H11 De inzet van ervaringsdeskundigheid in de beroepspraktijk
Ervaringsdeskundigen zijn mensen die ervaringen hebben met een bepaalde
kwetsbaarheid en daardoor – in de meeste gevallen – ook ervaring met de hulp- en
dienstverlening hebben, die grip hebben gekregen op die kwetsbaarheid, hun
kwetsbaarheid hebben leren hanteren, en reflecteren op hun eigen ervaringen en
hun eigen ervaringen kunnen verbinden en vergelijken met de ervaringen van
andere mensen in een soortgelijke situatie, en daar ook andere bronnen aan
toevoegen. Zij zetten deze ervaringskennis in in de beroepspraktijk, bijvoorbeeld
door cliënten te ondersteunen, door sociaal werkers te coachen, lessen voor
studenten te verzorgen, of voor praktijkgericht onderzoek.
Ervaringsdeskundigheid wordt een steeds belangrijker thema in het integraal sociaal
werk. Steeds vaker zien we ervaringsdeskundigen in diverse functies, met
verschillende rollen, taken en werkzaamheden, die hiervoor samenwerken met
reguliere sociaal werkers. Je hebt gelezen dat de inzet van ervaringsdeskundigheid
voordelen heeft maar niet altijd gemakkelijk verloopt in de praktijk; er zijn soms
dilemma’s.
De inzet van ervaringsdeskundigheid gebaseerd is op een aantal basisprincipes,
waaronder de filosofie van wederzijdse ondersteuning (peer support),
ervaringskennis als gelijkwaardige bron van kennis naast wetenschappelijke en
professionele kennis, en het herstel-model.
Bij herstel de persoon zelf de regie over het herstelproces behoudt en wat de rol van
de sociale professional is in het herstelondersteunend werken, zoals ondersteuning
bieden bij het maken van (een begin met) het herstelverhaal, coachen om plannen in
eigen tempo en op eigen wijze op te pakken, aanspreken op kracht en
mogelijkheden en helpen deze te ontwikkelen, aanwezig zijn als iemand steun of
aanmoediging nodig heeft en andere krachten te mobiliseren zoals ‘peers’.
Iedereen heeft ervaringen met bepaalde kwetsbaarheden en dat het heel menselijk
is om die ervaringen met elkaar te delen. De ene ervaring is makkelijker te delen dan
de andere. Als (aankomend) sociale professional is het handig te bekijken wat die
ervaringen voor jou betekenen.