Hoofdstuk 1
Psychopathologie is een combinatie van psychiatrie en klinische psychologie. Het houdt zich bezig met
verschillende vormen van afwijkende emoties, gedachtes en gedrag, de oorzaken daarvan en de
behandelmethoden.
Een psychische stoornis wordt gekenmerkt door afwijkend gedrag. Gedrag is afwijkend wanneer het
uitzonderlijk/ sociaal afwijkend is, wanneer er sprake is van een foute perceptie of interpretatie van de
realiteit, wanneer er sprake is van aanzienlijk emotioneel lijden, wanneer er sprake is van
ongepast/contraproductief gedrag en wanneer er sprake is van gevaar. Ook kan cultuur bepalen
wanneer gedrag als afwijkend gezien wordt.
Door de jaren heen hebben zich verschillende visies op afwijkend gedrag ontwikkeld:
Hippocrates (460-366 v. Chr.): Hippocrates was de eerste die ziekten van lichaam en geest niet meer in
het bovennatuurlijke zocht, volgens hem kwam afwijkend gedrag voort uit een onbalans tussen de vier
lichaamssappen (slijm, zwarte gal, bloed en gele gal).
Arabische psychiatrie (700-1600): Arabieren deden in deze tijd veel wetenschappelijke uitvindingen, zo
ook binnen de psychiatrie. Er was veel aandacht voor theorieën, behandelingen en diagnostiek.
Exorcisme en heksenvervolgingen (middeleeuwen): in Europa nam in deze tijd het geloof in het
bovennatuurlijke weer toe. Afwijkend gedrag was een teken van bezetenheid.
Gekkenhuizen (1600): gekkenhuizen ontstonden voor mensen met psychische problemen, niet om hen
te behandelen maar om hen weg te stoppen en vast te houden, de levensomstandigheden waren erg
slecht.
Hervormingen (1800+): in de eerste helft van deze eeuw werd gelooft dat psychische stoornissen
konden worden verholpen met de juiste behandelingen. In de tweede helft van deze eeuw werd dit idee
weer verworpen en ontstonden weer gestichten zonder behandelingen en met slechte
levensomstandigheden. In de eerste helft van 1900 veranderde dit weer en begonnen de behandelingen
opnieuw, dit gebeurde binnen de psychiatrische ziekenhuizen. Sinds 1950 worden psychische stoornissen
steeds meer binnen de eigen omgeving behandeld en wordt er ambulant gewerkt.
De anti-psychiatrische beweging is een beweging die beweerde dat psychische stoornissen niet echt
bestaan maar een gevolg zijn van de kapitalistische cultuur, dit kon niet behandeld worden. Deze
bewering was te extreem maar heeft wel geleid tot de zorg die we vandaag kennen: de cliënt wordt pas
opgenomen wanneer dit echt niet anders kan en dit gebeurt niet ver van de bewoonde wereld maar juist
daar binnen in door nieuwe initiatieven als ‘beschut wonen’.
Hoofdstuk 2
Er zijn vier verschillende perspectieven op afwijkend gedrag: het biologisch perspectief, het
psychologisch perspectief, het sociaal-cultureel perspectief en het biopsychosociaal perspectief.