Minor: Migratie en Diversiteit Blok 3.1
Samenvatting hoorcolleges en literatuur
Laura de Joode
522876
Pedagogische Wetenschappen B3
Erasmus Universiteit Rotterdam
,
, Hoorcollege 1
- Migratie in historisch en geografisch perspectief -
Research on Migration: Facing Realities and Maximising Opportunities (King & Lulle, 2016)
Iemand met een migratieachtergrond: iemand waarvan tenminste één van de ouders in het buitenland is
geboren.
Migrant: iemand die zich voor een minimale periode (verschilt per definitie) vestigt in een ander land.
Er is sprake van een arbitraire grens die per land en organisatie kan verschillen:
▪ VN: een migrant is iemand die zich minimaal 12 maanden in een ander land vestigt.
▪ Nederland: een migrant is iemand die de intentie heeft om zich minimaal 4 maanden in een
ander land te vestigen. Diegene moet zich na 4 maanden inschrijven bij een gemeente in de
Basisregistratie Personen, zodat er kan worden bijgehouden hoeveel migranten Nederland
telt. Dit is controversieel, want hoelang is of blijft iemand een migrant? Wie wel of geen
migrant is, is dan ook aan discussie onderhevig en fluïde.
Immigrant: iemand die zich vanuit het buitenland in Nederland vestigt (inclusief terugkerende
Nederlanders).
Emigrant: iemand die vanuit Nederland naar het buitenland vertrekt.
Migratie wordt door sommigen gezien als sociale constructie (bestaat migratie eigenlijk wel?), want
zonder internationale grenzen geen migratie; vergelijk de situatie voor en na uitbreiding van de EU in
2004 (vrij verkeer voor goederen, diensten en personen) of migratie van de EU naar de VS voor 1920
(geen effectieve grenzen).
Verschillende soorten migratie:
- Binnenlandse migratie vs. internationale migratie
▪ Is er een verschil, en hoe belangrijk is dit nog? (vb: binnenlandse migratie in China)
▪ Hoe belangrijk zijn grenzen? (externe en interne grenzen)
- Vrijwillige migratie vs. gedwongen migratie
▪ Wat is dwang, en hoe vrijwillig kan een beslissing zijn?
▪ Vooral de lokale elite/middenklasse migreert (selectiviteit).
- Tijdelijke migratie vs. permanente migratie
▪ Veel migranten denken dat ze ergens tijdelijk verblijven, maar blijven uiteindelijk vaak
(is terugkeer nog mogelijk?)
• De gastarbeiders (jaren 70)
• Oost-Europeanen (vanaf 2004)
• Oekraïners (vanaf 2022)
- Legaal verblijf vs. illegaal verblijf (ongedocumenteerden)
▪ Heel fluïde
▪ Voorbeelden zijn de internationale student, de gesmokkelde migrant, de afgewezen
asielzoekers.
Bovenstaande categorieën zijn nuttig om te weten waar we over praten, maar in de praktijk blijkt het vaak
veel complexer. Ook bestaan er grote verschillen tussen de juridische en geleefde realiteit van migranten.
Verschillende typen migranten en verblijfsstatussen:
- Nederlander (met migratieachtergrond → voorheen ‘allochtoon’)
- EU-ingezetenen (= migratie binnen Europa: Europese mobiliteit)
- Ongedocumenteerden (zonder verblijfsvergunning → voorheen ‘illegaal’)
, - Migranten met een reguliere verblijfsvergunning
▪ Arbeidsmigranten
▪ Studie
▪ Familie (gezinshereniging en gezinsvorming); gezinshereniging is niet zo wijdverspreid als
soms wordt gedacht en moet daarom niet worden overschat.
- Asielmigrant (85% van de asielaanvragen in Nederland wordt afgewezen)
▪ Asielzoeker → zodra een asielzoeker als vluchteling erkend is en in Nederland mag blijven,
krijgt diegene een tijdelijke verblijfsvergunning voor een periode van 5 jaar → een vluchteling
met een verblijfsvergunning wordt een status- of vergunninghouder genoemd.
- Verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd
Samengevat:
- Motivaties en migratietypes zijn complex, omdat migratie een fluïde begrip is.
- Als we het over grenzen hebben: welke zijn dat dan, en bestaan ze überhaupt?
- Een verblijfsstatus is een juridische categorie, maar de werkelijkheid blijkt vaak veel complexer
= mixed migration: een combinatie van motieven en fluïde migratiestromen.
- Niet elke verblijfstatus is beschikbaar voor iedereen, en de ene verblijfstatus is stabieler en geeft
meer sociale rechten en privileges dan de andere.
Groeit migratie? (historisch perspectief)
Bovenstaande cijfers zijn een onderschatting, doordat ze niet alomvattend zijn (niet alle cijfers en
gegevens, zoals die van ongedocumenteerden, zijn bekend of geregistreerd).
In 2020 waren er 281 miljoen migranten/foreign born (3,6% van de wereldbevolking), waarvan 12,4% in
developed regions (= wetmatigheid: de meeste migranten trekken van minder welvarende landen naar
meer welvarende landen). In Europa en de VS is ongeveer 10% van de bevolking migrant. In Nederland is
dit ongeveer 12% (20% als we de tweede generatie migranten meetellen).
Migratiecijfers worden vaak overschat, doordat migratie de afgelopen 30 jaar wereldwijd in absolute
aantallen aanzienlijk is toegenomen. Echter, ook de wereldbevolking is in diezelfde 30 jaar gegroeid.
Procentueel is de groei van migratie dan ook betrekkelijk (in 30 jaar tijd van 2,9% naar 3,4%).
Migratiesaldo = het aantal gevestigde migranten – het aantal
vertrokken migranten. Bij een negatief migratiesaldo
vertrekken er meer mensen uit een land dan er
binnenkomen. Bij een positief migratiesaldo komen er meer
mensen een land binnen dan er vertrekken.
Conclusie Figuur II: migratie is toegenomen, maar de groei is
geleidelijk en niet explosief.
Mensen met migratie-aspiraties zijn mensen die willen
migreren (ongeveer 14%). Migratiepatronen en -aspiraties
verschillen per regio en zijn fluïde. Over het algemeen geldt
dat jongeren en mannen vaker migratie-aspiraties hebben
dan ouderen en vrouwen.
Samenvatting hoorcolleges en literatuur
Laura de Joode
522876
Pedagogische Wetenschappen B3
Erasmus Universiteit Rotterdam
,
, Hoorcollege 1
- Migratie in historisch en geografisch perspectief -
Research on Migration: Facing Realities and Maximising Opportunities (King & Lulle, 2016)
Iemand met een migratieachtergrond: iemand waarvan tenminste één van de ouders in het buitenland is
geboren.
Migrant: iemand die zich voor een minimale periode (verschilt per definitie) vestigt in een ander land.
Er is sprake van een arbitraire grens die per land en organisatie kan verschillen:
▪ VN: een migrant is iemand die zich minimaal 12 maanden in een ander land vestigt.
▪ Nederland: een migrant is iemand die de intentie heeft om zich minimaal 4 maanden in een
ander land te vestigen. Diegene moet zich na 4 maanden inschrijven bij een gemeente in de
Basisregistratie Personen, zodat er kan worden bijgehouden hoeveel migranten Nederland
telt. Dit is controversieel, want hoelang is of blijft iemand een migrant? Wie wel of geen
migrant is, is dan ook aan discussie onderhevig en fluïde.
Immigrant: iemand die zich vanuit het buitenland in Nederland vestigt (inclusief terugkerende
Nederlanders).
Emigrant: iemand die vanuit Nederland naar het buitenland vertrekt.
Migratie wordt door sommigen gezien als sociale constructie (bestaat migratie eigenlijk wel?), want
zonder internationale grenzen geen migratie; vergelijk de situatie voor en na uitbreiding van de EU in
2004 (vrij verkeer voor goederen, diensten en personen) of migratie van de EU naar de VS voor 1920
(geen effectieve grenzen).
Verschillende soorten migratie:
- Binnenlandse migratie vs. internationale migratie
▪ Is er een verschil, en hoe belangrijk is dit nog? (vb: binnenlandse migratie in China)
▪ Hoe belangrijk zijn grenzen? (externe en interne grenzen)
- Vrijwillige migratie vs. gedwongen migratie
▪ Wat is dwang, en hoe vrijwillig kan een beslissing zijn?
▪ Vooral de lokale elite/middenklasse migreert (selectiviteit).
- Tijdelijke migratie vs. permanente migratie
▪ Veel migranten denken dat ze ergens tijdelijk verblijven, maar blijven uiteindelijk vaak
(is terugkeer nog mogelijk?)
• De gastarbeiders (jaren 70)
• Oost-Europeanen (vanaf 2004)
• Oekraïners (vanaf 2022)
- Legaal verblijf vs. illegaal verblijf (ongedocumenteerden)
▪ Heel fluïde
▪ Voorbeelden zijn de internationale student, de gesmokkelde migrant, de afgewezen
asielzoekers.
Bovenstaande categorieën zijn nuttig om te weten waar we over praten, maar in de praktijk blijkt het vaak
veel complexer. Ook bestaan er grote verschillen tussen de juridische en geleefde realiteit van migranten.
Verschillende typen migranten en verblijfsstatussen:
- Nederlander (met migratieachtergrond → voorheen ‘allochtoon’)
- EU-ingezetenen (= migratie binnen Europa: Europese mobiliteit)
- Ongedocumenteerden (zonder verblijfsvergunning → voorheen ‘illegaal’)
, - Migranten met een reguliere verblijfsvergunning
▪ Arbeidsmigranten
▪ Studie
▪ Familie (gezinshereniging en gezinsvorming); gezinshereniging is niet zo wijdverspreid als
soms wordt gedacht en moet daarom niet worden overschat.
- Asielmigrant (85% van de asielaanvragen in Nederland wordt afgewezen)
▪ Asielzoeker → zodra een asielzoeker als vluchteling erkend is en in Nederland mag blijven,
krijgt diegene een tijdelijke verblijfsvergunning voor een periode van 5 jaar → een vluchteling
met een verblijfsvergunning wordt een status- of vergunninghouder genoemd.
- Verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd
Samengevat:
- Motivaties en migratietypes zijn complex, omdat migratie een fluïde begrip is.
- Als we het over grenzen hebben: welke zijn dat dan, en bestaan ze überhaupt?
- Een verblijfsstatus is een juridische categorie, maar de werkelijkheid blijkt vaak veel complexer
= mixed migration: een combinatie van motieven en fluïde migratiestromen.
- Niet elke verblijfstatus is beschikbaar voor iedereen, en de ene verblijfstatus is stabieler en geeft
meer sociale rechten en privileges dan de andere.
Groeit migratie? (historisch perspectief)
Bovenstaande cijfers zijn een onderschatting, doordat ze niet alomvattend zijn (niet alle cijfers en
gegevens, zoals die van ongedocumenteerden, zijn bekend of geregistreerd).
In 2020 waren er 281 miljoen migranten/foreign born (3,6% van de wereldbevolking), waarvan 12,4% in
developed regions (= wetmatigheid: de meeste migranten trekken van minder welvarende landen naar
meer welvarende landen). In Europa en de VS is ongeveer 10% van de bevolking migrant. In Nederland is
dit ongeveer 12% (20% als we de tweede generatie migranten meetellen).
Migratiecijfers worden vaak overschat, doordat migratie de afgelopen 30 jaar wereldwijd in absolute
aantallen aanzienlijk is toegenomen. Echter, ook de wereldbevolking is in diezelfde 30 jaar gegroeid.
Procentueel is de groei van migratie dan ook betrekkelijk (in 30 jaar tijd van 2,9% naar 3,4%).
Migratiesaldo = het aantal gevestigde migranten – het aantal
vertrokken migranten. Bij een negatief migratiesaldo
vertrekken er meer mensen uit een land dan er
binnenkomen. Bij een positief migratiesaldo komen er meer
mensen een land binnen dan er vertrekken.
Conclusie Figuur II: migratie is toegenomen, maar de groei is
geleidelijk en niet explosief.
Mensen met migratie-aspiraties zijn mensen die willen
migreren (ongeveer 14%). Migratiepatronen en -aspiraties
verschillen per regio en zijn fluïde. Over het algemeen geldt
dat jongeren en mannen vaker migratie-aspiraties hebben
dan ouderen en vrouwen.
