1
KLINISCH WERKVELD EN ORGANISATIE
WEEK 1
Hoorcollege 1
GEZONDHEIDSZORG
De gezondheidszorg valt onder het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Deze verdeelt het zorgstelsel
grofweg op in vier delen:
- Cure (curatie): Deze is vooral gericht op de curatieve zorg, het genezen en behandelen van chronisch
lichamelijke aandoeningen.
- Care (verpleging): Deze sector is vooral gericht op het zorg bieden, zoals in de verpleging of bij ouderen zorg.
Ook de gehandicaptenzorg valt hier onder.
- GGZ
- Maatschappelijke zorg: Doet vooral aan opvang van mensen die niet direct een dak boven hun hoofd hebben.
De kerntaak is het bieden van een tijdelijk verblijf, gekoppeld aan het begeleiden of verhelpen van een crisis.
Het doel is om ook deze mensen zoveel mogelijk bij de samenleving te betrekken.
Verder wordt de zorg nog onderverdeeld in intramurale en extramurale zorg. Intramurale zorg is de zorg vanuit een
instelling met het opnemen, verzorgen en verplegen van patiënten. Extramurale zorg is zorg dat aangeboden wordt
buiten bepaalde instellingen, zoals de tandarts en de fysiotherapeut. Dit kan ook ambulante zorg zijn, zorg vanuit huis.
De overheid ziet ook een grote rol weggelegd voor wijkverpleegkundige voor kwalitatieve zorg, zodat mensen langer
thuis kunnen blijven wonen.
E-HEALTH
De E-health is de toepassing van zowel digitale informatie als communicatie om de gezondheid en gezondheidszorg
te ondersteunen en/of te verbeteren. Dit is geen specifieke sector binnen de gezondheidszorg, maar het is vooral
handig in de communicatie:
- Communicatie tussen zorgverleners
- Communicatie tussen patiënten
- Communicatie tussen zorgverleners en patiënten, in beide richtingen.
- Mantelzorgers
- Communicatie met anderen, zoals de gemeentes
à Het voordeel hiervan is dat het zorgproces niet van oorsprong alleen bij de zorgverlener ligt, maar nu ook meer
bij de patiënt.
Verder bestaan er nog woon-zorgcomplexen (wozoco`s), dit is een complex waar met name ouderen kunnen wonen
en de beschikking hebben over bepaalde zorg. De bewoners kunnen desgewenst een beroep doen op de beschikbare
zorg binnen het complex.
, 2
DE GGZ
De GGZ biedt zorg aan mensen met psychische aandoeningen. Ook wordt er gedaan aan het behandelen en genezen
van psychische aandoeningen. Er wordt geprobeerd om mensen met een psychische aandoening weer deel te laten
nemen in de samenleving.
Een groter budget voor de GGZ zou fijn zijn, maar dit kan niet ongelimiteerd zijn. Hier moeten keuzes in gemaakt
worden. Er is een beperkt budget dat zo goed mogelijk ingezet moet worden.
Tot nu toe kunnen vooral mensen met een stoornis volgens de DSM terecht in dit systeem. Het systeem is niet geschikt
voor eenzaamheid of te weinig zelfvertrouwen.
Ongeveer een kwart van de bevolking zou voldoen aan een DSM-diagnose per jaar. Ongeveer een miljoen personen
van de wolwassen bevolking zoekt uiteindelijk hulp, dit is een derde van de mensen die zou voldoen aan een DSM-
stoornis. Mensen met psychische stoornissen, ook mensen met dementie en een verstandelijke beperking, zorgen
voor de meeste zorgkosten. Deze groepen hebben ook veel hulp en zorg nodig.
ORGANISATIE VAN DE GGZ
Tussen 2014 en 2022 vond een grote wijziging plaats en daarom praten we over 3 tijden:
- Situatie verleden: voor 2014
- Situatie nu: tussen 2013 en 2021
- Situatie toekomst: vanaf 2022
SITUATIE VERLEDEN
Voorheen had je lijnen in de zorg
- 1e lijn = algemene zorg
o Direct toegankelijk, geen kosten
o Bijvoorbeeld huisartsen
- 2e lijn = specialistische zorg
o Alleen toegankelijk na verwijzing huisarts
o Bijvoorbeeld ziekenhuizen maar ook GGZ
- 3e lijn = supergespecialiseerde zorg
o Ook alleen toegankelijk na verwijzing
o Bijvoorbeeld centrum voor eetstoornissen
SITUATIE NU
Waarom was er in 2014 een stelselwijziging?
- Cliënten in de GGZ waren niet altijd tevreden
- Er waren te lange wachtlijsten en te weinig GGZ-volume
- Cliënten kwamen hierdoor ook buiten de maatschappij bij langere opnames
- Kosten namen ook toe
, 3
SITUATIE NU DEEL 2
De stelselwijziging van de GGZ in 2014 is gebaseerd op een bestuurlijk akkoord, ministerie schrijft niet voor hoe het
moet; de sector beslist zelf
De kern van stelselwijziging GGZ is dat er minder ‘bedden’ zijn, minder opnames en kortere opnames. Dit zorgt dus
voor een meer kortdurende zorg en een minder lange ambulante zorg.
Doel à betere zorg en minder kosten
Er wordt ook niet meer over lijnen gesproken, maar eerder over 3 echelons: POH, basis GGZ, specialistische ggz
Een recente ontwikkeling is de anderhalvelijnszorg, deze staat voor het integreren van de tweedelijnsexpertise in de
eerstelijnsfuncties. Het is voor huisartsen bijna onmogelijk om zelf op de hoogte te blijven van de mogelijkheden en
onmogelijkheden van de nieuwe specialistische diagnostiek en behandelingen.
De zorg moet niet alleen sectoraal goed en duidelijk georganiseerd zijn, maar ook geografisch. Een patiënt moet zijn
eerstelijnszorg in de buurt kunnen vinden. Verder vindt er regionalisatie plaats, dit is de ordening van
zorgvoorzieningen op geografisch gebied. Het is als het ware een gebied of regio waarbinnen een samenhangend
stelsel van de gezondheidszorgvoorzieningen functioneert dat voor de patiënt overzichtelijk is.
Voor 2014 Tussen 2014-2021
1e lijn = huisarts Huisarts en POH
2e lijn = GGZ Basis ggz, specialistische ggz
3e lijn = gespecialiseerd Gespecialiseerd bijv. kliniek voor eetstoornissen
WELKE PATIËNTEN WAAR?
Wie moet behandeld worden in welk echelon?
Gebaseerd op 5 criteria:
- DSM-stoornis
- Ernst: in hoeverre is functioneren aangetast
, 4
- Risico: om zichzelf of anderen in gevaar te brengen
- Complexiteit: zijn er ook andere diagnosen?
- Beloop/duur: zijn de klachten net ontstaan of langdurig?
Niet goed wetenschappelijk onderbouwd
GGZ 2014-2021: HUISARTS
- Medicatie
- Verwijzing naar 1e of 2e lijn
- Extra financiering voor praktijkondersteuners huisarts op gebied van de ggz
- Preventie komt bij taak POH-GGZ
- Officieel geen onderdeel GGZ: huisartsenzorg
- Vrij toegankelijk zonder kosten
Voor wie?
- Patiënten zonder DSM-diagnose
- Niet ernstig/complex/risicovol
- Wel DSM-diagnose of ernstiger patiënten: mag wel
Taken:
- Preventie
- Begeleiding/ondersteuning/behandeling
GGZ 2014-2021: BASIS GGZ
- Kortdurend hulp van maximaal 750 minuten
- Ingedeeld in 4 zorgproducten
o Kort: 300 minuten
o Middel: 500 minuten
o Intensief: 750 minuten
o Chronisch: 750 minuten
- Is onderdeel van de GGZ
- Kan in GGZ-instelling of via vrijgevestigden, dichtbij huisarts
- Geen eigen bijdrage voor patiënt, wel eigen risico
Voor wie?
- Patiënten met DSM-diagnose
- Milde klachten met weinig risico
- En voor EPA doelgroep: langdurige stabiele klachten
o Ernstige psychiatrische aandoeningen
KLINISCH WERKVELD EN ORGANISATIE
WEEK 1
Hoorcollege 1
GEZONDHEIDSZORG
De gezondheidszorg valt onder het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Deze verdeelt het zorgstelsel
grofweg op in vier delen:
- Cure (curatie): Deze is vooral gericht op de curatieve zorg, het genezen en behandelen van chronisch
lichamelijke aandoeningen.
- Care (verpleging): Deze sector is vooral gericht op het zorg bieden, zoals in de verpleging of bij ouderen zorg.
Ook de gehandicaptenzorg valt hier onder.
- GGZ
- Maatschappelijke zorg: Doet vooral aan opvang van mensen die niet direct een dak boven hun hoofd hebben.
De kerntaak is het bieden van een tijdelijk verblijf, gekoppeld aan het begeleiden of verhelpen van een crisis.
Het doel is om ook deze mensen zoveel mogelijk bij de samenleving te betrekken.
Verder wordt de zorg nog onderverdeeld in intramurale en extramurale zorg. Intramurale zorg is de zorg vanuit een
instelling met het opnemen, verzorgen en verplegen van patiënten. Extramurale zorg is zorg dat aangeboden wordt
buiten bepaalde instellingen, zoals de tandarts en de fysiotherapeut. Dit kan ook ambulante zorg zijn, zorg vanuit huis.
De overheid ziet ook een grote rol weggelegd voor wijkverpleegkundige voor kwalitatieve zorg, zodat mensen langer
thuis kunnen blijven wonen.
E-HEALTH
De E-health is de toepassing van zowel digitale informatie als communicatie om de gezondheid en gezondheidszorg
te ondersteunen en/of te verbeteren. Dit is geen specifieke sector binnen de gezondheidszorg, maar het is vooral
handig in de communicatie:
- Communicatie tussen zorgverleners
- Communicatie tussen patiënten
- Communicatie tussen zorgverleners en patiënten, in beide richtingen.
- Mantelzorgers
- Communicatie met anderen, zoals de gemeentes
à Het voordeel hiervan is dat het zorgproces niet van oorsprong alleen bij de zorgverlener ligt, maar nu ook meer
bij de patiënt.
Verder bestaan er nog woon-zorgcomplexen (wozoco`s), dit is een complex waar met name ouderen kunnen wonen
en de beschikking hebben over bepaalde zorg. De bewoners kunnen desgewenst een beroep doen op de beschikbare
zorg binnen het complex.
, 2
DE GGZ
De GGZ biedt zorg aan mensen met psychische aandoeningen. Ook wordt er gedaan aan het behandelen en genezen
van psychische aandoeningen. Er wordt geprobeerd om mensen met een psychische aandoening weer deel te laten
nemen in de samenleving.
Een groter budget voor de GGZ zou fijn zijn, maar dit kan niet ongelimiteerd zijn. Hier moeten keuzes in gemaakt
worden. Er is een beperkt budget dat zo goed mogelijk ingezet moet worden.
Tot nu toe kunnen vooral mensen met een stoornis volgens de DSM terecht in dit systeem. Het systeem is niet geschikt
voor eenzaamheid of te weinig zelfvertrouwen.
Ongeveer een kwart van de bevolking zou voldoen aan een DSM-diagnose per jaar. Ongeveer een miljoen personen
van de wolwassen bevolking zoekt uiteindelijk hulp, dit is een derde van de mensen die zou voldoen aan een DSM-
stoornis. Mensen met psychische stoornissen, ook mensen met dementie en een verstandelijke beperking, zorgen
voor de meeste zorgkosten. Deze groepen hebben ook veel hulp en zorg nodig.
ORGANISATIE VAN DE GGZ
Tussen 2014 en 2022 vond een grote wijziging plaats en daarom praten we over 3 tijden:
- Situatie verleden: voor 2014
- Situatie nu: tussen 2013 en 2021
- Situatie toekomst: vanaf 2022
SITUATIE VERLEDEN
Voorheen had je lijnen in de zorg
- 1e lijn = algemene zorg
o Direct toegankelijk, geen kosten
o Bijvoorbeeld huisartsen
- 2e lijn = specialistische zorg
o Alleen toegankelijk na verwijzing huisarts
o Bijvoorbeeld ziekenhuizen maar ook GGZ
- 3e lijn = supergespecialiseerde zorg
o Ook alleen toegankelijk na verwijzing
o Bijvoorbeeld centrum voor eetstoornissen
SITUATIE NU
Waarom was er in 2014 een stelselwijziging?
- Cliënten in de GGZ waren niet altijd tevreden
- Er waren te lange wachtlijsten en te weinig GGZ-volume
- Cliënten kwamen hierdoor ook buiten de maatschappij bij langere opnames
- Kosten namen ook toe
, 3
SITUATIE NU DEEL 2
De stelselwijziging van de GGZ in 2014 is gebaseerd op een bestuurlijk akkoord, ministerie schrijft niet voor hoe het
moet; de sector beslist zelf
De kern van stelselwijziging GGZ is dat er minder ‘bedden’ zijn, minder opnames en kortere opnames. Dit zorgt dus
voor een meer kortdurende zorg en een minder lange ambulante zorg.
Doel à betere zorg en minder kosten
Er wordt ook niet meer over lijnen gesproken, maar eerder over 3 echelons: POH, basis GGZ, specialistische ggz
Een recente ontwikkeling is de anderhalvelijnszorg, deze staat voor het integreren van de tweedelijnsexpertise in de
eerstelijnsfuncties. Het is voor huisartsen bijna onmogelijk om zelf op de hoogte te blijven van de mogelijkheden en
onmogelijkheden van de nieuwe specialistische diagnostiek en behandelingen.
De zorg moet niet alleen sectoraal goed en duidelijk georganiseerd zijn, maar ook geografisch. Een patiënt moet zijn
eerstelijnszorg in de buurt kunnen vinden. Verder vindt er regionalisatie plaats, dit is de ordening van
zorgvoorzieningen op geografisch gebied. Het is als het ware een gebied of regio waarbinnen een samenhangend
stelsel van de gezondheidszorgvoorzieningen functioneert dat voor de patiënt overzichtelijk is.
Voor 2014 Tussen 2014-2021
1e lijn = huisarts Huisarts en POH
2e lijn = GGZ Basis ggz, specialistische ggz
3e lijn = gespecialiseerd Gespecialiseerd bijv. kliniek voor eetstoornissen
WELKE PATIËNTEN WAAR?
Wie moet behandeld worden in welk echelon?
Gebaseerd op 5 criteria:
- DSM-stoornis
- Ernst: in hoeverre is functioneren aangetast
, 4
- Risico: om zichzelf of anderen in gevaar te brengen
- Complexiteit: zijn er ook andere diagnosen?
- Beloop/duur: zijn de klachten net ontstaan of langdurig?
Niet goed wetenschappelijk onderbouwd
GGZ 2014-2021: HUISARTS
- Medicatie
- Verwijzing naar 1e of 2e lijn
- Extra financiering voor praktijkondersteuners huisarts op gebied van de ggz
- Preventie komt bij taak POH-GGZ
- Officieel geen onderdeel GGZ: huisartsenzorg
- Vrij toegankelijk zonder kosten
Voor wie?
- Patiënten zonder DSM-diagnose
- Niet ernstig/complex/risicovol
- Wel DSM-diagnose of ernstiger patiënten: mag wel
Taken:
- Preventie
- Begeleiding/ondersteuning/behandeling
GGZ 2014-2021: BASIS GGZ
- Kortdurend hulp van maximaal 750 minuten
- Ingedeeld in 4 zorgproducten
o Kort: 300 minuten
o Middel: 500 minuten
o Intensief: 750 minuten
o Chronisch: 750 minuten
- Is onderdeel van de GGZ
- Kan in GGZ-instelling of via vrijgevestigden, dichtbij huisarts
- Geen eigen bijdrage voor patiënt, wel eigen risico
Voor wie?
- Patiënten met DSM-diagnose
- Milde klachten met weinig risico
- En voor EPA doelgroep: langdurige stabiele klachten
o Ernstige psychiatrische aandoeningen
