Bijeenkomst 1: Ontwikkelingspsychologie
Literatuur: Boek Mens in Thema’s (MIT) hst 1 (blz 17 t/m 45), hst 2 (blz 47 t/m 56), hst 4: 4.1
t/m 4.4.3 (blz 75 t/m 80), hst 7: 7.2.3 t/m 7.3.2 (blz 135 t/m 145).
Samenvatting
Rapley- methode: groten stukken eten geven en zelf laten kauwen
Van grijpen naar begrijpen:
Je ziet daarmee een stukje ontwikkeling. In eerste instantie is het gericht op grijpen en
daarna gaat het kindje begrijpen. Dat zie je heel mooi terug in de ontwikkeling van kinderen.
Je moet iets durven te grijpen om het later te kunnen begrijpen.
Je kan al heel vroeg met taalontwikkeling bezig zijn. Door middel van baby gebarentaal
ontwikkelt de taal sneller, hetzelfde stukje in de hersenen word daar geactiveerd.
Manieren van leren:
1. Klassieke conditionering (paflov)
o Verband leggen. Bijvoorbeeld het flesje melk zien en dan honger krijgen.
o Stimulusgeneralisatie: ieder flesje lijdt tot de reactie dat er eten komt.
o Onbewust is er iets geleerd: verband tussen het een en ander
Iets wat oorspronkelijk neutraal is, doordat je het beloont hebt, door iets wat fijn is daardoor
wordt het bekrachtigd.
Bv. als een baby een fles ziet, weet hij dat hij melk gaat krijgen. Dus iets wat neutraal is krijgt
een bepaalde waarde.
2. Operante conditionering
o Bekrachtiging van gedrag wanneer het zich voordoet middels belonen en
straffen. Straffen heeft een consequentie. Een time-out is een vorm van
negeren.
o Partieel bekrachtigen (inconsequent ga je er op in) dan doet het gedrag zich
nog sterker voor
o Zelf erg actief, denk aan sturing
o Er is al gedrag waar je op inspeelt.
o Rol opvoeder doet iets bewust.
Gedrag aanleren waarbij je straffen en belonen bij gebruikt. Partieel bekrachtigen: Als je het
gedrag bv de ene keer bestraft en de volgende keer laat gaan, dan versterkt het gedrag zich
nog extra. Je gaat er inconsequent mee om. Dit een bijkomend fenomeen bij operante
conditionering.
Bv. een stickertje krijgen bij een dictee, stimuleert om door te gaan. Nadeel is dat je het heel
snel als gewenning ziet.
Verschil met klassieke conditionering: Bij operante conditionering ben je meer zelf actief in, er
is al gedrag waar je op in speelt. Bij klassieke conditionering is het spontaan ontstaan, passief
, iets wat oorspronkelijk neutraal is. Operante conditionering zie je heel duidelijk de rol van de
ander, van de opvoeder doet iets bewust om gedrag aan te leren en bij klassieke
conditionering gebeurd het zonder dat je het door hebt, bij toeval ontstaan.
3. Leren door nabootsing
o Sociaal leren
o Zien dat het gedrag iets oplevert
o Iemand het gedrag zien vertonen tegen wie men opkijkt
o Bij pubers een leeftijdsgenootje
o Iemand die in zekere zin op jou lijkt
o Conditionering en sociaal leren kunnen elkaar versterken of juist tegenwerken
o Voorbeeld gedrag
Leren door nabootsing wordt ook wel sociaal leren genoemd. Je leert van iemand waar je
tegenop kijkt, een puber van een leeftijdsgenootje en kleuter van de moeder. Conditionering
en sociaal leren kunnen elkaar versterken; als je wilt dat je kind met mes en vork leert eten en
je doet het zelf en geeft een compliment als het kind het ook doet, dan zal het kind het snel
leren(zelf het goede voorbeeld geven) of juist tegenwerken.
4. Leren door inzicht
o Door zelf actief te experimenteren en begrijpen hoe iets in elkaar zit, is men
minder afhankelijk van de omgeving om iets te leren.
o Je eigen tips en ideeën werken altijd beter dan dat iemand anders het je
vertelt.
o Voorbeeld: met een scherp mes in je vingers snijden.
o Wat je op deze manier leert wordt niet snel vergeten en ook de veranderingen
die volgen kun je makkelijker plaatsen.
Hoe heb je zelf de meeste dingen geleerd? Als je een probleem hebt is het beste de oplossing
die je zelf bedenkt. Zelf actief te experimenteren.
De ontwikkelingsfasen volgens Freud (Psychisch analytisch)
1. Orale fase (het eerste levensjaar)(tot 18 maanden) (baby fase)
o De orale fase zijn activiteiten zoals zuigen en eten geven voldoening.
o De baby heeft nog geen ik-besef
o De opvoeder is de bron van veiligheid. De relatie is symbiotisch= onlosmakelijk
met elkaar verbonden.
o Basisvertrouwen ontstaat. Positief of wantrouwend de wereld inkijken.
Het heeft alles te maken met onze mond, wat je ziet bij jonge kinderen. Belangrijke tastzin zit
op de tong dus alles gaat in de mond. Nog geen ik-besef; al de baby pijn heeft, heeft de
moeder pijn en de hele wereld. Alles is nog onlosmakelijk met elkaar verbonden: symbiotisch,
dus ze(moeder) hebben elkaar nodig, kunnen niet met en niet zonder elkaar.
Literatuur: Boek Mens in Thema’s (MIT) hst 1 (blz 17 t/m 45), hst 2 (blz 47 t/m 56), hst 4: 4.1
t/m 4.4.3 (blz 75 t/m 80), hst 7: 7.2.3 t/m 7.3.2 (blz 135 t/m 145).
Samenvatting
Rapley- methode: groten stukken eten geven en zelf laten kauwen
Van grijpen naar begrijpen:
Je ziet daarmee een stukje ontwikkeling. In eerste instantie is het gericht op grijpen en
daarna gaat het kindje begrijpen. Dat zie je heel mooi terug in de ontwikkeling van kinderen.
Je moet iets durven te grijpen om het later te kunnen begrijpen.
Je kan al heel vroeg met taalontwikkeling bezig zijn. Door middel van baby gebarentaal
ontwikkelt de taal sneller, hetzelfde stukje in de hersenen word daar geactiveerd.
Manieren van leren:
1. Klassieke conditionering (paflov)
o Verband leggen. Bijvoorbeeld het flesje melk zien en dan honger krijgen.
o Stimulusgeneralisatie: ieder flesje lijdt tot de reactie dat er eten komt.
o Onbewust is er iets geleerd: verband tussen het een en ander
Iets wat oorspronkelijk neutraal is, doordat je het beloont hebt, door iets wat fijn is daardoor
wordt het bekrachtigd.
Bv. als een baby een fles ziet, weet hij dat hij melk gaat krijgen. Dus iets wat neutraal is krijgt
een bepaalde waarde.
2. Operante conditionering
o Bekrachtiging van gedrag wanneer het zich voordoet middels belonen en
straffen. Straffen heeft een consequentie. Een time-out is een vorm van
negeren.
o Partieel bekrachtigen (inconsequent ga je er op in) dan doet het gedrag zich
nog sterker voor
o Zelf erg actief, denk aan sturing
o Er is al gedrag waar je op inspeelt.
o Rol opvoeder doet iets bewust.
Gedrag aanleren waarbij je straffen en belonen bij gebruikt. Partieel bekrachtigen: Als je het
gedrag bv de ene keer bestraft en de volgende keer laat gaan, dan versterkt het gedrag zich
nog extra. Je gaat er inconsequent mee om. Dit een bijkomend fenomeen bij operante
conditionering.
Bv. een stickertje krijgen bij een dictee, stimuleert om door te gaan. Nadeel is dat je het heel
snel als gewenning ziet.
Verschil met klassieke conditionering: Bij operante conditionering ben je meer zelf actief in, er
is al gedrag waar je op in speelt. Bij klassieke conditionering is het spontaan ontstaan, passief
, iets wat oorspronkelijk neutraal is. Operante conditionering zie je heel duidelijk de rol van de
ander, van de opvoeder doet iets bewust om gedrag aan te leren en bij klassieke
conditionering gebeurd het zonder dat je het door hebt, bij toeval ontstaan.
3. Leren door nabootsing
o Sociaal leren
o Zien dat het gedrag iets oplevert
o Iemand het gedrag zien vertonen tegen wie men opkijkt
o Bij pubers een leeftijdsgenootje
o Iemand die in zekere zin op jou lijkt
o Conditionering en sociaal leren kunnen elkaar versterken of juist tegenwerken
o Voorbeeld gedrag
Leren door nabootsing wordt ook wel sociaal leren genoemd. Je leert van iemand waar je
tegenop kijkt, een puber van een leeftijdsgenootje en kleuter van de moeder. Conditionering
en sociaal leren kunnen elkaar versterken; als je wilt dat je kind met mes en vork leert eten en
je doet het zelf en geeft een compliment als het kind het ook doet, dan zal het kind het snel
leren(zelf het goede voorbeeld geven) of juist tegenwerken.
4. Leren door inzicht
o Door zelf actief te experimenteren en begrijpen hoe iets in elkaar zit, is men
minder afhankelijk van de omgeving om iets te leren.
o Je eigen tips en ideeën werken altijd beter dan dat iemand anders het je
vertelt.
o Voorbeeld: met een scherp mes in je vingers snijden.
o Wat je op deze manier leert wordt niet snel vergeten en ook de veranderingen
die volgen kun je makkelijker plaatsen.
Hoe heb je zelf de meeste dingen geleerd? Als je een probleem hebt is het beste de oplossing
die je zelf bedenkt. Zelf actief te experimenteren.
De ontwikkelingsfasen volgens Freud (Psychisch analytisch)
1. Orale fase (het eerste levensjaar)(tot 18 maanden) (baby fase)
o De orale fase zijn activiteiten zoals zuigen en eten geven voldoening.
o De baby heeft nog geen ik-besef
o De opvoeder is de bron van veiligheid. De relatie is symbiotisch= onlosmakelijk
met elkaar verbonden.
o Basisvertrouwen ontstaat. Positief of wantrouwend de wereld inkijken.
Het heeft alles te maken met onze mond, wat je ziet bij jonge kinderen. Belangrijke tastzin zit
op de tong dus alles gaat in de mond. Nog geen ik-besef; al de baby pijn heeft, heeft de
moeder pijn en de hele wereld. Alles is nog onlosmakelijk met elkaar verbonden: symbiotisch,
dus ze(moeder) hebben elkaar nodig, kunnen niet met en niet zonder elkaar.
