Arm en rijk Samenvatting H1
Samenvatting bij hoofdstuk1
1 Twee werelden, één grensgebied
De hoofdvraag in dit hoofdstuk is:
Hoe zijn de economische, de demografische en de sociaal-culturele
kenmerken aan weerszijden van de Mexicaans-Amerikaanse grens te
verklaren?
1.1 Mexico en de Verenigde Staten
Deelvragen
1 Hoe is de grens tussen Mexico en de V.S. tot stand gekomen?
2 In hoeverre wijken de economische, demografische en sociaal-
culturele
kenmerken van het grensgebied af van de nationale kenmerken van
de VS
en Mexico?
Mexico
► Voor de koloniale tijd kende Mexico grote inheemse beschavingen.
Vanaf 1500 werd het land overheerst door Spanje. Na de koloniale tijd (na
1821) waren er tot de Mexicaanse revolutie (1910-1920) diverse dictators.
Daarna politiek stabieler, tot de drugsoorlog in 2006 uitbrak.
Verenigde Staten
► De Verenigde Staten zijn gevormd vanaf 1776. Eerst bestonden ze uit
dertien staten, de voormalige Britse koloniën, maar later breidde het
grondgebied fors uit met nog eens 37 staten. Het land trok miljoenen
immigranten van overal ter wereld, eerst vooral uit Europa, later met
name uit Midden- en Zuid-Amerika en Azië.
Grensgebied: vroeger en nu
Grensregio ► Het huidige grensgebied of grensregio is een 100 km brede zone aan
weerzijden van de grens tussen Mexico en de VS. Op de 3.100 km brede
Dubbelstad grens liggen veertien dubbelsteden: steden die aan twee aan elkaar
gegroeide steden bestaan.
● De huidige grens kwam in 1853 tot stand na een oorlog over Texas.
Mexico verloor de oorlog en moest veel grondgebied afstaan. De
Mexicanen die op het grondgebied woonden, verkregen onvrijwillig het
Amerikaanse staatsburgerschap.
● Toen was het grensgebied een oninteressante woestijnregio waar je de
grens eenvoudig kon passeren. Dat is nu wel anders.
Centrum en (semi)periferie
► De strenge bewaking van de huidige grens is te verklaren met de
Ontwikkelingspeil verschillen in ontwikkelingspeil tussen de VS en Mexico.
Centrum ● De VS behoort net als bijvoorbeeld Canada en Nederland tot het
centrum. In deze landen ligt het ontwikkelingspeil hoog. Mensen
verdienen gemiddeld meer, zijn hoger opgeleid en hebben een hogere
De Geo LRN-line bovenbouw havo
© ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2022
, Arm en rijk Samenvatting H1
levensverwachting. Ook is het er veiliger.
Periferie ● In Midden-Amerika horen de meeste landen tot de periferie. Het
Bnp per inwoner ontwikkelingspeil ligt laag. Het bnp per inwoner is er veel lager dan in de
VS. Andere kenmerken van perifere landen zijn: afhankelijkheid van
centrumlanden, nadelige handelsrelaties, een gebrek aan technologische
kennis en een lage productie. Ook is het in Midden-Amerika onveiliger.
Door deze kenmerken migreren veel Midden-Amerikanen naar de VS.
● Mexico behoorde vroeger tot de perifere landen, maar is inmiddels een
Semiperiferie land in de semiperiferie. Meer Mexicanen werken in de industrie en de
dienstensector, waar ze meer verdienen dan in de landbouw. Het bnp per
Ontwikkelingskenmerke inwoner is flink gestegen. Ook op veel andere ontwikkelingskenmerken
n scoort Mexico beter dan veel landen in Midden-Amerika, maar minder
goed dan de VS. Daarom, en vanwege de drugsoorlog, willen ook veel
Mexicanen de grens oversteken naar de VS.
Grensgebied: barrières
► De grens met hoge hekken en muren, vind je alleen in de meer
verstedelijkte gebieden. Daarbuiten is er meestal geen barrière en bestaat
de grens grotendeels uit de rivier de Rio Grande (Río Bravo) en de
Gilawoestijn.
Economische kenmerken Grensgebied: arm en rijk
► In beide landen valt de grens in economische zin op.
● Het grensgebied aan de Amerikaanse zijde is relatief armer dan de rest
Koopkracht van de VS. De koopkracht ligt lager, het opleidingsniveau ook en de
werkloosheid is juist hoger. Het bnp per inwoner is er lager en ongeveer
een kwart van de bevolking leeft onder de armoedegrens. Dat is twee keer
zo veel als het gemiddelde van de VS.
● De Mexicaanse grensregio is juist welvarender dan de rest van Mexico.
Beroepsbevolking Hier werkt een groter percentage van de beroepsbevolking in de industrie
en de dienstensector. Er leven minder mensen onder de armoedegrens
dan in de rest van Mexico. In vergelijking met het grensgebied van de VS is
de economische situatie aan de Mexicaanse zijde wel minder goed.
Sociaal-culturele Grensgebied: cultuur
kenmerken ► Het grensgebied is een multiculturele samenleving. Er wonen veel
Multiculturele verschillende (etnische) bevolkingsgroepen. De hispanics of latino’s
samenleving vormen de grootste groep. Het aantal hispanics is door migratie naar het
Migratie grensgebied en dor geboortes enorm toegenomen.
● De Mexicanen in het Mexicaanse deel van het grensgebied komen volop
in aanraking met de Amerikaanse cultuur, maar bewaken ook hun eigen
Identiteit Mexicaanse identiteit.
● De Mexicanen in het Amerikaanse deel van het grensgebied hebben nog
meer te maken met de vermenging van twee culturen, vooral uit
economische noodzaak spreken ze bijvoorbeeld ook Engels.
● De Amerikanen worden minder beïnvloed door de andere cultuur,
omdat er geen economische noodzaak is. Toch zijn er veel Mexicaanse
invloeden merkbaar, zoals in het eten en in de muziek.
■ In het grensgebied heeft zich de tex-mex-cultuur ontwikkeld door het
samenvloeien van Mexicaanse en Amerikaanse cultuurelementen.
Demografische Grensgebied: bevolking
De Geo LRN-line bovenbouw havo
© ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2022
Samenvatting bij hoofdstuk1
1 Twee werelden, één grensgebied
De hoofdvraag in dit hoofdstuk is:
Hoe zijn de economische, de demografische en de sociaal-culturele
kenmerken aan weerszijden van de Mexicaans-Amerikaanse grens te
verklaren?
1.1 Mexico en de Verenigde Staten
Deelvragen
1 Hoe is de grens tussen Mexico en de V.S. tot stand gekomen?
2 In hoeverre wijken de economische, demografische en sociaal-
culturele
kenmerken van het grensgebied af van de nationale kenmerken van
de VS
en Mexico?
Mexico
► Voor de koloniale tijd kende Mexico grote inheemse beschavingen.
Vanaf 1500 werd het land overheerst door Spanje. Na de koloniale tijd (na
1821) waren er tot de Mexicaanse revolutie (1910-1920) diverse dictators.
Daarna politiek stabieler, tot de drugsoorlog in 2006 uitbrak.
Verenigde Staten
► De Verenigde Staten zijn gevormd vanaf 1776. Eerst bestonden ze uit
dertien staten, de voormalige Britse koloniën, maar later breidde het
grondgebied fors uit met nog eens 37 staten. Het land trok miljoenen
immigranten van overal ter wereld, eerst vooral uit Europa, later met
name uit Midden- en Zuid-Amerika en Azië.
Grensgebied: vroeger en nu
Grensregio ► Het huidige grensgebied of grensregio is een 100 km brede zone aan
weerzijden van de grens tussen Mexico en de VS. Op de 3.100 km brede
Dubbelstad grens liggen veertien dubbelsteden: steden die aan twee aan elkaar
gegroeide steden bestaan.
● De huidige grens kwam in 1853 tot stand na een oorlog over Texas.
Mexico verloor de oorlog en moest veel grondgebied afstaan. De
Mexicanen die op het grondgebied woonden, verkregen onvrijwillig het
Amerikaanse staatsburgerschap.
● Toen was het grensgebied een oninteressante woestijnregio waar je de
grens eenvoudig kon passeren. Dat is nu wel anders.
Centrum en (semi)periferie
► De strenge bewaking van de huidige grens is te verklaren met de
Ontwikkelingspeil verschillen in ontwikkelingspeil tussen de VS en Mexico.
Centrum ● De VS behoort net als bijvoorbeeld Canada en Nederland tot het
centrum. In deze landen ligt het ontwikkelingspeil hoog. Mensen
verdienen gemiddeld meer, zijn hoger opgeleid en hebben een hogere
De Geo LRN-line bovenbouw havo
© ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2022
, Arm en rijk Samenvatting H1
levensverwachting. Ook is het er veiliger.
Periferie ● In Midden-Amerika horen de meeste landen tot de periferie. Het
Bnp per inwoner ontwikkelingspeil ligt laag. Het bnp per inwoner is er veel lager dan in de
VS. Andere kenmerken van perifere landen zijn: afhankelijkheid van
centrumlanden, nadelige handelsrelaties, een gebrek aan technologische
kennis en een lage productie. Ook is het in Midden-Amerika onveiliger.
Door deze kenmerken migreren veel Midden-Amerikanen naar de VS.
● Mexico behoorde vroeger tot de perifere landen, maar is inmiddels een
Semiperiferie land in de semiperiferie. Meer Mexicanen werken in de industrie en de
dienstensector, waar ze meer verdienen dan in de landbouw. Het bnp per
Ontwikkelingskenmerke inwoner is flink gestegen. Ook op veel andere ontwikkelingskenmerken
n scoort Mexico beter dan veel landen in Midden-Amerika, maar minder
goed dan de VS. Daarom, en vanwege de drugsoorlog, willen ook veel
Mexicanen de grens oversteken naar de VS.
Grensgebied: barrières
► De grens met hoge hekken en muren, vind je alleen in de meer
verstedelijkte gebieden. Daarbuiten is er meestal geen barrière en bestaat
de grens grotendeels uit de rivier de Rio Grande (Río Bravo) en de
Gilawoestijn.
Economische kenmerken Grensgebied: arm en rijk
► In beide landen valt de grens in economische zin op.
● Het grensgebied aan de Amerikaanse zijde is relatief armer dan de rest
Koopkracht van de VS. De koopkracht ligt lager, het opleidingsniveau ook en de
werkloosheid is juist hoger. Het bnp per inwoner is er lager en ongeveer
een kwart van de bevolking leeft onder de armoedegrens. Dat is twee keer
zo veel als het gemiddelde van de VS.
● De Mexicaanse grensregio is juist welvarender dan de rest van Mexico.
Beroepsbevolking Hier werkt een groter percentage van de beroepsbevolking in de industrie
en de dienstensector. Er leven minder mensen onder de armoedegrens
dan in de rest van Mexico. In vergelijking met het grensgebied van de VS is
de economische situatie aan de Mexicaanse zijde wel minder goed.
Sociaal-culturele Grensgebied: cultuur
kenmerken ► Het grensgebied is een multiculturele samenleving. Er wonen veel
Multiculturele verschillende (etnische) bevolkingsgroepen. De hispanics of latino’s
samenleving vormen de grootste groep. Het aantal hispanics is door migratie naar het
Migratie grensgebied en dor geboortes enorm toegenomen.
● De Mexicanen in het Mexicaanse deel van het grensgebied komen volop
in aanraking met de Amerikaanse cultuur, maar bewaken ook hun eigen
Identiteit Mexicaanse identiteit.
● De Mexicanen in het Amerikaanse deel van het grensgebied hebben nog
meer te maken met de vermenging van twee culturen, vooral uit
economische noodzaak spreken ze bijvoorbeeld ook Engels.
● De Amerikanen worden minder beïnvloed door de andere cultuur,
omdat er geen economische noodzaak is. Toch zijn er veel Mexicaanse
invloeden merkbaar, zoals in het eten en in de muziek.
■ In het grensgebied heeft zich de tex-mex-cultuur ontwikkeld door het
samenvloeien van Mexicaanse en Amerikaanse cultuurelementen.
Demografische Grensgebied: bevolking
De Geo LRN-line bovenbouw havo
© ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2022
