Van volwassen auteur tot jonge lezer
Opgroeien met boeken
Babyfase (0-1 jaar)
Knisper en kraakboekjes. Harde kaft. Voelelementen. Onderwerpen: in bad en naar bed gaan,
aankleden, eten, speelgoed en dieren. Helpen bij habituatieproces.
Peuterfase (1-3 jaar)
Bezige, ondernemende peuters of dieren zijn de helden in hun boekjes. Aanwijsboeken met plaatjes;
woordenschat verbreden. Prentenboeken. Warme relatie tussen kinderen en volwassenen in de
boeken. ‘Scheidingsgedrag’.
Kleuterfase (3-6 jaar)
Meerdere personages. Vriendschap belangrijk thema. Prentenboeken. Geen scheiding tussen fantasie
en werkelijkheid. Hoofdfiguur leert probleem aan te pakken. Meer tekst en rijmpjes.
Schoolkindfase (6-12 jaar)
Inleven in standpunten van anderen en wisselende posities innemen. Magisch denken, wens
vervullend mogelijkheid om te ontspannen. De realistische verhalen gaan over nabije omgeving van
het gezin, vriendengroep of school. Morele problemen worden belangrijker.
Adolescentie (12-18 jaar)
12+: eigen identiteit vinden. Hoofdfiguur is opzoek naar zichzelf; twijfels, wensen en emoties. Romans
in dagboekvorm. Avontuurverhalen of liefde. Spanning zoeken ze in mysterie en magie.
15+ : romans. Seksualiteit, innerlijke problemen, diepere levensvragen.
Beginnende lezers
AVI-niveaus
Ontworpen om leesonderwijs af te stemmen op behoeften van individuele leerlingen. Niveau 1 tot
vier = aanvankelijk lezen.
Avi-niveaus bepaald aan de hand van de leesindex en van criteria op woord-, zins- en tekstniveau.
Kinderen met leesproblemen
Oorzaken van leesproblemen
Kinderen hebben problemen met technisch lezen, met herkennen van klankvorm en met betekenis
van gedrukte of geschreven woorden. Lezen wordt een karwei dat ze zonder plezier verrichten.
Leesmoeilijkheden vaan door dyslexie, soms andere handicap of taalachterstand. Dertien-
veertienjarige dove hebben niveau van negenjarig horend kind. Bij dyslexie: lezen wordt moeizaam of
niet een automatisme. Het moet kunnen ontcijferen hoe letters samengevoegd zijn tot betekenisvolle
gehelen en moet woorden herkennen zonder eerst helemaal te hoeven ontcijferen. Lezen kost zoveel
moeite dat dyslectici de betekenis van de tekst niet onthouden.
Velen lezen radend, schrijven en splitsen in lettergrepen is lastig.
5 tot 10% is dyslectisch.
Dyslexie kan worden behandeld: voorbereidend lezen! Speelse oefeningen leren kinderen woorden
vinden die op elkaar lijken, letters herkennen, soortgelijke klanken samenbrengen, klanken verlegen
tot woorden, etc.
Dyslexie geen invloed op intellectuele vaardigheden zoals begrijpen of redeneren. Leesproblemen
kunnen ook te maken hebben met taalachterstand als gevolg van langdurige ziekte of afkomst.
Met de trap of de lif
Er ontstaat een kloof tussen wat het kind wil lezen/boeit en wat zijn niveau aan kan. Boeken die wel
bij hun emotionele ontwikkeling aansluiten zijn lees technisch te moeilijk. Kinderboeken ontwikkelt
voor kinderen die achterstand hebben.
Opgroeien met boeken
Babyfase (0-1 jaar)
Knisper en kraakboekjes. Harde kaft. Voelelementen. Onderwerpen: in bad en naar bed gaan,
aankleden, eten, speelgoed en dieren. Helpen bij habituatieproces.
Peuterfase (1-3 jaar)
Bezige, ondernemende peuters of dieren zijn de helden in hun boekjes. Aanwijsboeken met plaatjes;
woordenschat verbreden. Prentenboeken. Warme relatie tussen kinderen en volwassenen in de
boeken. ‘Scheidingsgedrag’.
Kleuterfase (3-6 jaar)
Meerdere personages. Vriendschap belangrijk thema. Prentenboeken. Geen scheiding tussen fantasie
en werkelijkheid. Hoofdfiguur leert probleem aan te pakken. Meer tekst en rijmpjes.
Schoolkindfase (6-12 jaar)
Inleven in standpunten van anderen en wisselende posities innemen. Magisch denken, wens
vervullend mogelijkheid om te ontspannen. De realistische verhalen gaan over nabije omgeving van
het gezin, vriendengroep of school. Morele problemen worden belangrijker.
Adolescentie (12-18 jaar)
12+: eigen identiteit vinden. Hoofdfiguur is opzoek naar zichzelf; twijfels, wensen en emoties. Romans
in dagboekvorm. Avontuurverhalen of liefde. Spanning zoeken ze in mysterie en magie.
15+ : romans. Seksualiteit, innerlijke problemen, diepere levensvragen.
Beginnende lezers
AVI-niveaus
Ontworpen om leesonderwijs af te stemmen op behoeften van individuele leerlingen. Niveau 1 tot
vier = aanvankelijk lezen.
Avi-niveaus bepaald aan de hand van de leesindex en van criteria op woord-, zins- en tekstniveau.
Kinderen met leesproblemen
Oorzaken van leesproblemen
Kinderen hebben problemen met technisch lezen, met herkennen van klankvorm en met betekenis
van gedrukte of geschreven woorden. Lezen wordt een karwei dat ze zonder plezier verrichten.
Leesmoeilijkheden vaan door dyslexie, soms andere handicap of taalachterstand. Dertien-
veertienjarige dove hebben niveau van negenjarig horend kind. Bij dyslexie: lezen wordt moeizaam of
niet een automatisme. Het moet kunnen ontcijferen hoe letters samengevoegd zijn tot betekenisvolle
gehelen en moet woorden herkennen zonder eerst helemaal te hoeven ontcijferen. Lezen kost zoveel
moeite dat dyslectici de betekenis van de tekst niet onthouden.
Velen lezen radend, schrijven en splitsen in lettergrepen is lastig.
5 tot 10% is dyslectisch.
Dyslexie kan worden behandeld: voorbereidend lezen! Speelse oefeningen leren kinderen woorden
vinden die op elkaar lijken, letters herkennen, soortgelijke klanken samenbrengen, klanken verlegen
tot woorden, etc.
Dyslexie geen invloed op intellectuele vaardigheden zoals begrijpen of redeneren. Leesproblemen
kunnen ook te maken hebben met taalachterstand als gevolg van langdurige ziekte of afkomst.
Met de trap of de lif
Er ontstaat een kloof tussen wat het kind wil lezen/boeit en wat zijn niveau aan kan. Boeken die wel
bij hun emotionele ontwikkeling aansluiten zijn lees technisch te moeilijk. Kinderboeken ontwikkelt
voor kinderen die achterstand hebben.
