Privaatrecht blok 1: samenvatting
Hoofdstuk 1 (m.u.v. 1.3.2 en 1.3.3) Grondbeginselen
Rechtsregels Overige regels
Juridisch relevant Van moraal en fatsoen
Rechtens afdwingbaar Maken het leven met veel mensen op een klein gebied leefbaar
(alles wat normaal gevonden wordt maar niet in de wet staat)
Rechtsregels (onderscheid):
Publiekrecht Privaatrecht
Het recht tussen een burger of een bedrijf en de Van persoon tot persoon
overheid, of tussen meerdere overheidsinstellingen
Staatsrecht, bestuursrecht, belastingrecht en strafrecht Personen- en familierecht, vermogensrecht en
ondernemingsrecht. Dit kun je zelf doen.
Dwingend recht Aanvullend/regelend recht
Je mag/kan niet van een rechtsregel afwijken Is van toepassing als je zelf geen regels hebt
afgesproken
In de arbeidsovereenkomst is afgesproken dat je 10 uur Je wil vakantiegeld dus dit moet je aanvullen bij je
moet werken. arbeidsovereenkomst.
Materieel recht Formeel recht
Inhoud van rechtsregels Procesrecht; geeft aan hoe de regels van materieel
recht gehandhaafd moeten worden.
Je mag iemand niet vermoorden, je mag niet stelen Wetboek van strafvordering, hierin staat welke straf de
rechter moet geven, celstraf, boete.
Objectief recht Subjectief recht
Geheel van geldende rechtsregels in Nederland (de Een persoonlijk recht dat voortvloeit uit een objectief
wet) recht.
Iedereen mag een potje kauwgom kopen in de Maar pas als je het gekocht hebt mag je het gebruiken.
supermarkt.
Rechtsregels ontstaan uit rechtsbronnen, deze zijn te vinden in:
- De wet 1. Wet in materiële zin: wettelijke regels die iedereen in NL moet nakomen.
2. Wet in formele zin: het is een formele zin als deze tot stand is gekomen door
samenwerking van regering en staten generaal.
- Internationale regelingen verdragen in bijv. de EU
- Jurisprudentie het geheel van rechterlijke uitspraken
- Gewoonterecht door de mens zelf ontwikkeld, handen wassen na het plassen
- Ongeschreven recht fatsoensnormen
Rangorde:
- Hogere regelingen gaan boven lagere regelingen (provinciaal gaat boven gemeentelijk)
- Jongere regelingen gaan voor oudere regelingen (regels uit 2012 gaan boven regels uit 2010)
- Regelingen voor een bijzonder geval gaan altijd boven algemene regelingen (anders is de bijzondere regeling er
voor niks)
Rechtssubjecten = drager van rechten en plichten, kan een vermogen hebben. Natuurlijk perso on (mens) of
rechtspersoon (instelling)
Burgerlijk wetboek: noteren van wetten (voorbeeld): Art. 6:230s lid 5 Sub B BW
,Hoofdstuk 5 Rechtshandeling algemeen
Een rechtshandeling is een handeling van een rechtssubject, welke het rechtsgevolg heeft dat beoogd is door het
handelende rechtssubject en welke ook erkend is door het recht.
Rechtshandeling
Meerzijdig Eenzijdig
Wil van twee of meer rechtssubjecten nodig om Wil van één rechtssubject kan het rechtsgevolg in het
rechtsgevolg in het leven te roepen. leven roepen.
Gericht Ongericht
Opzegging huurcontract Advertentie weekblad
Vereisten voor totstandkoming van een rechtshandeling:
1. Een handelingsbekwaam rechtssubject (art. 3:32 lid 1 BW)
2. Een op een rechtsgevolg gerichte wil (art. 3:33 BW)
3. Een verklaring waarin de op een rechtsgevolg gerichte wil is geopenbaard (art. 3:33 BW)
De rechtshandeling komt tot stand als de verklaring de persoon tot wie zij gericht is, heeft bereikt = ontvangsttheorie.
Rechtshandeling
Nietig Vernietigbaar
- Strijd met openbare orde - Handelingsonbekwame (m.u.v. eenzijdig
ongerichte rechtshandeling)
- Handelingsonbevoegdheid - Onder invloed van een geestelijke stoornis
- Eenzijdige, ongerichte rechtshandeling van een - Wilsgebrek; bedreiging, bedrog, misbruik van
handelingsonbekwame omstandigheden en dwaling.
- Eenzijdige, ongerichte rechtshandeling onder - Actio Pauliana; mogelijkheid van schuldeisers om
invloed van een geestelijke stoornis benadeling ten gevolge van onverplicht door de
schuldenaar verrichte rechtshandelingen
ongedaan te maken. Geld terug te krijgen.
Handelingsonbekwaam als:
- Minderjarigheid
- Ondercuratelestelling; door de rechtbank onder curatele gesteld worden; geestelijke stoornis, gewoonte van
drankmisbruik of verkwisting.
Rechtshandeling
- Nietig: datgene wat de rechtssubjecten wilden, gaat niet door.de beoogde rechtsgevolgen blijken er achteraf
niet te zijn geweest. Dit komt omdat nietigheid een terugwerkende kracht heeft: werkt terug tot het moment
van het tot stand komen van de bewuste rechtshandeling.
- Vernietigbaar: geldig tot vernietiging. Is dus aantastbaar totdat er beroep wordt gedaan op de vernietigbaarheid
van de rechtshandeling. Vernietigbaarheid heeft ook terugwerkende kracht.
Revindicatie: de bevoegdheid van de eigenaar zijn eigendom op te eisen van eenieder die het zonder recht houdt.
Beroep doen op:
- Nietigheid: niet noodzakelijk om een beroep op te doen. Rechter constateert nietigheid.
- Vernietigbaarheid: degene die een rechtshandeling heeft verricht. Bij handelingsonbekwaamheid kan alleen de
onbekwame zelf of de wettelijke vertegenwoordiger beroep doen op vernietigbaarheid.
Veraring: rechtsvorderingen tot vernietiging van een rechtshandeling verjaren na 3 jaar. Vernietiging kan niet meer
gevorderd worden. Wel kan er beroep worden gedaan op vernietiging.
, Hoofdstuk 6 (m.u.v. 6.2 en 6.3) Rechtshandeling door vertegenwoordiging
Vertegenwoordiging
- Eigenlijke vertegenwoordiging = volmacht
o Er wordt namens iemand andere een rechtshandeling verricht
o De rechtsgevolgen van die rechtshandeling treden dus in voor de ander
o De vertegenwoordiger is dus zelf geen partij bij de rechtshandeling
- Oneigenlijke vertegenwoordiging
- Lastgeving
Ontstaan van vertegenwoordiging
Vertegenwoordiging
Wet Rechtshandeling; volmacht
Handelingsonbekwaamheid – ouders/voogd of curator Meestal niet ‘los’ maar gekoppeld aan bv:
zijn bevoegd Lastgeving
Faillissement – curator is bevoegd Arbeidsovereenkomst
Bewind – bewindvoerder is bevoegd
Zaakwaarneming – zaakwaarnemer is bevoegd
Rechtspersonen
v.o.f./c.v.
Volmacht: de krachtens een rechtshandeling verstrekte bevoegdheid om
in naam van een ander rechtshandelingen te kunnen verrichten.
- Uitdrukkelijk: eenzijdige rechtshandeling. Iemand de opdracht
geven.
- Stilzwijgende: werknemer heeft de bevoegdheid om namens de
werkgever de rechtshandelingen aan te gaan waartoe hij
krachtens zijn aanstelling bevoegd is.
Vertrouwensbeginsel: beginsel dat iemand erop mag vertrouwen dat
hetgeen zijn wederpartij tegenover hem verklaarde, onder de gegeven omstandigheden in overeenstemming was met
hetgeen hij wilde.
Onbevoegde vertegenwoordiging (twee situaties):
1. Er is helemaal geen sprake van een volmacht.
2. Er is wel een volmacht gegeven, maar de gevolmachtigde houdt zich niet aan de opdracht.
Hoofdregel: de volmachtgever is niet gebonden
Uitzondering op deze regel:
- Opgewekte schijn; als de volmachtgever zelf de schijn heeft gewekt dat de gevolmachtigde bevoegd was om
namens hem, de volmachtgever, rechtshandelingen te verrichten.
- Bekrachtiging; doordat de volmachtgever de onbevoegd verrichte rechtshandeling bekrachtigt.
Handelingsonbekwaamheid en volmacht (van invloed op aantastbaarheid)
Gevolmachtigde: niet van invloed, want de rechtshandeling komt tot stand tussen twee handelingsbekwamen.
Volmachtgever: wel van invloed, want de volmachtgever is partij bij de tot stand gekomen rechtshandeling.
Nader te noemen meester: het verschijnsel waarbij iemand namens een op dat moment nog onbekende
opdrachtgever/volmachtgever een rechtshandeling verricht.
Selbsteintritt: het verschijnsel waarbij de gevolmachtigde zelf wederpartij wordt, bijvoorbeeld zelf de
aandelen/grondstoffen koopt die hij moet verkopen.
Hoofdstuk 1 (m.u.v. 1.3.2 en 1.3.3) Grondbeginselen
Rechtsregels Overige regels
Juridisch relevant Van moraal en fatsoen
Rechtens afdwingbaar Maken het leven met veel mensen op een klein gebied leefbaar
(alles wat normaal gevonden wordt maar niet in de wet staat)
Rechtsregels (onderscheid):
Publiekrecht Privaatrecht
Het recht tussen een burger of een bedrijf en de Van persoon tot persoon
overheid, of tussen meerdere overheidsinstellingen
Staatsrecht, bestuursrecht, belastingrecht en strafrecht Personen- en familierecht, vermogensrecht en
ondernemingsrecht. Dit kun je zelf doen.
Dwingend recht Aanvullend/regelend recht
Je mag/kan niet van een rechtsregel afwijken Is van toepassing als je zelf geen regels hebt
afgesproken
In de arbeidsovereenkomst is afgesproken dat je 10 uur Je wil vakantiegeld dus dit moet je aanvullen bij je
moet werken. arbeidsovereenkomst.
Materieel recht Formeel recht
Inhoud van rechtsregels Procesrecht; geeft aan hoe de regels van materieel
recht gehandhaafd moeten worden.
Je mag iemand niet vermoorden, je mag niet stelen Wetboek van strafvordering, hierin staat welke straf de
rechter moet geven, celstraf, boete.
Objectief recht Subjectief recht
Geheel van geldende rechtsregels in Nederland (de Een persoonlijk recht dat voortvloeit uit een objectief
wet) recht.
Iedereen mag een potje kauwgom kopen in de Maar pas als je het gekocht hebt mag je het gebruiken.
supermarkt.
Rechtsregels ontstaan uit rechtsbronnen, deze zijn te vinden in:
- De wet 1. Wet in materiële zin: wettelijke regels die iedereen in NL moet nakomen.
2. Wet in formele zin: het is een formele zin als deze tot stand is gekomen door
samenwerking van regering en staten generaal.
- Internationale regelingen verdragen in bijv. de EU
- Jurisprudentie het geheel van rechterlijke uitspraken
- Gewoonterecht door de mens zelf ontwikkeld, handen wassen na het plassen
- Ongeschreven recht fatsoensnormen
Rangorde:
- Hogere regelingen gaan boven lagere regelingen (provinciaal gaat boven gemeentelijk)
- Jongere regelingen gaan voor oudere regelingen (regels uit 2012 gaan boven regels uit 2010)
- Regelingen voor een bijzonder geval gaan altijd boven algemene regelingen (anders is de bijzondere regeling er
voor niks)
Rechtssubjecten = drager van rechten en plichten, kan een vermogen hebben. Natuurlijk perso on (mens) of
rechtspersoon (instelling)
Burgerlijk wetboek: noteren van wetten (voorbeeld): Art. 6:230s lid 5 Sub B BW
,Hoofdstuk 5 Rechtshandeling algemeen
Een rechtshandeling is een handeling van een rechtssubject, welke het rechtsgevolg heeft dat beoogd is door het
handelende rechtssubject en welke ook erkend is door het recht.
Rechtshandeling
Meerzijdig Eenzijdig
Wil van twee of meer rechtssubjecten nodig om Wil van één rechtssubject kan het rechtsgevolg in het
rechtsgevolg in het leven te roepen. leven roepen.
Gericht Ongericht
Opzegging huurcontract Advertentie weekblad
Vereisten voor totstandkoming van een rechtshandeling:
1. Een handelingsbekwaam rechtssubject (art. 3:32 lid 1 BW)
2. Een op een rechtsgevolg gerichte wil (art. 3:33 BW)
3. Een verklaring waarin de op een rechtsgevolg gerichte wil is geopenbaard (art. 3:33 BW)
De rechtshandeling komt tot stand als de verklaring de persoon tot wie zij gericht is, heeft bereikt = ontvangsttheorie.
Rechtshandeling
Nietig Vernietigbaar
- Strijd met openbare orde - Handelingsonbekwame (m.u.v. eenzijdig
ongerichte rechtshandeling)
- Handelingsonbevoegdheid - Onder invloed van een geestelijke stoornis
- Eenzijdige, ongerichte rechtshandeling van een - Wilsgebrek; bedreiging, bedrog, misbruik van
handelingsonbekwame omstandigheden en dwaling.
- Eenzijdige, ongerichte rechtshandeling onder - Actio Pauliana; mogelijkheid van schuldeisers om
invloed van een geestelijke stoornis benadeling ten gevolge van onverplicht door de
schuldenaar verrichte rechtshandelingen
ongedaan te maken. Geld terug te krijgen.
Handelingsonbekwaam als:
- Minderjarigheid
- Ondercuratelestelling; door de rechtbank onder curatele gesteld worden; geestelijke stoornis, gewoonte van
drankmisbruik of verkwisting.
Rechtshandeling
- Nietig: datgene wat de rechtssubjecten wilden, gaat niet door.de beoogde rechtsgevolgen blijken er achteraf
niet te zijn geweest. Dit komt omdat nietigheid een terugwerkende kracht heeft: werkt terug tot het moment
van het tot stand komen van de bewuste rechtshandeling.
- Vernietigbaar: geldig tot vernietiging. Is dus aantastbaar totdat er beroep wordt gedaan op de vernietigbaarheid
van de rechtshandeling. Vernietigbaarheid heeft ook terugwerkende kracht.
Revindicatie: de bevoegdheid van de eigenaar zijn eigendom op te eisen van eenieder die het zonder recht houdt.
Beroep doen op:
- Nietigheid: niet noodzakelijk om een beroep op te doen. Rechter constateert nietigheid.
- Vernietigbaarheid: degene die een rechtshandeling heeft verricht. Bij handelingsonbekwaamheid kan alleen de
onbekwame zelf of de wettelijke vertegenwoordiger beroep doen op vernietigbaarheid.
Veraring: rechtsvorderingen tot vernietiging van een rechtshandeling verjaren na 3 jaar. Vernietiging kan niet meer
gevorderd worden. Wel kan er beroep worden gedaan op vernietiging.
, Hoofdstuk 6 (m.u.v. 6.2 en 6.3) Rechtshandeling door vertegenwoordiging
Vertegenwoordiging
- Eigenlijke vertegenwoordiging = volmacht
o Er wordt namens iemand andere een rechtshandeling verricht
o De rechtsgevolgen van die rechtshandeling treden dus in voor de ander
o De vertegenwoordiger is dus zelf geen partij bij de rechtshandeling
- Oneigenlijke vertegenwoordiging
- Lastgeving
Ontstaan van vertegenwoordiging
Vertegenwoordiging
Wet Rechtshandeling; volmacht
Handelingsonbekwaamheid – ouders/voogd of curator Meestal niet ‘los’ maar gekoppeld aan bv:
zijn bevoegd Lastgeving
Faillissement – curator is bevoegd Arbeidsovereenkomst
Bewind – bewindvoerder is bevoegd
Zaakwaarneming – zaakwaarnemer is bevoegd
Rechtspersonen
v.o.f./c.v.
Volmacht: de krachtens een rechtshandeling verstrekte bevoegdheid om
in naam van een ander rechtshandelingen te kunnen verrichten.
- Uitdrukkelijk: eenzijdige rechtshandeling. Iemand de opdracht
geven.
- Stilzwijgende: werknemer heeft de bevoegdheid om namens de
werkgever de rechtshandelingen aan te gaan waartoe hij
krachtens zijn aanstelling bevoegd is.
Vertrouwensbeginsel: beginsel dat iemand erop mag vertrouwen dat
hetgeen zijn wederpartij tegenover hem verklaarde, onder de gegeven omstandigheden in overeenstemming was met
hetgeen hij wilde.
Onbevoegde vertegenwoordiging (twee situaties):
1. Er is helemaal geen sprake van een volmacht.
2. Er is wel een volmacht gegeven, maar de gevolmachtigde houdt zich niet aan de opdracht.
Hoofdregel: de volmachtgever is niet gebonden
Uitzondering op deze regel:
- Opgewekte schijn; als de volmachtgever zelf de schijn heeft gewekt dat de gevolmachtigde bevoegd was om
namens hem, de volmachtgever, rechtshandelingen te verrichten.
- Bekrachtiging; doordat de volmachtgever de onbevoegd verrichte rechtshandeling bekrachtigt.
Handelingsonbekwaamheid en volmacht (van invloed op aantastbaarheid)
Gevolmachtigde: niet van invloed, want de rechtshandeling komt tot stand tussen twee handelingsbekwamen.
Volmachtgever: wel van invloed, want de volmachtgever is partij bij de tot stand gekomen rechtshandeling.
Nader te noemen meester: het verschijnsel waarbij iemand namens een op dat moment nog onbekende
opdrachtgever/volmachtgever een rechtshandeling verricht.
Selbsteintritt: het verschijnsel waarbij de gevolmachtigde zelf wederpartij wordt, bijvoorbeeld zelf de
aandelen/grondstoffen koopt die hij moet verkopen.
