Inleiding in de pedagogische en
onderwijswetenschappen 1A
Hoofdstuk 1,2,4,14. Rapport en pleegzorg
Voorwoord
Beste student pedagogische wetenschappen,
Voor je ligt een samenvatting van het vak ‘ipo 1a”. Ik heb de belangrijkste studiestof voor je
samengevat. Zo kun jij zo prettig mogelijk studeren. Ik wens je alvast veel succes met studeren en
natuurlijk met het behalen van al jouw studiepunten!
Samen studeren werkt natuurlijk goed. Wijs jouw vrienden daarom ook vooral op mijn samenvattingen.
Nadruk en het delen van de samenvatting met derden is uiteraard verboden. Als je wilt dat ik in staat
blijf de samenvattingen en oefentoetsen aan te bieden, geef deze samenvatting dan niet aan derden en
laat jouw studiegenoten zelf een exemplaar aanschaffen. Groetjes, Luna.
P.S. De samenvatting is geschreven naar eigen inzicht van de auteur. Het is en blijft een samenvatting,
die als aanvulling op de verplichte literatuur gezien moet worden en geen vervanging is van de
verplichte lesstof.
,Pedagogiek in beeld H4
4.1 Historische context
- Aan het einde van de 19e eeuw verbeterde de volksgezondheid door de toenemende
medische kennis en een betere openbare hygiëne→ hieruit kwam de gedachte dat als
je het lichaam gezond kon maken, dit ook moest kunnen met de mentale gezondheid
De mental hygiene movement
Psychoanalyse kwam ook in opkomst omdat Sigmund freud psychische problemen van
volwassenen naar echte of ingebeelde gebeurtenissen die plaats hadden gevonden in de
kinderjaren herleidde.
Er kwam steeds meer interesse in de ontwikkeling van jonge kinderen met in de hoop
inzicht te krijgen over de optimale wijze om kinderen gezond van geest te laten
opgroeien (ze probeerde het kind te begrijpen, zodat het kind zo mentaal gezond mogelijk
opgroeide)
Ze kwamen erachter dat opvoeding een grote rol in de mentale gezondheid speelde
(hiervoor dachten ze dat opvoeding wel gewenst gedrag kon veroorzaken, maar niet dat het
de verdere ontwikkeling ook zou kunnen beïnvloeden).
Er werd gedacht dat vooral de moeder de oorzaak zou zijn van hoe kinderen later
terechtkomen.
John Bowlby's vormende jaren
Hij ging naar een kostschool waar hij 'nog geen hond heen zou sturen”
Hij werkte voor zijn studie als vrijwilliger bij twee 'progressieve' scholen. Deze waren sterk
beïnvloed door psychoanalytische denkbeelden. Hij ging kijken naar kinderen die afwijkend
gedrag lieten zien.
Affectie Loos karakter: kinderen die niet in staat blijken een emotionele band met
anderen aan te gaan
- Bowlby focuste zich op de mogelijke problematische gevolgen van scheiding van
de moeder
- Bowlby werd opgeleid als psychoanalyticus. Hij constateerde: scheiding van de
moeder in de eerste drie jaar zou leiden tot emotioneel teruggetrokken en affectie
loos gedrag op latere leeftijd
- Het onderwerp scheiding werd de rode draad van zijn onderzoeken. Jij
deed onderzoek naar de gevolgen van scheiding en verlies van de moeder
- Hij vond dat ouders de kinderen wel horen te kunnen bezoeken in het ziekenhuis
- 44 diefjes: Bowlby vergeleek 44 criminele jongen werden vergeleken met een
controlegroep van 44 kinderen die in dezelfde kliniek waren behandeld vanwege
emotionele problemen, maar die geen strafbaar gedrag lieten zien. Bowlby stelde
vast dat meer dan de helft van de criminele jongeren op jonge leeftijd (tijdelijk) werd
gescheiden van hun moeder
, 4.1.3 Invloed van psychoanalyse en Ethologie op de gehechtheidstheorie
Cupboard-love theory (psychoanalytisch): doordat de moeder de primaire,
fysiologische behoeften van het kind zoals warmte en voeding bevredigt, leert het kind
dat de moeder de bron is van alle bevredigingen en liefde (deze theorie had de meest
gangbare verklaring (de moeder voedt het kind)voor de sterke band tussen moeder en
kind)
- Deze cupboard-love theorie stelde Bowlby niet tevreden dus hij ging naar de
ethologie kijken. Ethologen bestuderen dierlijk gedrag in de natuurlijk omgeving.
Ze keken naar de functie van gedrag, de oorzaak van het gedrag, individuele
ontwikkeling van gedrag en de evolutie van het gedrag
- Lorenz was een zoöloog die het concept van imprinting aan Bowlby leerde.
Imprinting is het hebben van de aangeboren basis voor de relatie tussen moeder en
kind. Dit zie je bij jonge ganzen die vlak na de geboorte hun eigen soortgenoten
niet herkennen, maar wel een sterke neiging hebben het eerste bewegend object in
hun omgeving te volgen
- Gehechtheidsgedrag bevat volgens Bowlby 5 instinctieve, aangeboren
componenten (zuigen, grijpen, volgen, huilen en lachen) en deze reacties van het
kind op zijn omgeving zorgen ervoor dat het contact met de moeder behouden blijft
of hersteld wordt wanneer het verbroken is. Bowlby zag deze gedragingen als
onderdeel van een gedragssysteem met een evolutionair doel
Harry Harlow: hij beschreef het experiment waarin de moeder gescheiden jonge resusapen de keuze
kregen tussen verschillende surrogaatmoeders: een voedende of niet-voedende, van badstof of van
ijzerdraad. Harlow liet zien dat de jonge apen een sterke voorkeur hadden voor de warme, zachte
badstof moeder, ongeacht of deze voeding gaf of niet. Harlow redeneerde dat er voor een band tussen
de moeder en het kind niet alleen voeding maar ook liefde nodig was.
Cupboard-love
- Deze bevindingen gaven Bowlby genoeg vertrouwen in zijn evolutionaire
theorie van gehechtheid en voorzagen hem van empirische ondersteuning
die hij nodig had om anderen te overtuigen van zijn ideeën
onderwijswetenschappen 1A
Hoofdstuk 1,2,4,14. Rapport en pleegzorg
Voorwoord
Beste student pedagogische wetenschappen,
Voor je ligt een samenvatting van het vak ‘ipo 1a”. Ik heb de belangrijkste studiestof voor je
samengevat. Zo kun jij zo prettig mogelijk studeren. Ik wens je alvast veel succes met studeren en
natuurlijk met het behalen van al jouw studiepunten!
Samen studeren werkt natuurlijk goed. Wijs jouw vrienden daarom ook vooral op mijn samenvattingen.
Nadruk en het delen van de samenvatting met derden is uiteraard verboden. Als je wilt dat ik in staat
blijf de samenvattingen en oefentoetsen aan te bieden, geef deze samenvatting dan niet aan derden en
laat jouw studiegenoten zelf een exemplaar aanschaffen. Groetjes, Luna.
P.S. De samenvatting is geschreven naar eigen inzicht van de auteur. Het is en blijft een samenvatting,
die als aanvulling op de verplichte literatuur gezien moet worden en geen vervanging is van de
verplichte lesstof.
,Pedagogiek in beeld H4
4.1 Historische context
- Aan het einde van de 19e eeuw verbeterde de volksgezondheid door de toenemende
medische kennis en een betere openbare hygiëne→ hieruit kwam de gedachte dat als
je het lichaam gezond kon maken, dit ook moest kunnen met de mentale gezondheid
De mental hygiene movement
Psychoanalyse kwam ook in opkomst omdat Sigmund freud psychische problemen van
volwassenen naar echte of ingebeelde gebeurtenissen die plaats hadden gevonden in de
kinderjaren herleidde.
Er kwam steeds meer interesse in de ontwikkeling van jonge kinderen met in de hoop
inzicht te krijgen over de optimale wijze om kinderen gezond van geest te laten
opgroeien (ze probeerde het kind te begrijpen, zodat het kind zo mentaal gezond mogelijk
opgroeide)
Ze kwamen erachter dat opvoeding een grote rol in de mentale gezondheid speelde
(hiervoor dachten ze dat opvoeding wel gewenst gedrag kon veroorzaken, maar niet dat het
de verdere ontwikkeling ook zou kunnen beïnvloeden).
Er werd gedacht dat vooral de moeder de oorzaak zou zijn van hoe kinderen later
terechtkomen.
John Bowlby's vormende jaren
Hij ging naar een kostschool waar hij 'nog geen hond heen zou sturen”
Hij werkte voor zijn studie als vrijwilliger bij twee 'progressieve' scholen. Deze waren sterk
beïnvloed door psychoanalytische denkbeelden. Hij ging kijken naar kinderen die afwijkend
gedrag lieten zien.
Affectie Loos karakter: kinderen die niet in staat blijken een emotionele band met
anderen aan te gaan
- Bowlby focuste zich op de mogelijke problematische gevolgen van scheiding van
de moeder
- Bowlby werd opgeleid als psychoanalyticus. Hij constateerde: scheiding van de
moeder in de eerste drie jaar zou leiden tot emotioneel teruggetrokken en affectie
loos gedrag op latere leeftijd
- Het onderwerp scheiding werd de rode draad van zijn onderzoeken. Jij
deed onderzoek naar de gevolgen van scheiding en verlies van de moeder
- Hij vond dat ouders de kinderen wel horen te kunnen bezoeken in het ziekenhuis
- 44 diefjes: Bowlby vergeleek 44 criminele jongen werden vergeleken met een
controlegroep van 44 kinderen die in dezelfde kliniek waren behandeld vanwege
emotionele problemen, maar die geen strafbaar gedrag lieten zien. Bowlby stelde
vast dat meer dan de helft van de criminele jongeren op jonge leeftijd (tijdelijk) werd
gescheiden van hun moeder
, 4.1.3 Invloed van psychoanalyse en Ethologie op de gehechtheidstheorie
Cupboard-love theory (psychoanalytisch): doordat de moeder de primaire,
fysiologische behoeften van het kind zoals warmte en voeding bevredigt, leert het kind
dat de moeder de bron is van alle bevredigingen en liefde (deze theorie had de meest
gangbare verklaring (de moeder voedt het kind)voor de sterke band tussen moeder en
kind)
- Deze cupboard-love theorie stelde Bowlby niet tevreden dus hij ging naar de
ethologie kijken. Ethologen bestuderen dierlijk gedrag in de natuurlijk omgeving.
Ze keken naar de functie van gedrag, de oorzaak van het gedrag, individuele
ontwikkeling van gedrag en de evolutie van het gedrag
- Lorenz was een zoöloog die het concept van imprinting aan Bowlby leerde.
Imprinting is het hebben van de aangeboren basis voor de relatie tussen moeder en
kind. Dit zie je bij jonge ganzen die vlak na de geboorte hun eigen soortgenoten
niet herkennen, maar wel een sterke neiging hebben het eerste bewegend object in
hun omgeving te volgen
- Gehechtheidsgedrag bevat volgens Bowlby 5 instinctieve, aangeboren
componenten (zuigen, grijpen, volgen, huilen en lachen) en deze reacties van het
kind op zijn omgeving zorgen ervoor dat het contact met de moeder behouden blijft
of hersteld wordt wanneer het verbroken is. Bowlby zag deze gedragingen als
onderdeel van een gedragssysteem met een evolutionair doel
Harry Harlow: hij beschreef het experiment waarin de moeder gescheiden jonge resusapen de keuze
kregen tussen verschillende surrogaatmoeders: een voedende of niet-voedende, van badstof of van
ijzerdraad. Harlow liet zien dat de jonge apen een sterke voorkeur hadden voor de warme, zachte
badstof moeder, ongeacht of deze voeding gaf of niet. Harlow redeneerde dat er voor een band tussen
de moeder en het kind niet alleen voeding maar ook liefde nodig was.
Cupboard-love
- Deze bevindingen gaven Bowlby genoeg vertrouwen in zijn evolutionaire
theorie van gehechtheid en voorzagen hem van empirische ondersteuning
die hij nodig had om anderen te overtuigen van zijn ideeën
