Stampen IRIT
Week 1:
Christensen
1. “Sustaining”: nieuw product dat beter presteert wat betreft door de bestaande markt reeds
gewaardeerde eigenschappen
2. “Disruptive”: nieuw product met (nog) niet door de bestaande markt gewaardeerde
eigenschappen dat bij introductie slechter presteert wat betreft door de markt reeds
gewaardeerde eigenschappen maar ten aanzien van die eigenschappen een sterke
groeicurve doormaakt
Herkennen disruptieve technologie
1. Bepalen of het disruptive of sustaining is: onenigheid tussen management en technnologisch
personeel is aanwijzing. Niet kijken naar huidige belangen van consumenten.
2. Bepaal de strategische belangen van de disruptieve technologie: stel de juiste vragen over de
belangen van een technologie. Niet aan consumenten vragen want die willen direct performance.
3. Bepaal de markt voor disruptieve technologie: geen marktonderzoek want er is nog geen concrete
markt. Nadenken wie de consumenten zijn en wat de juiste prijs is. Experimenteren.
4. Plaats de verantwoordelijkheid van de technologie in een onafhankelijke organisatie. Anders
belangenverstrengeling.
5. Houdt de organisatie onafhankelijk.
McKinsey (2013): “Advances that will transform life, business, and the global economy”
Vier gemeenschappelijke kenmerken van disruptieve technologie:
• Snelle ontwikkeling
• Verandering status quo (disruptief)
• Brede impact
• Groot economisch belang
Schön defines technology as “any tool or technique, any product or process, any physical equipment
or method of doing or making, by which human capability is extended.”.
Brownsworth: Drie mogelijke vormen van disruptie: ze overlappen en zorgen voor disruptie omdat
ze de diepe waarden waarop de legitimiteit van ons sociale systeem rust aanpassen.
1. Legal: juridisch raamwerk, doctrine en normen: bestaande juridische normen worden door
technologie uitgedaagd. Fundamentele kwesties komen aan het licht.
2. Regulatory: regelgevingskaders en wettelijke legitimiteit van instanties: adequatie van bepaalde
regulering (toepassingen van het recht) en de instanties: wie is de baas van het internet? Het gaat
niet wat voor regels hebben we nodig maar wie geeft de regels en de legitimering ervan. Is het
gerechtvaardigd als de EU bitcoin wetgeving gaat maken
3. Adequacy challenges: vormgeving robuuste en effectieve regulering: is de huidige regelgeving nog
fit for purpose? Zelf gebruiken van technologie via drones etc. De legitimering dat regels adequaat
zijn. Hebben we de controle op bitcoin eigenlijk wel nodig? Is de regelgeving wel effectief? Op
fundamenteel niveau.
, Bennet Moses (2007): “Why Law and Technological Change?” Vier juridische gevolgen
technologische disruptie
1. Nieuwe regelgeving
2. Onzekerheid toepasselijkheid bestaande regels: oude regels hebben opheldering nodig.
3. Ongewenste reikwijdte bestaande regels
4. Heroverweging grondslagen regelgeving: technologieen brengen in een verandering in ons
hart van een rechtvaardigingsgevoel.
Moses stelt dat de meeste technologieen prima onder ons recht vallen en dat we er niet bang voor
moeten zijn.
Week 2:
Regulering: : ‘regulering’ is direct en indirect ingrijpen op (primair: economisch) gedrag (van
technologie-actoren), via sancties, constraints en/of incentives, primair door overheid maar ook door
andere actoren/
3 theorieen voor de grondslag van regulering:
1. Public choice theory: gebaseerd op theorie van marktfalen. Enkel bij marktfalen is regulering nodig
in publiek belang. (Baldwin)
2. Private interest theory: gebaseerd op toepassing economische theorie op individueen: politici,
regulators behartigen eigen belangen.
3. Public value theory: beginselen en waarden moeten worden beschermd.
Baldwin: vormen van martkfalen die kunnen leiden tot regulering: monopolies, windfall profits,
externalities, information inadequacies, continuity and availability of services, anti competitive
behaviour, public goods and moral hazard, unequal bargaining power etc.
Bijlsma: oplossingen voor regulering:
1. Bij technologische onzekerheid: technologieneutraal beleid (beleid hoeft niet te worden aangepast
bij nieuwe ontwikkelingen).
2. Bij minder technologische onzekerheid: technologiespecifieke wetgeving
3. Bij hoge aanpassingkosten: tijdelijk beleid
Mandel: drie lessen die we kunnen leren van technologie en regulering in het verleden:
1. Al bestaande juridische categorieen zullen niet toepasbaar meer zijn bij nieuw recht en
technologische geschillen: ?) a legal decision maker must consider the rationale for the
existing legal categories in the first instance
2. 2. Rechters moeten zichzelf niet laten overweldigen door nieuwe technologie waardoor hun
keuzes worden beinvloed.
3. De type juridische geschillen die ontstaan als gevolg van technologie zijn niet voorzienbaar.
Niet zomaar onder een bestaande categorie scharen. Flexibel systeem opzetten.
Week 3
De taak van het recht
Van Beers: Law “also tells a certain story and provides us with a vocabulary to symbolize and
interpret (new) phenomena, … and may ultimately affect our experience of the world around us”.
“Even if restrictive ART laws may sometimes fall short on a practical level, they nevertheless have an
Week 1:
Christensen
1. “Sustaining”: nieuw product dat beter presteert wat betreft door de bestaande markt reeds
gewaardeerde eigenschappen
2. “Disruptive”: nieuw product met (nog) niet door de bestaande markt gewaardeerde
eigenschappen dat bij introductie slechter presteert wat betreft door de markt reeds
gewaardeerde eigenschappen maar ten aanzien van die eigenschappen een sterke
groeicurve doormaakt
Herkennen disruptieve technologie
1. Bepalen of het disruptive of sustaining is: onenigheid tussen management en technnologisch
personeel is aanwijzing. Niet kijken naar huidige belangen van consumenten.
2. Bepaal de strategische belangen van de disruptieve technologie: stel de juiste vragen over de
belangen van een technologie. Niet aan consumenten vragen want die willen direct performance.
3. Bepaal de markt voor disruptieve technologie: geen marktonderzoek want er is nog geen concrete
markt. Nadenken wie de consumenten zijn en wat de juiste prijs is. Experimenteren.
4. Plaats de verantwoordelijkheid van de technologie in een onafhankelijke organisatie. Anders
belangenverstrengeling.
5. Houdt de organisatie onafhankelijk.
McKinsey (2013): “Advances that will transform life, business, and the global economy”
Vier gemeenschappelijke kenmerken van disruptieve technologie:
• Snelle ontwikkeling
• Verandering status quo (disruptief)
• Brede impact
• Groot economisch belang
Schön defines technology as “any tool or technique, any product or process, any physical equipment
or method of doing or making, by which human capability is extended.”.
Brownsworth: Drie mogelijke vormen van disruptie: ze overlappen en zorgen voor disruptie omdat
ze de diepe waarden waarop de legitimiteit van ons sociale systeem rust aanpassen.
1. Legal: juridisch raamwerk, doctrine en normen: bestaande juridische normen worden door
technologie uitgedaagd. Fundamentele kwesties komen aan het licht.
2. Regulatory: regelgevingskaders en wettelijke legitimiteit van instanties: adequatie van bepaalde
regulering (toepassingen van het recht) en de instanties: wie is de baas van het internet? Het gaat
niet wat voor regels hebben we nodig maar wie geeft de regels en de legitimering ervan. Is het
gerechtvaardigd als de EU bitcoin wetgeving gaat maken
3. Adequacy challenges: vormgeving robuuste en effectieve regulering: is de huidige regelgeving nog
fit for purpose? Zelf gebruiken van technologie via drones etc. De legitimering dat regels adequaat
zijn. Hebben we de controle op bitcoin eigenlijk wel nodig? Is de regelgeving wel effectief? Op
fundamenteel niveau.
, Bennet Moses (2007): “Why Law and Technological Change?” Vier juridische gevolgen
technologische disruptie
1. Nieuwe regelgeving
2. Onzekerheid toepasselijkheid bestaande regels: oude regels hebben opheldering nodig.
3. Ongewenste reikwijdte bestaande regels
4. Heroverweging grondslagen regelgeving: technologieen brengen in een verandering in ons
hart van een rechtvaardigingsgevoel.
Moses stelt dat de meeste technologieen prima onder ons recht vallen en dat we er niet bang voor
moeten zijn.
Week 2:
Regulering: : ‘regulering’ is direct en indirect ingrijpen op (primair: economisch) gedrag (van
technologie-actoren), via sancties, constraints en/of incentives, primair door overheid maar ook door
andere actoren/
3 theorieen voor de grondslag van regulering:
1. Public choice theory: gebaseerd op theorie van marktfalen. Enkel bij marktfalen is regulering nodig
in publiek belang. (Baldwin)
2. Private interest theory: gebaseerd op toepassing economische theorie op individueen: politici,
regulators behartigen eigen belangen.
3. Public value theory: beginselen en waarden moeten worden beschermd.
Baldwin: vormen van martkfalen die kunnen leiden tot regulering: monopolies, windfall profits,
externalities, information inadequacies, continuity and availability of services, anti competitive
behaviour, public goods and moral hazard, unequal bargaining power etc.
Bijlsma: oplossingen voor regulering:
1. Bij technologische onzekerheid: technologieneutraal beleid (beleid hoeft niet te worden aangepast
bij nieuwe ontwikkelingen).
2. Bij minder technologische onzekerheid: technologiespecifieke wetgeving
3. Bij hoge aanpassingkosten: tijdelijk beleid
Mandel: drie lessen die we kunnen leren van technologie en regulering in het verleden:
1. Al bestaande juridische categorieen zullen niet toepasbaar meer zijn bij nieuw recht en
technologische geschillen: ?) a legal decision maker must consider the rationale for the
existing legal categories in the first instance
2. 2. Rechters moeten zichzelf niet laten overweldigen door nieuwe technologie waardoor hun
keuzes worden beinvloed.
3. De type juridische geschillen die ontstaan als gevolg van technologie zijn niet voorzienbaar.
Niet zomaar onder een bestaande categorie scharen. Flexibel systeem opzetten.
Week 3
De taak van het recht
Van Beers: Law “also tells a certain story and provides us with a vocabulary to symbolize and
interpret (new) phenomena, … and may ultimately affect our experience of the world around us”.
“Even if restrictive ART laws may sometimes fall short on a practical level, they nevertheless have an
