Basis van onderzoeksmethoden en statistiek –
Hoorcollege 1
Kenmerken wetenschappelijk onderzoek
- Theorievormend
o Gebaseerd op wetenschappelijke theorie
- Systematisch
o Bevat verschillende stappen
- Controleerbaar
o Controleer of alle stappen gevolgd zijn
- Empirisch
o Gebruik maken van waarnemingen kijken, horen, zien etc.
- Probabilistisch
o Ons realiseren dat resultaten die we vinden gelden voor een bepaalde
periode en tijd op een bepaalde plaats.
Producent zelf wetenschappelijk onderzoek uitvoeren
Consument wetenschappelijk onderzoek lezen en gebruiken
Theorie gebruik je als basis om een onderzoeksvraag te formuleren
Pre-registratie je onderzoek insturen naar een wetenschappelijk tijdschrift. Zij gaan
beoordelen of dit een goede onderzoeksopzet is. Zo ja, kun je ermee aan de slag en wordt
het onderzoek zodra afgerond gepubliceerd
Kenmerken van een (goede) theorie
- Falsifieerbaar
o We moeten kunnen aantonen dat een theorie niet klopt (bv. Onderzoek naar
god is niet falsifieerbaar, want we kunnen dit niet bewijzen)
- Spaarzaam (parsimonious)
o We gebruiken theorieën die zo simpel mogelijk zijn (simpele opzet).
,Onderzoeksvragen
In wetenschappelijk onderzoek zijn er verschillende soorten onderzoeksvragen:
- Fundamenteel (basic)
o Lossen een kennisprobleem op we weten iets niet. Er wordt informatie
verzameld die onze kennis vergroot
- Toegepast (applied)
o Lost een praktijkprobleem op werkt het in de praktijk? Is het effectief?
- Translationeel (translational)
o Brug tussen fundamenteel en toegepast onderzoek. Gebruikt kennis uit
fundamenteel onderzoek en werkt aan dit te kunnen gebruiken in de praktijk.
Praktijkprobleem wordt hiermee nog niet meteen opgelost.
Als een onderzoek in opdracht is, is het vrijwel altijd toegepast onderzoek.
Vaak heb je fundamenteel onderzoek nodig om translationeel onderzoek te kunnen doen.
Onderzoeksontwerp
- De onderzoeksvraag leidt tot een onderzoeksontwerp
o Wat voor soort empirische gegevens worden verzameld?
Wat is het wat je je participanten wil laten doen? Ruiken, proeven,
voelen etc.
o Kwalitatieve of kwantitatieve gegevens?
Kwalitatief onderzoek heeft vaak een open onderzoeksvraag en een
relatief kleine onderzoekspopulatie
Kwantitatief onderzoek heeft een geslote onderzoeksvraag en een
relatief grote onderzoekspopulatie
o Bij wie worden empirische gegevens verzameld?
Onderzoeksontwerp – ethiek
Omgang met je respondenten
- Beginsel van respect
o Informed consent (= iedere deelnemer krijgt van tevoren uitleg over het
onderzoek en de inhoud hiervan), misleiding (deception), debriefing
deelnemers doen vrijwillig mee aan onderzoek, hebben zelf de keuze of je wel
of niet mee wilt doen. Grijs gebied: als je meedoet, krijg je dit medicijn
o Soms is informed consent lastig, bijvoorbeeld als je een experiment uitvoert.
Je wilt dan niet alles vertellen omdat mensen zich dan anders gaan gedragen.
Daarom gebruiken we soms misleiding. We vertellen niet helemaal waar het
wetenschappelijk onderzoek over gaat. Er wordt wel uitleg gegeven over wat
er van de respondent verwacht wordt: bv. Je gaat een video bekijken en
daarna vul je een vragenlijst in.
o Debriefing na afloop van het onderzoek leg je uit waar het onderzoek
precies over ging en wat er nou onderzocht is.
- Beginsel van weldoen (beneficence)
o Geen schade toebrengen aan degene die deelnemen, maatschappij moet er
iets aan hebben
, o Anonimiteit en vertrouwelijkheid
- Beginsel van rechtvaardigheid (justice)
o Balans tussen investering en opbrengst
Werkelijkheid
- Weging van belangen
o Onderzoek/onderzoeker
o Participant
o Overige belanghebbenden
- Binnen wetten en regels
o Bepaalde zaken zijn écht verboden
Ethische commissie beoordeelt je onderzoeksvoorstel.
Omgang met je data
- Data verzinnen
- Data vervalsen
- Plagiaat
Hoorcollege 2
Waarom kwalitatief onderzoek?
Voornaamste doel van kwalitatief onderzoek is:
- Sociale fenomenen te begrijpen vanuit hun natuurlijke context
- Om empirische patronen te vinden
- Die een startpunt kunnen zijn voor theorievorming
o Ontwikkeling nieuwe theorie
o Aanpassing of uitbreiding van bestaande theorie
In gesproken of geschreven teksten, observaties van gedrag en interacties,…
Wat wordt er onderzocht?
Voorbeelden voor kwalitatief onderzoek:
- Culturele verschillen in de zorg voor ouderen
- Motieven om te daten bij eerstejaars studenten
- De ideeën van Amerikaanse jongeren over het recht op wapenbezit
Kenmerken kwalitatief onderzoek
1. De onderzoeker is geïnteresseerd in de natuurlijke omgeving van de respondent
a. Kwalitatief onderzoek vindt niet plaats in een laboratorium, maar in de
natuurlijke omgeving van de respondent.
2. De onderzoeker heeft een contextuele benadering
a. Hij zal oog hebben voor de context, voor allerlei omgevingsfactoren, alles wat
met het onderwerp te maken zou kunnen hebben om te werken aan dat
begrip
3. Het perspectief van de respondenten staat centraal
Hoorcollege 1
Kenmerken wetenschappelijk onderzoek
- Theorievormend
o Gebaseerd op wetenschappelijke theorie
- Systematisch
o Bevat verschillende stappen
- Controleerbaar
o Controleer of alle stappen gevolgd zijn
- Empirisch
o Gebruik maken van waarnemingen kijken, horen, zien etc.
- Probabilistisch
o Ons realiseren dat resultaten die we vinden gelden voor een bepaalde
periode en tijd op een bepaalde plaats.
Producent zelf wetenschappelijk onderzoek uitvoeren
Consument wetenschappelijk onderzoek lezen en gebruiken
Theorie gebruik je als basis om een onderzoeksvraag te formuleren
Pre-registratie je onderzoek insturen naar een wetenschappelijk tijdschrift. Zij gaan
beoordelen of dit een goede onderzoeksopzet is. Zo ja, kun je ermee aan de slag en wordt
het onderzoek zodra afgerond gepubliceerd
Kenmerken van een (goede) theorie
- Falsifieerbaar
o We moeten kunnen aantonen dat een theorie niet klopt (bv. Onderzoek naar
god is niet falsifieerbaar, want we kunnen dit niet bewijzen)
- Spaarzaam (parsimonious)
o We gebruiken theorieën die zo simpel mogelijk zijn (simpele opzet).
,Onderzoeksvragen
In wetenschappelijk onderzoek zijn er verschillende soorten onderzoeksvragen:
- Fundamenteel (basic)
o Lossen een kennisprobleem op we weten iets niet. Er wordt informatie
verzameld die onze kennis vergroot
- Toegepast (applied)
o Lost een praktijkprobleem op werkt het in de praktijk? Is het effectief?
- Translationeel (translational)
o Brug tussen fundamenteel en toegepast onderzoek. Gebruikt kennis uit
fundamenteel onderzoek en werkt aan dit te kunnen gebruiken in de praktijk.
Praktijkprobleem wordt hiermee nog niet meteen opgelost.
Als een onderzoek in opdracht is, is het vrijwel altijd toegepast onderzoek.
Vaak heb je fundamenteel onderzoek nodig om translationeel onderzoek te kunnen doen.
Onderzoeksontwerp
- De onderzoeksvraag leidt tot een onderzoeksontwerp
o Wat voor soort empirische gegevens worden verzameld?
Wat is het wat je je participanten wil laten doen? Ruiken, proeven,
voelen etc.
o Kwalitatieve of kwantitatieve gegevens?
Kwalitatief onderzoek heeft vaak een open onderzoeksvraag en een
relatief kleine onderzoekspopulatie
Kwantitatief onderzoek heeft een geslote onderzoeksvraag en een
relatief grote onderzoekspopulatie
o Bij wie worden empirische gegevens verzameld?
Onderzoeksontwerp – ethiek
Omgang met je respondenten
- Beginsel van respect
o Informed consent (= iedere deelnemer krijgt van tevoren uitleg over het
onderzoek en de inhoud hiervan), misleiding (deception), debriefing
deelnemers doen vrijwillig mee aan onderzoek, hebben zelf de keuze of je wel
of niet mee wilt doen. Grijs gebied: als je meedoet, krijg je dit medicijn
o Soms is informed consent lastig, bijvoorbeeld als je een experiment uitvoert.
Je wilt dan niet alles vertellen omdat mensen zich dan anders gaan gedragen.
Daarom gebruiken we soms misleiding. We vertellen niet helemaal waar het
wetenschappelijk onderzoek over gaat. Er wordt wel uitleg gegeven over wat
er van de respondent verwacht wordt: bv. Je gaat een video bekijken en
daarna vul je een vragenlijst in.
o Debriefing na afloop van het onderzoek leg je uit waar het onderzoek
precies over ging en wat er nou onderzocht is.
- Beginsel van weldoen (beneficence)
o Geen schade toebrengen aan degene die deelnemen, maatschappij moet er
iets aan hebben
, o Anonimiteit en vertrouwelijkheid
- Beginsel van rechtvaardigheid (justice)
o Balans tussen investering en opbrengst
Werkelijkheid
- Weging van belangen
o Onderzoek/onderzoeker
o Participant
o Overige belanghebbenden
- Binnen wetten en regels
o Bepaalde zaken zijn écht verboden
Ethische commissie beoordeelt je onderzoeksvoorstel.
Omgang met je data
- Data verzinnen
- Data vervalsen
- Plagiaat
Hoorcollege 2
Waarom kwalitatief onderzoek?
Voornaamste doel van kwalitatief onderzoek is:
- Sociale fenomenen te begrijpen vanuit hun natuurlijke context
- Om empirische patronen te vinden
- Die een startpunt kunnen zijn voor theorievorming
o Ontwikkeling nieuwe theorie
o Aanpassing of uitbreiding van bestaande theorie
In gesproken of geschreven teksten, observaties van gedrag en interacties,…
Wat wordt er onderzocht?
Voorbeelden voor kwalitatief onderzoek:
- Culturele verschillen in de zorg voor ouderen
- Motieven om te daten bij eerstejaars studenten
- De ideeën van Amerikaanse jongeren over het recht op wapenbezit
Kenmerken kwalitatief onderzoek
1. De onderzoeker is geïnteresseerd in de natuurlijke omgeving van de respondent
a. Kwalitatief onderzoek vindt niet plaats in een laboratorium, maar in de
natuurlijke omgeving van de respondent.
2. De onderzoeker heeft een contextuele benadering
a. Hij zal oog hebben voor de context, voor allerlei omgevingsfactoren, alles wat
met het onderwerp te maken zou kunnen hebben om te werken aan dat
begrip
3. Het perspectief van de respondenten staat centraal
