Samenvatting Gedrag in organisaties hoofdstuk 7: motivatie: van begrip naar toepassing
Werkstructurering= De manier waarop werk wordt gestructureerd en taken worden
ingericht.
Het taakkenmerkenmodel (job characteristics model of JCM) Is ontwikkeld door Richard
Hackman en Greg Oldham. Het model stelt vast dat elke taak is te beschrijven met behulp
van vijf basis dimensies:
1. Variatie in vaardigheden: De mate waarin werk verschillende activiteiten omdat
waarvoor de werknemer verschillende vaardigheden en talenten nodig heeft.
2. Taakidentiteit: De mate waarin een volledig, duidelijk te identificeren stuk werk moet
worden voltooid.
3. Taakbelang: De mate waarin het werk invloed heeft op het leven en werk van andere
mensen.
4. Autonomie: De mate waarin de baan vrijheid, zelfstandigheid en zeggenschap biedt.
5. Feedback: De mate waarin de uitvoering van vereiste activiteiten de werknemer
directe en duidelijke informatie oplevert over de effectiviteit van zijn prestaties.
De eerste drie dimensies leveren samen zinvol werk op. Als deze drie kenmerken aanwezig
zijn kunnen we dus stellen dat de werknemer als zinvol wordt beschouwt. Verder valt op dat
banen met autonomie de werknemer het gevoel persoonlijk verantwoordelijk te zijn voor de
resultaten. Dit volgt uit de theorie van zelfbepaling (self-determination)
Hoe sterker deze drie psychologische condities (zinvolheid, verantwoordelijkheid en
feedback) aanwezig zijn, des te beter de motivatie, prestaties en tevredenheid, en des te
geringer het verzuim.
, Taakroulatie= Taakroulatie is een toepassing van taakvariatie, de eerste basisdimensie van
het taakkenmerkenmodel. Het is een periodieke verschuiving van een werknemer van de ene
taak naar de andere. Biedt een activiteit geen uitdaging meer, dan krijgt de werknemer ander
werk toegewezen op hetzelfde niveau.
Taakverbreding= Taakverbreding speelt in op de basisdimensies taakvariatie en taakbelang.
Een andere naam is horizontale taakverruiming. Dit houdt in dat men de hoeveelheid en
diversiteit van taken gaat vergroten.
Bij taakroulatie worden taken niet herontworpen, bij taakverbreding is dat wel het geval.
Taakverrijking= Bij taakverrijking worden de basis dimensies taakidentiteit, autonomie en
feedback toegevoegd. Taken worden verticaal (verticale taakverruiming); er worden
verantwoordelijkheden aan toegevoegd zoals bevoegdheden voor besturing, planning en
kwaliteitsmeting. De werknemer krijgt hierdoor meer zeggenschap over zijn werk.
Hoe kan een organisatie taken verrijken? Hier een paar voorbeelden:
1. Taken combineren: Bestaande, versnipperde taken worden samengevoegd tot een
nieuwe, grote werkmodule.
2. Natuurlijke werkeenheden creëren: Hierdoor vormen de taken van een werknemer
een afgebakend en zinvol geheel.
3. Klantrelaties inbouwen: Dit vergroot de directe relaties tussen werknemers en
klanten.
4. Verticaal uitbreiden: dit geeft werknemers verantwoordelijkheid en bevoegdheid die
voorheen aan het management waren voorbehouden.
5. Feedbackkanalen openen: Feedback vertelt werknemers niet alleen hoe goed ze hun
werk doen, maar ook of hun prestaties verbeteren, slechter worden of constant
blijven.
Werkstructurering= De manier waarop werk wordt gestructureerd en taken worden
ingericht.
Het taakkenmerkenmodel (job characteristics model of JCM) Is ontwikkeld door Richard
Hackman en Greg Oldham. Het model stelt vast dat elke taak is te beschrijven met behulp
van vijf basis dimensies:
1. Variatie in vaardigheden: De mate waarin werk verschillende activiteiten omdat
waarvoor de werknemer verschillende vaardigheden en talenten nodig heeft.
2. Taakidentiteit: De mate waarin een volledig, duidelijk te identificeren stuk werk moet
worden voltooid.
3. Taakbelang: De mate waarin het werk invloed heeft op het leven en werk van andere
mensen.
4. Autonomie: De mate waarin de baan vrijheid, zelfstandigheid en zeggenschap biedt.
5. Feedback: De mate waarin de uitvoering van vereiste activiteiten de werknemer
directe en duidelijke informatie oplevert over de effectiviteit van zijn prestaties.
De eerste drie dimensies leveren samen zinvol werk op. Als deze drie kenmerken aanwezig
zijn kunnen we dus stellen dat de werknemer als zinvol wordt beschouwt. Verder valt op dat
banen met autonomie de werknemer het gevoel persoonlijk verantwoordelijk te zijn voor de
resultaten. Dit volgt uit de theorie van zelfbepaling (self-determination)
Hoe sterker deze drie psychologische condities (zinvolheid, verantwoordelijkheid en
feedback) aanwezig zijn, des te beter de motivatie, prestaties en tevredenheid, en des te
geringer het verzuim.
, Taakroulatie= Taakroulatie is een toepassing van taakvariatie, de eerste basisdimensie van
het taakkenmerkenmodel. Het is een periodieke verschuiving van een werknemer van de ene
taak naar de andere. Biedt een activiteit geen uitdaging meer, dan krijgt de werknemer ander
werk toegewezen op hetzelfde niveau.
Taakverbreding= Taakverbreding speelt in op de basisdimensies taakvariatie en taakbelang.
Een andere naam is horizontale taakverruiming. Dit houdt in dat men de hoeveelheid en
diversiteit van taken gaat vergroten.
Bij taakroulatie worden taken niet herontworpen, bij taakverbreding is dat wel het geval.
Taakverrijking= Bij taakverrijking worden de basis dimensies taakidentiteit, autonomie en
feedback toegevoegd. Taken worden verticaal (verticale taakverruiming); er worden
verantwoordelijkheden aan toegevoegd zoals bevoegdheden voor besturing, planning en
kwaliteitsmeting. De werknemer krijgt hierdoor meer zeggenschap over zijn werk.
Hoe kan een organisatie taken verrijken? Hier een paar voorbeelden:
1. Taken combineren: Bestaande, versnipperde taken worden samengevoegd tot een
nieuwe, grote werkmodule.
2. Natuurlijke werkeenheden creëren: Hierdoor vormen de taken van een werknemer
een afgebakend en zinvol geheel.
3. Klantrelaties inbouwen: Dit vergroot de directe relaties tussen werknemers en
klanten.
4. Verticaal uitbreiden: dit geeft werknemers verantwoordelijkheid en bevoegdheid die
voorheen aan het management waren voorbehouden.
5. Feedbackkanalen openen: Feedback vertelt werknemers niet alleen hoe goed ze hun
werk doen, maar ook of hun prestaties verbeteren, slechter worden of constant
blijven.
