Scheikunde H1 materialen en stoffen paragraaf 1 t/m 4
1.1 Materialen
Leerdoelen:
• Materialen kun je onderscheiden in natuurlijke en synthetische materialen.
Natuurlijke materialen=materialen van natuurlijke oorsprong: hout, steen…etc.
Synthetische materialen=materialen die je niet in de natuur kunt vinden, moet je via
chemische processen maken uit grondstoffen. Zoals: baksteen, ijzer, glas, terracotta…etc.
• Kunststoffen (plastics) worden op dit moment voornamelijk uit aardolie gesynthetiseerd.
Voorbeelden: kleding, voertuigen, elektronica en in huis-, tuin- en keukenmateriaal.
• Het materiaal dat je voor een toepassing kiest, hangt af van de eigenschappen ervan.
Als vb.: goud is geschikt voor sieraden en elektra. Niet om een brug van te maken, de brug
zou instorten!
• In een composiet zijn materialen gemengd om betere materiaaleigenschappen te krijgen.
Een materiaal dat is samengesteld uit een mix van verschillende materialen om betere
materiaaleigenschappen te krijgen, heet een composiet. Voorbeelden van een composiet:
beton, glas.
• In de begrippenlijst staan de materiaaleigenschappen die je moet kennen.
Fase=toestand waarin Hydrofiel=waterabsorbere Oplosbaarheid=mate waarin
een stof zich bevindt: nd / oplosbaar in water stoffen oplossen in een
vast, vloeibaar of vloeistof, meestal water.
gasvormig
Dichtheid=massa van Hydrofoob=waterafstotend Stofeigenschappen=eigenschap
een stof of materiaal / niet oplosbaar in water pen van een zuivere stof, zoals
per eenheid dichtheid, kookpunt en
smeltpunt
Hernieuwbare Materiaaleigenschappen=e Grondstoffen=stoffen die nodig
grondstoffen=een igenschappen van een zijn om synthetische
grondstof die niet op materiaal, zoals hardheid, materialen te maken
raakt dichtheid, elektrische
geleidbaarheid (blz. 53 voor meer begrippen)
Dichtheid formule: p= M : V
-p de dichtheid in kilogram per liter (kg/L)
-m de massa in kilogram (kg)
-V het volume in liter (L)
, 1.2 Het deeltjesmodel
Leerdoelen:
• Met het deeltjesmodel kun je veel eigenschappen van een stof op macroniveau verklaren
door het gedrag van de moleculen op microniveau.
Dit betekent dat het deeltjesmodel ons helpt begrijpen waarom stoffen zich op grote schaal
(macroniveau) op een bepaalde manier gedragen door naar het gedrag van individuele
deeltjes (moleculen of atomen) op een veel kleiner niveau (microniveau) te kijken.
Bijvoorbeeld, als we naar water kijken, zien we op macroniveau dat het bij
kamertemperatuur vloeibaar is (dus water). Het deeltjesmodel helpt ons begrijpen dat dit
komt doordat de watermoleculen op microniveau voortdurend bewegen en elkaar
aantrekken.
• De samendrukbaarheid en vervormbaarheid van stoffen en materialen in de verschillende
fasen zijn met het deeltjesmodel te verklaren.
Met het deeltjesmodel begrijpen we waarom stoffen zich anders gedragen in verschillende
fasen (vast, vloeibaar, gas). Bijvoorbeeld, vaste stoffen kunnen moeilijk samengedrukt
worden omdat hun deeltjes dicht op elkaar zitten. Vloeistoffen en gassen zijn vervormbaar
omdat hun deeltjes vrijer bewegen en kunnen van vorm veranderen.
• Zuivere stoffen hebben elk een smeltpunt en een kookpunt.
Het smeltpunt is de temperatuur wanneer een stof smelt. Bij water betekent dit dat ijs bij 0°C
smelt en verandert in water.
Het kookpunt is de temperatuur waarbij een stof kookt. Bij water betekent dit dat water bij
100°C begint te koken en overgaat in waterdamp (gas).
Zuivere stoffen bestaan uit slechts één molecuul of atoom. Vb. van zuivere stoffen: zuurstof,
water, koolstof, kwik…etc.
1.3 Zuivere stoffen en mengsels
Leerdoelen:
• In zuivere stoffen komen maar één soort moleculen voor, in mengsels meerdere soorten
moleculen.
Zuivere stoffen: Alles is hetzelfde, zoals een doos met alleen rode appels. Alle appels zijn
hetzelfde.
Mengsels: Hierin zitten verschillende dingen bij elkaar, zoals een doos met rode, groene en
gele appels. Er zijn verschillende soorten appels in de doos.
1.1 Materialen
Leerdoelen:
• Materialen kun je onderscheiden in natuurlijke en synthetische materialen.
Natuurlijke materialen=materialen van natuurlijke oorsprong: hout, steen…etc.
Synthetische materialen=materialen die je niet in de natuur kunt vinden, moet je via
chemische processen maken uit grondstoffen. Zoals: baksteen, ijzer, glas, terracotta…etc.
• Kunststoffen (plastics) worden op dit moment voornamelijk uit aardolie gesynthetiseerd.
Voorbeelden: kleding, voertuigen, elektronica en in huis-, tuin- en keukenmateriaal.
• Het materiaal dat je voor een toepassing kiest, hangt af van de eigenschappen ervan.
Als vb.: goud is geschikt voor sieraden en elektra. Niet om een brug van te maken, de brug
zou instorten!
• In een composiet zijn materialen gemengd om betere materiaaleigenschappen te krijgen.
Een materiaal dat is samengesteld uit een mix van verschillende materialen om betere
materiaaleigenschappen te krijgen, heet een composiet. Voorbeelden van een composiet:
beton, glas.
• In de begrippenlijst staan de materiaaleigenschappen die je moet kennen.
Fase=toestand waarin Hydrofiel=waterabsorbere Oplosbaarheid=mate waarin
een stof zich bevindt: nd / oplosbaar in water stoffen oplossen in een
vast, vloeibaar of vloeistof, meestal water.
gasvormig
Dichtheid=massa van Hydrofoob=waterafstotend Stofeigenschappen=eigenschap
een stof of materiaal / niet oplosbaar in water pen van een zuivere stof, zoals
per eenheid dichtheid, kookpunt en
smeltpunt
Hernieuwbare Materiaaleigenschappen=e Grondstoffen=stoffen die nodig
grondstoffen=een igenschappen van een zijn om synthetische
grondstof die niet op materiaal, zoals hardheid, materialen te maken
raakt dichtheid, elektrische
geleidbaarheid (blz. 53 voor meer begrippen)
Dichtheid formule: p= M : V
-p de dichtheid in kilogram per liter (kg/L)
-m de massa in kilogram (kg)
-V het volume in liter (L)
, 1.2 Het deeltjesmodel
Leerdoelen:
• Met het deeltjesmodel kun je veel eigenschappen van een stof op macroniveau verklaren
door het gedrag van de moleculen op microniveau.
Dit betekent dat het deeltjesmodel ons helpt begrijpen waarom stoffen zich op grote schaal
(macroniveau) op een bepaalde manier gedragen door naar het gedrag van individuele
deeltjes (moleculen of atomen) op een veel kleiner niveau (microniveau) te kijken.
Bijvoorbeeld, als we naar water kijken, zien we op macroniveau dat het bij
kamertemperatuur vloeibaar is (dus water). Het deeltjesmodel helpt ons begrijpen dat dit
komt doordat de watermoleculen op microniveau voortdurend bewegen en elkaar
aantrekken.
• De samendrukbaarheid en vervormbaarheid van stoffen en materialen in de verschillende
fasen zijn met het deeltjesmodel te verklaren.
Met het deeltjesmodel begrijpen we waarom stoffen zich anders gedragen in verschillende
fasen (vast, vloeibaar, gas). Bijvoorbeeld, vaste stoffen kunnen moeilijk samengedrukt
worden omdat hun deeltjes dicht op elkaar zitten. Vloeistoffen en gassen zijn vervormbaar
omdat hun deeltjes vrijer bewegen en kunnen van vorm veranderen.
• Zuivere stoffen hebben elk een smeltpunt en een kookpunt.
Het smeltpunt is de temperatuur wanneer een stof smelt. Bij water betekent dit dat ijs bij 0°C
smelt en verandert in water.
Het kookpunt is de temperatuur waarbij een stof kookt. Bij water betekent dit dat water bij
100°C begint te koken en overgaat in waterdamp (gas).
Zuivere stoffen bestaan uit slechts één molecuul of atoom. Vb. van zuivere stoffen: zuurstof,
water, koolstof, kwik…etc.
1.3 Zuivere stoffen en mengsels
Leerdoelen:
• In zuivere stoffen komen maar één soort moleculen voor, in mengsels meerdere soorten
moleculen.
Zuivere stoffen: Alles is hetzelfde, zoals een doos met alleen rode appels. Alle appels zijn
hetzelfde.
Mengsels: Hierin zitten verschillende dingen bij elkaar, zoals een doos met rode, groene en
gele appels. Er zijn verschillende soorten appels in de doos.
