Arresten staats- en bestuursrecht
Inhoudsopgave
Arresten staats- en bestuursrecht.................................................................................................................. 1
Arresten staatsrecht...................................................................................................................................... 1
Telegraaf Media vs. The Netherlands – grondrechten....................................................................................2
St. Walburga – reikwijdte grondrechten.........................................................................................................2
Sluiting drugspand – reikwijdte grondrechten................................................................................................3
Tippelverbod Utrecht – reikwijdte grondrechten...........................................................................................3
Van Gent en Loos.............................................................................................................................................4
Costa v. Enel – doorwerking EU-recht.............................................................................................................4
Rusttijden – doorwerking EU-recht.................................................................................................................4
Rookverbod – doorwerking internationaal recht............................................................................................5
Vloekverbod Ermelo – strijd formele wet.......................................................................................................5
Zuid-Afrika – strijd formele wet.......................................................................................................................5
Avondklok – schending legaliteitsbeginsel......................................................................................................6
Arresten bestuursrecht.................................................................................................................................. 6
De Nederlandsche Bank – bestuursorgaan.....................................................................................................6
Belangenvereniging Indische buurt – belanghebbende..................................................................................7
Monstertruck Haaksbergen – belanghebbende..............................................................................................7
Occupy.............................................................................................................................................................7
Brief re-integratiegesprek................................................................................................................................7
Carillon Weesp.................................................................................................................................................8
Sloop blokhutten..............................................................................................................................................8
Beginselplicht tot handhaving.........................................................................................................................8
Amsterdams dakterras....................................................................................................................................9
Studielink.......................................................................................................................................................10
Geen ambtshalve toetsing tijdigheid bezwaar/beroep.................................................................................10
Te laat ingediend beroep toch ontvankelijk..................................................................................................11
Arresten staatsrecht
1
, Telegraaf Media vs. The Netherlands – grondrechten
In een uitspraak van 22 november 2012 heeft het Europees Hof voor de Rechten van de Mens
geoordeeld dat Nederland, in de zaak Telegraaf Media Groep t. Nederland, artikel 8 (recht op
respect voor privéleven) en artikel 10 (vrijheid van meningsuiting) van het Europees Verdrag voor
de Rechten van de Mens heeft geschonden.
In november 2006 zijn De Haas en Mos verschenen voor de rechter-commissaris van de Rechtbank
Den Haag om als getuigen te worden gehoord in het strafproces tegen drie personen die werden
verdacht van het lekken van geheime AIVD-informatie. Zij weigerden vragen te beantwoorden die
zouden kunnen leiden tot de identificatie van de persoon van wie zij de geheime AIVD-
documenten hadden ontvangen. Zij werden gegijzeld op grond van het niet naleven van het bevel
van de rechter-commissaris, maar drie dagen later werden ze weer vrijgelaten, omdat de rechtbank
het belang van journalistieke bronbescherming erkende. De rechtbank oordeelde ook dat er geen
belang van staatsveiligheid aan de orde kon zijn, omdat de beschikbaarheid van de
documenten buiten de AIVD algemeen bekend was in de media.
Beslissing
Het Hof heeft geoordeeld dat de Nederlandse wetgeving geen passende waarborgen biedt met
betrekking tot afluisterbevoegdheden die werden gebruikt jegens de eisers in deze zaak, de
Telegraaf-journalisten Joost de Haas en Bart Mos, met het doel om hun journalistieke bronnen
te achterhalen. Het Hof heeft ook het belang van journalistieke bronbescherming in een
democratische samenleving benadrukt en geoordeeld dat de noodzaak om de identiteit te
achterhalen van de AIVD-agenten die geheime documenten aan de journalisten hadden gegeven
niet een bevel aan eisers rechtvaardigde om deze documenten over te dragen.
Vragen bij dit arrest:
1. Is er sprake van een inbreuk van een grondrecht?
2. Is inbreuk voorzien bij de wet?
3. Dient de inbreuk tot legitiem doel?
4. Is de inbreuk noodzakelijk in een democratische samenleving?
Proportionaliteit: evenredigheid.
Subsidiariteit: optreden moet beperkt worden tot de minst erge optie.
Beperkingsmogelijkheden 3 voorwaarden:
1. Voorzien bij wet r.o. 90 en 121
2. Legitiem doel r.o. 122
3. Noodzakelijk in een democratische samenleving r.o. 123
Overweging rechter
Op grond van het vorenstaande heeft het Hof geconcludeerd dat de Nederlandse regering geen
‘relevante en voldoende’ redenen heeft gegeven voor het bevel om de documenten over te dragen
en dat sprake was van een schending van artikel 10 EVRM. R.o 132
St. Walburga – reikwijdte grondrechten
Het gaat hier om de reikwijdte van het grondrecht vrijheid van godsdienst. De gedragingen die het
klooster uitvoert, vallen niet onder deze reikwijdte en daarom worden ze niet door dit grondrecht
beschermd.
Rechtsvraag
Kan er in geval van een sexclub die zich voordoet als een Satanskerk een beroep gedaan worden
op de vrijheid van godsdienst?
Casus
2
Inhoudsopgave
Arresten staats- en bestuursrecht.................................................................................................................. 1
Arresten staatsrecht...................................................................................................................................... 1
Telegraaf Media vs. The Netherlands – grondrechten....................................................................................2
St. Walburga – reikwijdte grondrechten.........................................................................................................2
Sluiting drugspand – reikwijdte grondrechten................................................................................................3
Tippelverbod Utrecht – reikwijdte grondrechten...........................................................................................3
Van Gent en Loos.............................................................................................................................................4
Costa v. Enel – doorwerking EU-recht.............................................................................................................4
Rusttijden – doorwerking EU-recht.................................................................................................................4
Rookverbod – doorwerking internationaal recht............................................................................................5
Vloekverbod Ermelo – strijd formele wet.......................................................................................................5
Zuid-Afrika – strijd formele wet.......................................................................................................................5
Avondklok – schending legaliteitsbeginsel......................................................................................................6
Arresten bestuursrecht.................................................................................................................................. 6
De Nederlandsche Bank – bestuursorgaan.....................................................................................................6
Belangenvereniging Indische buurt – belanghebbende..................................................................................7
Monstertruck Haaksbergen – belanghebbende..............................................................................................7
Occupy.............................................................................................................................................................7
Brief re-integratiegesprek................................................................................................................................7
Carillon Weesp.................................................................................................................................................8
Sloop blokhutten..............................................................................................................................................8
Beginselplicht tot handhaving.........................................................................................................................8
Amsterdams dakterras....................................................................................................................................9
Studielink.......................................................................................................................................................10
Geen ambtshalve toetsing tijdigheid bezwaar/beroep.................................................................................10
Te laat ingediend beroep toch ontvankelijk..................................................................................................11
Arresten staatsrecht
1
, Telegraaf Media vs. The Netherlands – grondrechten
In een uitspraak van 22 november 2012 heeft het Europees Hof voor de Rechten van de Mens
geoordeeld dat Nederland, in de zaak Telegraaf Media Groep t. Nederland, artikel 8 (recht op
respect voor privéleven) en artikel 10 (vrijheid van meningsuiting) van het Europees Verdrag voor
de Rechten van de Mens heeft geschonden.
In november 2006 zijn De Haas en Mos verschenen voor de rechter-commissaris van de Rechtbank
Den Haag om als getuigen te worden gehoord in het strafproces tegen drie personen die werden
verdacht van het lekken van geheime AIVD-informatie. Zij weigerden vragen te beantwoorden die
zouden kunnen leiden tot de identificatie van de persoon van wie zij de geheime AIVD-
documenten hadden ontvangen. Zij werden gegijzeld op grond van het niet naleven van het bevel
van de rechter-commissaris, maar drie dagen later werden ze weer vrijgelaten, omdat de rechtbank
het belang van journalistieke bronbescherming erkende. De rechtbank oordeelde ook dat er geen
belang van staatsveiligheid aan de orde kon zijn, omdat de beschikbaarheid van de
documenten buiten de AIVD algemeen bekend was in de media.
Beslissing
Het Hof heeft geoordeeld dat de Nederlandse wetgeving geen passende waarborgen biedt met
betrekking tot afluisterbevoegdheden die werden gebruikt jegens de eisers in deze zaak, de
Telegraaf-journalisten Joost de Haas en Bart Mos, met het doel om hun journalistieke bronnen
te achterhalen. Het Hof heeft ook het belang van journalistieke bronbescherming in een
democratische samenleving benadrukt en geoordeeld dat de noodzaak om de identiteit te
achterhalen van de AIVD-agenten die geheime documenten aan de journalisten hadden gegeven
niet een bevel aan eisers rechtvaardigde om deze documenten over te dragen.
Vragen bij dit arrest:
1. Is er sprake van een inbreuk van een grondrecht?
2. Is inbreuk voorzien bij de wet?
3. Dient de inbreuk tot legitiem doel?
4. Is de inbreuk noodzakelijk in een democratische samenleving?
Proportionaliteit: evenredigheid.
Subsidiariteit: optreden moet beperkt worden tot de minst erge optie.
Beperkingsmogelijkheden 3 voorwaarden:
1. Voorzien bij wet r.o. 90 en 121
2. Legitiem doel r.o. 122
3. Noodzakelijk in een democratische samenleving r.o. 123
Overweging rechter
Op grond van het vorenstaande heeft het Hof geconcludeerd dat de Nederlandse regering geen
‘relevante en voldoende’ redenen heeft gegeven voor het bevel om de documenten over te dragen
en dat sprake was van een schending van artikel 10 EVRM. R.o 132
St. Walburga – reikwijdte grondrechten
Het gaat hier om de reikwijdte van het grondrecht vrijheid van godsdienst. De gedragingen die het
klooster uitvoert, vallen niet onder deze reikwijdte en daarom worden ze niet door dit grondrecht
beschermd.
Rechtsvraag
Kan er in geval van een sexclub die zich voordoet als een Satanskerk een beroep gedaan worden
op de vrijheid van godsdienst?
Casus
2
