen, wandelen, klussen
- Moeilijk accepteren

Variant 1

- Liggen in bed
- Dekbed over zich heen trekken is lastig
 Wil goed en lekker warm kunnen slapen



2