BELEIDSONTWIKKELING EN BELEIDSIMPLEMENTATIE
HOORCOLLEGE 1: Week 3.10: Introductie
Basisboek IVK H3 - H4.1, 4.2 – H13.4
Politiek boek H3.4
Kernbeleid Veiligheid 2021 VNG (website)
Kennisbeleid IVK’er
Ketenbenadering
Veiligheidsbeleid op lokaal niveau
Kernbeleid veiligheid VNG
Op welke manier komt beleid tot stand?
Hoe bepaald een organisatie welke koers gevaren moet worden?
Hoe worden abstracte beleidsdoelen in concrete maatregelen vertaald, en wat en wie zijn daarvoor
nodig?
Op welke manieren kan beleid worden geavalueerd?
En wat gebeurt er met de resultaten van de evaluatie?
Beleid is een antwoord op een probleem. Het is een samenstel van doelen, instrumenten en een
tijdspad.
Beleid: waarom en wat?
Beleid is gericht op:
• Een probleem voorkomen (preventief/proactief)
• het elimineren of reduceren van een probleem (repressief/reactief)
• een probleem beheersen (curatief)
Beleid is containerbegrip.
“Het streven naar het bereiken van bepaalde doeleinden met bepaalde middelen en bepaalde
tijdskeuzes”
“...Alle voornemens, keuzes en acties van min of meer bestuurlijke instanties gericht op de sturing van
een bepaalde maatschappelijke ontwikkeling”*
“...Keuze of beslissingsproces. Beleid is dan een proces waarin ideeën via keuzes of beslissingen
worden omgezet in concrete handelingen...”
Voorbeelden van beleid:
- Stikstofbeleid.
- Coronabeleid: (veiligheidsbeleid? Ja, want de combinatie van gezondheid en veiligheid)
coronabeleid was voor beleidmakers erg interessant, omdat het nieuw is en nog niet eerder
voorkwam. We hebben weinig kennis en moeten met weinig kennis en informatie een beleid
vaststellen.
- Woningbeleid.
- Omgevingsbeleid: omgevingswet.
Beleidsinstrumenten: een middel dat wordt ingezet om een bepaald beleidsvoornemen te realiseren.
Bijvoorbeeld:
, - Overheidsproductie/overheidsvoorziening: gericht op het tot stand brengen van een
bepaalde situatie. Concreet en feitelijk: bouwen van een brug.
- Bestuursinstrumenten: gericht op het coördineren van beleidsuitvoering tussen overheden.
- Gedragsbeïnvloedende instrumenten:
Vier hoofdgroepen:
-Juridische sturing: Wettelijke voorschriften, verordeningen of vergunningenstelsels. BIJV
PARKEREN IN DE BINNENSTAD. Wettelijke voorschriften over parkeerregels.
-Economische sturing: Financiële prikkels middels subsidies of belastingen. BIJV INVOERING
VAN EEN HEFFINGSSTELSEL. Beleid dat er geparkeerd mag worden, maar tegen betaling.
-Communicatieve sturing: voorlichting, folders, televisiepotjes. BIJV MIDDELS
COMMUNICATIE MENSEN VERTELLEN DAT ZE MET HET OV NAAR DE STAD MOETEN KOMEN,
want het is druk of parkeren is duur.
-Fysieke sturing: afsluiten toegangswegen, automatische toegangspoortjes bij OV.
Dit zijn middelen die de overheid heeft om ons gedrag te beïnvloeden of te sturen. Het zijn
instrumenten om een keuze te maken of niet. BIJV HET AFSLUITEN VAN STRATEN IN DE
BINNENSTAD OM PARKEREN TEGEN TE GAAN. Letterlijke fysieke sturing.
Als beleidsmaker is het de keus om te kiezen tussen beleid of combinaties te maken.
IVK’er in beleid is in samenhang, afstemming en op basis van wederzijdse afhankelijkheid in de
verschillende schakels van de veiligheidsketen. IVK’er opereert in multi-actoren omgeving.
Actorbenadering niet gericht op een diepgaande specialistische analyse van het te onderzoeken
probleem, maar op onderliggende patronen in een probleemsituatie en de relaties tussen betrokken
actoren! IVK is geen specialist, maar generalist.
Voordelen actorbenadering:
• Mobiliseren van kennis en informatie uit een breed bestand aan actoren
• Gemeenschappelijk beeld probleemsituatie helpen creëren
• Draagt bij aan draagvlak voor uitvoering beleid
• Participatie van betrokkenen in de veiligheidsketen stimuleren ( legitimiteit van het beleid helpen
versterken)
• Draagt bij aan het ontwikkelen van strategieën voor oplossen of aanpakken van problemen
Ketenbenadering: Hulpmiddel bij het structureren van een integrale veiligheidsaanpak.
Proactie: IVK. Het wegnemen van structurele oorzaken van onveiligheid.
Preventie: IVK. Het nemen van maatregelen on onveiligheid die zich kan voordoen te voorkomen of
vroegtijdig te stoppen en daarmee ongewenste gevolgen te minimaliseren.
Preparatie: IVK. Voorbereiding om effectief op te treden wanneer ondanks proactie en preventie er
toch iets misgaat.
Repressie: HULPDIENSTEN. Optreden om de onveilige situatie te beëindigen, hulp te verlenen en
schade te minimaliseren.
Nazorg: IVK. Activiteiten die tot doel hebben om terug te keren naar de normale situatie.
HOORCOLLEGE 1: Week 3.10: Introductie
Basisboek IVK H3 - H4.1, 4.2 – H13.4
Politiek boek H3.4
Kernbeleid Veiligheid 2021 VNG (website)
Kennisbeleid IVK’er
Ketenbenadering
Veiligheidsbeleid op lokaal niveau
Kernbeleid veiligheid VNG
Op welke manier komt beleid tot stand?
Hoe bepaald een organisatie welke koers gevaren moet worden?
Hoe worden abstracte beleidsdoelen in concrete maatregelen vertaald, en wat en wie zijn daarvoor
nodig?
Op welke manieren kan beleid worden geavalueerd?
En wat gebeurt er met de resultaten van de evaluatie?
Beleid is een antwoord op een probleem. Het is een samenstel van doelen, instrumenten en een
tijdspad.
Beleid: waarom en wat?
Beleid is gericht op:
• Een probleem voorkomen (preventief/proactief)
• het elimineren of reduceren van een probleem (repressief/reactief)
• een probleem beheersen (curatief)
Beleid is containerbegrip.
“Het streven naar het bereiken van bepaalde doeleinden met bepaalde middelen en bepaalde
tijdskeuzes”
“...Alle voornemens, keuzes en acties van min of meer bestuurlijke instanties gericht op de sturing van
een bepaalde maatschappelijke ontwikkeling”*
“...Keuze of beslissingsproces. Beleid is dan een proces waarin ideeën via keuzes of beslissingen
worden omgezet in concrete handelingen...”
Voorbeelden van beleid:
- Stikstofbeleid.
- Coronabeleid: (veiligheidsbeleid? Ja, want de combinatie van gezondheid en veiligheid)
coronabeleid was voor beleidmakers erg interessant, omdat het nieuw is en nog niet eerder
voorkwam. We hebben weinig kennis en moeten met weinig kennis en informatie een beleid
vaststellen.
- Woningbeleid.
- Omgevingsbeleid: omgevingswet.
Beleidsinstrumenten: een middel dat wordt ingezet om een bepaald beleidsvoornemen te realiseren.
Bijvoorbeeld:
, - Overheidsproductie/overheidsvoorziening: gericht op het tot stand brengen van een
bepaalde situatie. Concreet en feitelijk: bouwen van een brug.
- Bestuursinstrumenten: gericht op het coördineren van beleidsuitvoering tussen overheden.
- Gedragsbeïnvloedende instrumenten:
Vier hoofdgroepen:
-Juridische sturing: Wettelijke voorschriften, verordeningen of vergunningenstelsels. BIJV
PARKEREN IN DE BINNENSTAD. Wettelijke voorschriften over parkeerregels.
-Economische sturing: Financiële prikkels middels subsidies of belastingen. BIJV INVOERING
VAN EEN HEFFINGSSTELSEL. Beleid dat er geparkeerd mag worden, maar tegen betaling.
-Communicatieve sturing: voorlichting, folders, televisiepotjes. BIJV MIDDELS
COMMUNICATIE MENSEN VERTELLEN DAT ZE MET HET OV NAAR DE STAD MOETEN KOMEN,
want het is druk of parkeren is duur.
-Fysieke sturing: afsluiten toegangswegen, automatische toegangspoortjes bij OV.
Dit zijn middelen die de overheid heeft om ons gedrag te beïnvloeden of te sturen. Het zijn
instrumenten om een keuze te maken of niet. BIJV HET AFSLUITEN VAN STRATEN IN DE
BINNENSTAD OM PARKEREN TEGEN TE GAAN. Letterlijke fysieke sturing.
Als beleidsmaker is het de keus om te kiezen tussen beleid of combinaties te maken.
IVK’er in beleid is in samenhang, afstemming en op basis van wederzijdse afhankelijkheid in de
verschillende schakels van de veiligheidsketen. IVK’er opereert in multi-actoren omgeving.
Actorbenadering niet gericht op een diepgaande specialistische analyse van het te onderzoeken
probleem, maar op onderliggende patronen in een probleemsituatie en de relaties tussen betrokken
actoren! IVK is geen specialist, maar generalist.
Voordelen actorbenadering:
• Mobiliseren van kennis en informatie uit een breed bestand aan actoren
• Gemeenschappelijk beeld probleemsituatie helpen creëren
• Draagt bij aan draagvlak voor uitvoering beleid
• Participatie van betrokkenen in de veiligheidsketen stimuleren ( legitimiteit van het beleid helpen
versterken)
• Draagt bij aan het ontwikkelen van strategieën voor oplossen of aanpakken van problemen
Ketenbenadering: Hulpmiddel bij het structureren van een integrale veiligheidsaanpak.
Proactie: IVK. Het wegnemen van structurele oorzaken van onveiligheid.
Preventie: IVK. Het nemen van maatregelen on onveiligheid die zich kan voordoen te voorkomen of
vroegtijdig te stoppen en daarmee ongewenste gevolgen te minimaliseren.
Preparatie: IVK. Voorbereiding om effectief op te treden wanneer ondanks proactie en preventie er
toch iets misgaat.
Repressie: HULPDIENSTEN. Optreden om de onveilige situatie te beëindigen, hulp te verlenen en
schade te minimaliseren.
Nazorg: IVK. Activiteiten die tot doel hebben om terug te keren naar de normale situatie.
