Samenvatting ontwikkelingspsychologie Feldman
Ontwikkelingspsychologie: Houdt zich bezig met de ontwikkeling van de mens
Ontwikkelingspsychologie: “de wetenschappelijke studie naar groei, verandering en stabiliteit van
conceptie tot ouderdom.”
Thema’s:
-Fysieke ontwikkeling
-Cognitieve ontwikkeling
-Sociaal-emotionele ontwikkeling/-Persoonlijkheidsontwikkeling
Leeftijdsgroepen:
De prenatale periode (de periode van conceptie tot geboorte)
Baby- en peutertijd (van geboorte tot 3 jaar)
Kleutertijd (van drie tot zes jaar)
Schooltijd (van zes tot twaalf jaar)
Adolescentie (van twaalf tot twintig jaar)
5 perspectieven:
-Psychodynamisch
-Behavioristisch
-Cognitief
-Systemisch
-Evolutionair
Psychodynamisch perspectief: focus op innerlijke krachten.
Psychoanalytische theorie
Sigmund Freud
Drie aspecten van de persoonlijkheid: Id (primitieve driften), Ego (realiteitsprincipe), Superego
(geweten).
Psychoseksuele ontwikkeling. Als er iets mis gaat in een bepaalde fase ontstaat er fixatie.
Psychosociale theorie
Erik Erikson
Ontwikkeling van mensen verloopt in acht aparte stadia.
Individu moet bij elk stadia een crisis oplossen om verder te gaan.
Behavioristisch perspectief: baseert zich op waarneembaar en meetbaar gedrag.
Klassieke conditionering
Een vorm van leren waarbij een organisme op een bepaalde manier leert reageren op een neutrale
stimulus, die de respons normaal gesproken niet uitlokt. (Pavlov)
,Operante conditionering
Een respons wordt verbonden met de consequentie van dat gedrag. (Skinner)
Straffen en belonen
Gedrag dat wordt beloond, zal sneller herhaald worden.
Gedrag dat niet wordt beloond (of wordt bestraft) wordt minder laten zien.
Sociaal-cognitieve leertheorie
Bandura: Leren door het observeren van het gedrag van een ander persoon, een model.
Rol van imiteren.
Cognitief perspectief
Cognitieve ontwikkelingstheorie van Piaget: Ontwikkeling van het denken verloopt via cognitieve
ontwikkelingsstadia.
Menselijk denken opgebouwd uit schema’s.
Adaptatie: De manier waarop kinderen zich aanpassen aan de omgeving. Twee basisprincipes:
Assimilatie: Nieuwe ervaringen worden in bestaande schema’s geplaatst.
Accommodatie: Schema’s worden aangepast aan nieuwe ervaringen.
Informatieverwerkingstheorie: Gericht op de wijze waarop mensen informatie coderen, opslaan en
terughalen.
Systemisch perspectief: relatie tussen individuen en hun fysieke wereld, cognitieve wereld,
persoonlijkheidswereld en sociale wereld. De unieke ontwikkeling van een kind kan niet goed
worden beoordeeld als dat kind niet in een complexe sociale en culturele context wordt geplaatst.
Bio-ecologisch model (Bronfenbrenner)
Microsysteem: dagelijkse, directe omgeving van het kind.
Mesosysteem: verbinding tussen de microsystemen
Exosysteem: Grotere maatschappelijke instituties.
Macrosysteem: Overkoepelende culturele invloeden
Chronosysteem: Invloed van het verstrijken van de tijd.
Systemisch perspectief:
Socioculturele theorie van Vygotsky
Het verloop van de cognitieve ontwikkeling als het resultaat van sociale interacties.
Scaffolding: Tijdelijke ondersteuning die kinderen wordt geboden terwijl ze leren een taak uit te
voeren.
, Evolutionair perspectief: Gedrag te identificeren als resultaat van de genetische erfenis van onze
voorouders.
Darwin
Onderzoekmethodes
Ontwikkelingspsychologie: Houdt zich bezig met de ontwikkeling van de mens
Ontwikkelingspsychologie: “de wetenschappelijke studie naar groei, verandering en stabiliteit van
conceptie tot ouderdom.”
Thema’s:
-Fysieke ontwikkeling
-Cognitieve ontwikkeling
-Sociaal-emotionele ontwikkeling/-Persoonlijkheidsontwikkeling
Leeftijdsgroepen:
De prenatale periode (de periode van conceptie tot geboorte)
Baby- en peutertijd (van geboorte tot 3 jaar)
Kleutertijd (van drie tot zes jaar)
Schooltijd (van zes tot twaalf jaar)
Adolescentie (van twaalf tot twintig jaar)
5 perspectieven:
-Psychodynamisch
-Behavioristisch
-Cognitief
-Systemisch
-Evolutionair
Psychodynamisch perspectief: focus op innerlijke krachten.
Psychoanalytische theorie
Sigmund Freud
Drie aspecten van de persoonlijkheid: Id (primitieve driften), Ego (realiteitsprincipe), Superego
(geweten).
Psychoseksuele ontwikkeling. Als er iets mis gaat in een bepaalde fase ontstaat er fixatie.
Psychosociale theorie
Erik Erikson
Ontwikkeling van mensen verloopt in acht aparte stadia.
Individu moet bij elk stadia een crisis oplossen om verder te gaan.
Behavioristisch perspectief: baseert zich op waarneembaar en meetbaar gedrag.
Klassieke conditionering
Een vorm van leren waarbij een organisme op een bepaalde manier leert reageren op een neutrale
stimulus, die de respons normaal gesproken niet uitlokt. (Pavlov)
,Operante conditionering
Een respons wordt verbonden met de consequentie van dat gedrag. (Skinner)
Straffen en belonen
Gedrag dat wordt beloond, zal sneller herhaald worden.
Gedrag dat niet wordt beloond (of wordt bestraft) wordt minder laten zien.
Sociaal-cognitieve leertheorie
Bandura: Leren door het observeren van het gedrag van een ander persoon, een model.
Rol van imiteren.
Cognitief perspectief
Cognitieve ontwikkelingstheorie van Piaget: Ontwikkeling van het denken verloopt via cognitieve
ontwikkelingsstadia.
Menselijk denken opgebouwd uit schema’s.
Adaptatie: De manier waarop kinderen zich aanpassen aan de omgeving. Twee basisprincipes:
Assimilatie: Nieuwe ervaringen worden in bestaande schema’s geplaatst.
Accommodatie: Schema’s worden aangepast aan nieuwe ervaringen.
Informatieverwerkingstheorie: Gericht op de wijze waarop mensen informatie coderen, opslaan en
terughalen.
Systemisch perspectief: relatie tussen individuen en hun fysieke wereld, cognitieve wereld,
persoonlijkheidswereld en sociale wereld. De unieke ontwikkeling van een kind kan niet goed
worden beoordeeld als dat kind niet in een complexe sociale en culturele context wordt geplaatst.
Bio-ecologisch model (Bronfenbrenner)
Microsysteem: dagelijkse, directe omgeving van het kind.
Mesosysteem: verbinding tussen de microsystemen
Exosysteem: Grotere maatschappelijke instituties.
Macrosysteem: Overkoepelende culturele invloeden
Chronosysteem: Invloed van het verstrijken van de tijd.
Systemisch perspectief:
Socioculturele theorie van Vygotsky
Het verloop van de cognitieve ontwikkeling als het resultaat van sociale interacties.
Scaffolding: Tijdelijke ondersteuning die kinderen wordt geboden terwijl ze leren een taak uit te
voeren.
, Evolutionair perspectief: Gedrag te identificeren als resultaat van de genetische erfenis van onze
voorouders.
Darwin
Onderzoekmethodes
