Inhoudsopgave
Onderzoeks- en veranderopdracht......................................................................................................................................2
3. Leeractiviteiten per beroepstaak.....................................................................................................................................4
3.1 Beroepstaak 1: De eigen professionele bijdrage aan praktijkgericht onderzoek......................................................4
3.2 Beroepstaak 2: Duurzaam verbeteren van de beroepspraktijk.................................................................................5
3.3 Beroepstaak 3: Eigen professionele identiteit en profilering....................................................................................6
4. Bewijzen per beroepstaak................................................................................................................................................8
4.1 Bewijzen beroepstaak 1.............................................................................................................................................8
4.2 Bewijzen beroepstaak 2...........................................................................................................................................15
4.3 Bewijzen beroepstaak 3...........................................................................................................................................21
5. Formatieve beoordelingen.............................................................................................................................................27
5.1 Formatieve beoordeling I: Start onderzoeks-en veranderopdracht en leeractiviteiten competentieontwikkeling
(hoofdstukken 1, 2 en 3)................................................................................................................................................27
5.2 Formatieve beoordeling II: Competentieontwikkeling............................................................................................28
5.3 Formatieve beoordeling III: Voortgang en eigen regie op weg naar het selfassessment.......................................29
6. Selfassessment competentieontwikkeling en adviesbeoordeling.................................................................................31
6.1 Verklaring student....................................................................................................................................................31
6.2 Beroepstaak 1...........................................................................................................................................................32
6.3 Beroepstaak 2...........................................................................................................................................................36
6.4 Beroepstaak 3 Eigen professionele identiteit en profilering...................................................................................40
7. Bronnenlijst....................................................................................................................................................................44
1
,ONDERZOEKS- EN VERANDEROPDRACHT
Wat doet het Lectoraat ‘goed leven met dementie’?
Aankomend halfjaar nemen wij deel aan het VR-beelding onderzoek. VR-beelding is een onderzoeksproject
van het lectoraat Goed Leven met Dementie aan hogeschool Windesheim in Zwolle. De ambitie van
Lectoraat Goed Leven met Dementie is het ontwikkelen van een duurzame learning community, waarin zij
bijdragen aan het oplossen van maatschappelijke vraagstukken gerelateerd aan een goed leven met
dementie (Windesheim, 2023).
Het maatschappelijke vraagstuk
Het aantal mensen met dementie is door de vergrijzing bijna verzesvoudigd, en zal explosief blijven stijgen
(Alzheimer Nederland, 2021). Op dit moment heerst er in de samenleving een negatieve beeldvorming
rondom dementie, waardoor veel mensen bang zijn om dementie te krijgen. Dit angstbeeld beïnvloed de
bejegening van en zorg voor een persoon met dementie. De angst kan te maken hebben met het verliezen
van identiteit en waardigheid; de regie op het eigen leven; zelfstandigheid/onafhankelijkheid. Daarnaast is
er angst voor bijvoorbeeld het verliezen van herinneringen, het niet meer kunnen herkennen van
familieleden, het belasten van familieleden, schaamte, decorumverlies, niet meer kunnen genieten, niet
meer mee kunnen doen en sociale isolatie. Verschillende factoren spelen dus een rol bij de angst voor
dementie, waaronder persoons gerelateerde factoren en externe factoren. Er is deels bekend waarvoor
mensen bang kunnen zijn, welke factoren hierbij o.a. een rol kunnen spelen en waartoe de angst kan
leiden, echter is het nog niet bekend op welke manier er iets gedaan kan worden tegen de angsten en het
bieden van handelingsperspectieven.
Wat is er al bekend?
Volgens het literatuuronderzoek van het lectoraat beschrijft de huidige literatuur vrijwel geen interventies
die inspelen op angstbeelden. Hier moet de VRbeelding aan mee gaan dragen. In 2016 is er door de
Stichting Into D’mentia en het Trimbos instituut een Dementiebril ontwikkeld. De virtual reality film over
dementie met bijbehorende e-learning is bedoeld om mantelzorgers te laten ervaren hoe het is om
dementie te hebben (Into D’mentia, 2018).
Uit de resultaten van het onderzoek uitgevoerd door eerdere verpleegkunde studenten bleek dat het beeld
van zorgprofessionals over dementie voornamelijk ziekte-gericht is. Het beeld van mantelzorgers sluit
hierbij aan, maar toont iets meer positieve fragmenten. Mantelzorgers hebben omtrent het nuanceren van
beeldvorming de behoefte aan juiste informatie, op een juist moment op de juiste plaats. Informatie blijkt
nu voornamelijk zelf gezocht te moeten worden door de mantelzorger of komt volgens hen op een
verkeerd/ te laat moment. Met de verkregen resultaten zijn er verschillende aanbevelingen opgesteld met
betrekking tot het ontwikkelen van een VR-module en de bereikbaarheid van deze module.
Het doel
Met VRbeelding wil het lectoraat een positieve module toevoegen aan de bestaande Dementiebril
waarmee zij hopen bij te dragen aan het omgaan met of wegnemen van angst voor dementie en een meer
positieve beeldvorming van dementie te stimuleren. Hoewel negatieve associaties met dementie goed te
begrijpen zijn, is het volgens het VRbeelding-consortium belangrijk om te laten zien dat het ook mogelijk is
om een goed leven te leiden mét dementie. In tegenstelling tot veel eerdere studies, kijkt het VRbeelding-
consortium niet alleen naar beïnvloedende factoren voor angst, maar juist naar beelden van een goed
leven met dementie die angst kunnen afzwakken of ontkrachten.
Strategie
Voor het project worden er creatieve onderzoeksmethoden, zoals photo-voice, ingezet om beelden over
het leven met dementie op te halen onder een grote groep met burger. Mensen met dementie,
mantelzorgers en professionals reflecteren op die beelden. Het uiteindelijke inzicht met daarbij ook de
tegenbeelden worden gebruikt om een publicatie te schrijven, en een dementie-ervaring via Virtual Reality
technologie en een training te ontwikkelen.
2
,De toekomstvisie van Goed leven met Dementie is dat er meer positieve beeldvorming rondom dementie
nodig is. De VRbeelding-project sluit aan bij de missie van de overheid om mensen met dementie en hun
naasten meer kwaliteit van leven te bieden door hen als waardevol lid van de samenleving mee te laten
doen, zonder vooroordeel of stigma, en hen passende zorg en ondersteuning te beiden.
Opzet onderzoek
Het onderzoek is een Citizen Science Project en wordt gefinancierd door middel van een Privaat-Publieke
Samenwerkings-toeslag (PPS-toeslag). Het onderzoek wordt uitgevoerd zowel met onderzoekers als samen
met mensen met dementie, mantelzorgers, vrijwilligers, zorg- en welzijnsprofessionals, studenten en
beleidsmakers (Windesheim, 2023). Het project heeft een duur van twee jaar, waarbij er vier
werkpakketten, volgens het Double Diamond Model (sleutelmethodologie), worden doorlopen (Figuur 1.).
Wij nemen grotendeels deel aan werkpakket twee, maar leveren ook nog een aandeel aan het eerste
werkpakket.
Figuur 1. Design en activiteiten van het VRbeelding-project, volgens het Double Diamond Model.
De bevindingen die voortkomen uit WP1 gaan wij ter reflectie voorleggen aan een aantal groepen die nog
niet goed bereikt zijn met het onderzoek, zoals mensen die wel wilden meedoen, maar niet op locatie
konden komen, mbo-studenten, andere culturen, etc. Daarnaast gaan wij kijken in hoeverre de uitkomsten
uit WP1 representatief zijn volgens de ervaringsdeskundigen in WP2.
3
, 3. LEERACTIVITEITEN PER BEROEPSTAAK
3.1 BEROEPSTAAK 1: DE EIGEN PROFESSIONELE BIJDRAGE AAN PRAKTIJKGERICHT ONDERZOEK
Leeruitkomst Leeractiviteit
De verpleegkundige beschrijft de eigen - Gedurende de oriëntatiefase verdiep ik mij door middel van de aanbevolen boeken vanuit Windesheim over
inhoudelijke en procesmatige bijdrage bij het praktijkgericht (actie) onderzoek en verandermanagement in de (stappen van een) onderzoek cyclus, zodat ik dit
doorlopen van de onderzoekscyclus en benut kan toepassen tijdens het uitwerken van de onderzoeksopzet, methoden en discussie.
hierbij methodologische kennis, om het eigen - Ik houd gedurende het semester een logboek bij, waarin ik o.a. mijn inhoudelijke en procesmatige bijdrage in
handelen en deskundigheid inzichtelijk te noteer. Tevens maak ik hierin mijn eigen handelen en deskundigheid inzichtelijk samen met de uitgevoerde
maken en benoemt eigen ontwikkelpunten die activiteiten.
kunnen worden benut bij toekomstig - Ik maak op 15 maart de aangeboden kennistoets van Windesheim over onderzoek/verbeteren van zorg, waaruit
onderzoek en innovatie. blijkt dat ik kennis heb over de onderzoek cyclus en de methodologische stappen die doorlopen worden tijdens
een onderzoek.
- Ik neem deel aan de aangeboden masterclasses vanuit het Lectoraat Goed Leven met Dementie, om mijn kennis
en vaardigheden over onderzoek en innovatie te vergroten.
- Door middel van eerdere stages, ervaringen en feedback stel ik voor mijzelf persoonlijke leerdoelen op. Dit
bespreek ik met mijn medestudent, zodat zij weet waar ik aan wil werken. Op de leerdoelen vraag ik gedurende
het semester feedback en evalueer ik met behulp van STARRT en/of een korthagen-reflectie
De verpleegkundige neemt het initiatief om - Ik verdiep mij door middel van literatuur/boeken in de verschillende werkvormen waarmee informatie
nieuwe kennis en uitkomsten van onderzoek overgedragen kan worden, zodat ik een passende werkvorm kan kiezen voor de desbetreffende doelgroep(en).
over te dragen aan directe en/of toekomstige - Om erachter te komen wat mijn wijze van denken en handelen in een veranderproces is, maak ik gebruik van het
collega’s. De verpleegkundige past hiervoor hulpmiddel ‘kleurentest van Caluwé’. Dit deel ik met mijn onderzoek partner.
een passende werkvorm(en) toe rekening - Ik verdiep mij door middel van literatuur in het angstbeeld dat heerst rondom dementie, waarna ik dit verwerk in
houdend met de kenmerken van de doelgroep. de inleiding, probleemanalyse en kan verwoorden tijdens bijeenkomsten & interviews.
- Tijdens het project houd ik de betrokkenen op een passende manier (mail, teams, vergadering, etc.) op de
hoogte van vergaarde informatie, resultaten en aanbevelingen, zodat ik bijdraag aan duurzame verandering van
de praktijk (participatief onderzoek) en ons deel inzichtelijk maak. Dit doe ik onder andere tijdens de
consortiumbijeenkomsten.
- Op woensdag 14 juni geef ik samen met mijn samenwerkingspartner een presentatie over VRbeelding op het
symposium, om de kennis en uitkomsten van het onderzoek met buitenstaanders en (toekomstige) collega’s te
delen. Teven breng ik met mijn partner tijdens een georganiseerde ‘soep-moment’ binnen verpleegkunde het
4
Onderzoeks- en veranderopdracht......................................................................................................................................2
3. Leeractiviteiten per beroepstaak.....................................................................................................................................4
3.1 Beroepstaak 1: De eigen professionele bijdrage aan praktijkgericht onderzoek......................................................4
3.2 Beroepstaak 2: Duurzaam verbeteren van de beroepspraktijk.................................................................................5
3.3 Beroepstaak 3: Eigen professionele identiteit en profilering....................................................................................6
4. Bewijzen per beroepstaak................................................................................................................................................8
4.1 Bewijzen beroepstaak 1.............................................................................................................................................8
4.2 Bewijzen beroepstaak 2...........................................................................................................................................15
4.3 Bewijzen beroepstaak 3...........................................................................................................................................21
5. Formatieve beoordelingen.............................................................................................................................................27
5.1 Formatieve beoordeling I: Start onderzoeks-en veranderopdracht en leeractiviteiten competentieontwikkeling
(hoofdstukken 1, 2 en 3)................................................................................................................................................27
5.2 Formatieve beoordeling II: Competentieontwikkeling............................................................................................28
5.3 Formatieve beoordeling III: Voortgang en eigen regie op weg naar het selfassessment.......................................29
6. Selfassessment competentieontwikkeling en adviesbeoordeling.................................................................................31
6.1 Verklaring student....................................................................................................................................................31
6.2 Beroepstaak 1...........................................................................................................................................................32
6.3 Beroepstaak 2...........................................................................................................................................................36
6.4 Beroepstaak 3 Eigen professionele identiteit en profilering...................................................................................40
7. Bronnenlijst....................................................................................................................................................................44
1
,ONDERZOEKS- EN VERANDEROPDRACHT
Wat doet het Lectoraat ‘goed leven met dementie’?
Aankomend halfjaar nemen wij deel aan het VR-beelding onderzoek. VR-beelding is een onderzoeksproject
van het lectoraat Goed Leven met Dementie aan hogeschool Windesheim in Zwolle. De ambitie van
Lectoraat Goed Leven met Dementie is het ontwikkelen van een duurzame learning community, waarin zij
bijdragen aan het oplossen van maatschappelijke vraagstukken gerelateerd aan een goed leven met
dementie (Windesheim, 2023).
Het maatschappelijke vraagstuk
Het aantal mensen met dementie is door de vergrijzing bijna verzesvoudigd, en zal explosief blijven stijgen
(Alzheimer Nederland, 2021). Op dit moment heerst er in de samenleving een negatieve beeldvorming
rondom dementie, waardoor veel mensen bang zijn om dementie te krijgen. Dit angstbeeld beïnvloed de
bejegening van en zorg voor een persoon met dementie. De angst kan te maken hebben met het verliezen
van identiteit en waardigheid; de regie op het eigen leven; zelfstandigheid/onafhankelijkheid. Daarnaast is
er angst voor bijvoorbeeld het verliezen van herinneringen, het niet meer kunnen herkennen van
familieleden, het belasten van familieleden, schaamte, decorumverlies, niet meer kunnen genieten, niet
meer mee kunnen doen en sociale isolatie. Verschillende factoren spelen dus een rol bij de angst voor
dementie, waaronder persoons gerelateerde factoren en externe factoren. Er is deels bekend waarvoor
mensen bang kunnen zijn, welke factoren hierbij o.a. een rol kunnen spelen en waartoe de angst kan
leiden, echter is het nog niet bekend op welke manier er iets gedaan kan worden tegen de angsten en het
bieden van handelingsperspectieven.
Wat is er al bekend?
Volgens het literatuuronderzoek van het lectoraat beschrijft de huidige literatuur vrijwel geen interventies
die inspelen op angstbeelden. Hier moet de VRbeelding aan mee gaan dragen. In 2016 is er door de
Stichting Into D’mentia en het Trimbos instituut een Dementiebril ontwikkeld. De virtual reality film over
dementie met bijbehorende e-learning is bedoeld om mantelzorgers te laten ervaren hoe het is om
dementie te hebben (Into D’mentia, 2018).
Uit de resultaten van het onderzoek uitgevoerd door eerdere verpleegkunde studenten bleek dat het beeld
van zorgprofessionals over dementie voornamelijk ziekte-gericht is. Het beeld van mantelzorgers sluit
hierbij aan, maar toont iets meer positieve fragmenten. Mantelzorgers hebben omtrent het nuanceren van
beeldvorming de behoefte aan juiste informatie, op een juist moment op de juiste plaats. Informatie blijkt
nu voornamelijk zelf gezocht te moeten worden door de mantelzorger of komt volgens hen op een
verkeerd/ te laat moment. Met de verkregen resultaten zijn er verschillende aanbevelingen opgesteld met
betrekking tot het ontwikkelen van een VR-module en de bereikbaarheid van deze module.
Het doel
Met VRbeelding wil het lectoraat een positieve module toevoegen aan de bestaande Dementiebril
waarmee zij hopen bij te dragen aan het omgaan met of wegnemen van angst voor dementie en een meer
positieve beeldvorming van dementie te stimuleren. Hoewel negatieve associaties met dementie goed te
begrijpen zijn, is het volgens het VRbeelding-consortium belangrijk om te laten zien dat het ook mogelijk is
om een goed leven te leiden mét dementie. In tegenstelling tot veel eerdere studies, kijkt het VRbeelding-
consortium niet alleen naar beïnvloedende factoren voor angst, maar juist naar beelden van een goed
leven met dementie die angst kunnen afzwakken of ontkrachten.
Strategie
Voor het project worden er creatieve onderzoeksmethoden, zoals photo-voice, ingezet om beelden over
het leven met dementie op te halen onder een grote groep met burger. Mensen met dementie,
mantelzorgers en professionals reflecteren op die beelden. Het uiteindelijke inzicht met daarbij ook de
tegenbeelden worden gebruikt om een publicatie te schrijven, en een dementie-ervaring via Virtual Reality
technologie en een training te ontwikkelen.
2
,De toekomstvisie van Goed leven met Dementie is dat er meer positieve beeldvorming rondom dementie
nodig is. De VRbeelding-project sluit aan bij de missie van de overheid om mensen met dementie en hun
naasten meer kwaliteit van leven te bieden door hen als waardevol lid van de samenleving mee te laten
doen, zonder vooroordeel of stigma, en hen passende zorg en ondersteuning te beiden.
Opzet onderzoek
Het onderzoek is een Citizen Science Project en wordt gefinancierd door middel van een Privaat-Publieke
Samenwerkings-toeslag (PPS-toeslag). Het onderzoek wordt uitgevoerd zowel met onderzoekers als samen
met mensen met dementie, mantelzorgers, vrijwilligers, zorg- en welzijnsprofessionals, studenten en
beleidsmakers (Windesheim, 2023). Het project heeft een duur van twee jaar, waarbij er vier
werkpakketten, volgens het Double Diamond Model (sleutelmethodologie), worden doorlopen (Figuur 1.).
Wij nemen grotendeels deel aan werkpakket twee, maar leveren ook nog een aandeel aan het eerste
werkpakket.
Figuur 1. Design en activiteiten van het VRbeelding-project, volgens het Double Diamond Model.
De bevindingen die voortkomen uit WP1 gaan wij ter reflectie voorleggen aan een aantal groepen die nog
niet goed bereikt zijn met het onderzoek, zoals mensen die wel wilden meedoen, maar niet op locatie
konden komen, mbo-studenten, andere culturen, etc. Daarnaast gaan wij kijken in hoeverre de uitkomsten
uit WP1 representatief zijn volgens de ervaringsdeskundigen in WP2.
3
, 3. LEERACTIVITEITEN PER BEROEPSTAAK
3.1 BEROEPSTAAK 1: DE EIGEN PROFESSIONELE BIJDRAGE AAN PRAKTIJKGERICHT ONDERZOEK
Leeruitkomst Leeractiviteit
De verpleegkundige beschrijft de eigen - Gedurende de oriëntatiefase verdiep ik mij door middel van de aanbevolen boeken vanuit Windesheim over
inhoudelijke en procesmatige bijdrage bij het praktijkgericht (actie) onderzoek en verandermanagement in de (stappen van een) onderzoek cyclus, zodat ik dit
doorlopen van de onderzoekscyclus en benut kan toepassen tijdens het uitwerken van de onderzoeksopzet, methoden en discussie.
hierbij methodologische kennis, om het eigen - Ik houd gedurende het semester een logboek bij, waarin ik o.a. mijn inhoudelijke en procesmatige bijdrage in
handelen en deskundigheid inzichtelijk te noteer. Tevens maak ik hierin mijn eigen handelen en deskundigheid inzichtelijk samen met de uitgevoerde
maken en benoemt eigen ontwikkelpunten die activiteiten.
kunnen worden benut bij toekomstig - Ik maak op 15 maart de aangeboden kennistoets van Windesheim over onderzoek/verbeteren van zorg, waaruit
onderzoek en innovatie. blijkt dat ik kennis heb over de onderzoek cyclus en de methodologische stappen die doorlopen worden tijdens
een onderzoek.
- Ik neem deel aan de aangeboden masterclasses vanuit het Lectoraat Goed Leven met Dementie, om mijn kennis
en vaardigheden over onderzoek en innovatie te vergroten.
- Door middel van eerdere stages, ervaringen en feedback stel ik voor mijzelf persoonlijke leerdoelen op. Dit
bespreek ik met mijn medestudent, zodat zij weet waar ik aan wil werken. Op de leerdoelen vraag ik gedurende
het semester feedback en evalueer ik met behulp van STARRT en/of een korthagen-reflectie
De verpleegkundige neemt het initiatief om - Ik verdiep mij door middel van literatuur/boeken in de verschillende werkvormen waarmee informatie
nieuwe kennis en uitkomsten van onderzoek overgedragen kan worden, zodat ik een passende werkvorm kan kiezen voor de desbetreffende doelgroep(en).
over te dragen aan directe en/of toekomstige - Om erachter te komen wat mijn wijze van denken en handelen in een veranderproces is, maak ik gebruik van het
collega’s. De verpleegkundige past hiervoor hulpmiddel ‘kleurentest van Caluwé’. Dit deel ik met mijn onderzoek partner.
een passende werkvorm(en) toe rekening - Ik verdiep mij door middel van literatuur in het angstbeeld dat heerst rondom dementie, waarna ik dit verwerk in
houdend met de kenmerken van de doelgroep. de inleiding, probleemanalyse en kan verwoorden tijdens bijeenkomsten & interviews.
- Tijdens het project houd ik de betrokkenen op een passende manier (mail, teams, vergadering, etc.) op de
hoogte van vergaarde informatie, resultaten en aanbevelingen, zodat ik bijdraag aan duurzame verandering van
de praktijk (participatief onderzoek) en ons deel inzichtelijk maak. Dit doe ik onder andere tijdens de
consortiumbijeenkomsten.
- Op woensdag 14 juni geef ik samen met mijn samenwerkingspartner een presentatie over VRbeelding op het
symposium, om de kennis en uitkomsten van het onderzoek met buitenstaanders en (toekomstige) collega’s te
delen. Teven breng ik met mijn partner tijdens een georganiseerde ‘soep-moment’ binnen verpleegkunde het
4
