College bestuursrecht week 6
Tentamen:
Theorievragen en casusvragen
1 van de theorievragen wordt van te voren op blackboard geplaatst (maandag)
Bestuderen behalve paragraaf 2 en 3 > verplichte literatuur.
Goed lezen! College is de hoofdpunten uit dat stuk.
Belangrijke arresten die hij highlight onthouden.
Randvoorwaarden nationaal procedurerecht
Inleiding van het stuk wordt verwezen naar
effectieve rechtsbescherming, gelijkwaardigheidsbeginsel en ……
-Geneemschapstrouw art 4 lid 3 VEU > je moet het nuttig effect van het EU recht niet
belemmeren en zelf bevorderen
Dat is vertaalt in de ‘rewe-riedel’ (criteria die het Hof heeft geformuleerd in een arrest)
*non-discriminatie: behandeling van EU rechtelijke geschillen moet op een gelijkwaardige manier
plaats vinden met gelijke nationale procedures > geen onderscheid maken bij de inrichting van
procedures
*effectiviteit: doeltreffendheid > het mag niet uiterst moeilijk zijn om een EU recht te effectueren >
bvb bepaalde bewijsrechtelijke regels waarbij het voor jou moeilijk is om bewijs te leveren of
tijdslimieten of relatiiteitsvereiste of drempels die er zijn voor de toegang tot de rechter.
>> niet alleen procedures bij de rechter maar ook bij het bestuur
-Effectieve rechtsbescherming: je moet een systeem hebben waarbij de rechter de toepassing
van EU recht kan toetsen
Non-discriminatie
-procesrechtelijke regels die gelden voor een geschil met communautaire aspecten mogen niet
ongunstiger zijn dan die welke gelden voor soortgelijke nationale geschillen
-voorbeeld waar we in NL met dit beginsel in de knel kunnen komen: nee wij komen niet in de knel
omdat als er een claim is, als je als burger een bestuursrechtelijk geschil hebt met de overheid dan
is het gewoon de rechtbank en volgen wij de Awb procedure. Wij maken geen verschil tussen de
rechtsbasis, EU recht en nationaal recht is allemaal hetzelfde. In andere landen is dit vaak anders.
-M.a.w: geen discriminatie Eu rechtelijke vordering vergeleken met soortgelijke nationale vordering
Effectiviteit
-nationale procesregels mogen uitoefening van EU-rechten niet nagenoeg onmogelijk of uiterst
moeilijk maken
-m.a.w: indien nationale procesrecht belemmering toepassing EU recht vormt moet dit worden
gerechtvaardigd door rechtszekerheid, rechten van de verdediging of het goede verloop van de
procedure/goede procesorde.
Voorbeelden: formele rechtskracht gerechtvaardigd door rechtszekerheid
10 dagen termijn voor het indienen van stukken rechtvaardigt rechten van de verdediging
>> achter elke regel zit een rechtvaardiging waarom deze is ingevoerd > dat mag
Effectieve rechtsbescherming
-particulier moet alle rechten die hij aan het EU recht kan ontlenen bij rechter kunnen afdwingen
-effectieve toegang en effectieve rechtsmiddelen
Voorbeeld vanuit ons systeem: rechtsmiddel is je vraagt vernietiging of vordering tot
schadevergoeding
-(link met art 6 en 13 EVRM)
-toegang tot de rechter > Heylens/Johnston, adviezen
-motiveringsplicht > met oog op instellen rechtsmiddelen > Heylens
-Remedies: acties/uitspraakbevoegdheden om schendingen daadwerkelijk ongedaan te maken
(Factortame, Brasserie du Pecheur)
, -bewijslast: soms omkering (bij discriminatie) > bvb werkgever moet bewijzen dat hij wel gelijk
heeft behandeld.
Casus Ecochemie
-Lozingsvergunning cadmium voor bepaalde tijd afgegeven
-Bezwaar en beroep: eisen te streng en gronden mbt duur vergunning niet aangevoerd
Afd komt tot conclusie dat het voor onbepaalde tijd had gemoeten omdat EU recht dit vereist
-Rechtbank ambtshalve het EU recht gaan toepassen?
Naar NL recht: als het niet van openbare orde is dan mag het niet getoetst worden.
Rechter kan soms niks met het EU recht omdat het procesrecht daarin aan in de weg staat.
Ambtshalve toetsing I: non-discriminatie
-Nationaal procesrecht:
⬜ regels ambtshalve toetsing
⬤ Competentie rechter
⬤ Bevoegdheid bestuursorgaan
⬤ Ontvankelijkheid (besluit/belanghebbende, 6:13, bezwaar/beroepstermijn,
griffierecht)
⬤ Gezag van gewijsde (Brummen)
⬤ Herhaalde aanvraag (4:6)
⬤ Verbindendheid regelgeving
⬤ Bepaalde verdragsrechten (EVRM)?
○ NB: EHRM verplicht niet tot ambtshalve toetsing
8:69 lid 2 Awb
Openbare orde
-bepaalt eu recht of nationaal recht wat van openbare orde is en waarom ambtshalve moet worden
getoetst?
-hoofdregel:
procedurele autonomie > nationaal recht bepaalt
op eu vragen dezelfde regel toepassen
Van eu openbare orde?
-eco Swiss: 101 VWEU (81 EG) van openbare orde binnen context arbitrageprocedure > nationaal
recht
-Manfredi: 101/102 VWEU (81/82 EG) is van openbare orde in kader ontvankelijkheid prejudiciële
vragen
-Mostaza Claro, Rampion, Pannon: belang consumentenbescherming > bescherming van de
zwakkere partij > ambtshalve toetsing rechter
Ambtshalve toetsing: effectiviteit
-bevoegdheid naar nationaal recht = verplichting in Eu zaak
- is die bevoegdheid er niet? toetsen aan 3 elementen > achtergrond procedurele regel, ….,…
⬛ Bevoegdheid = plicht
(Van Schijndel, Kraaijeveld)
⬛ Is er bevoegdheid tot ambtshalve toetsing/toepassing?
⬛ Indien nationaal geen bevoegdheid: effectieve rechtsbescherming in gevaar?
⬛ Rechter moet dit onderzoeken (en bespreken)
Tentamen:
Theorievragen en casusvragen
1 van de theorievragen wordt van te voren op blackboard geplaatst (maandag)
Bestuderen behalve paragraaf 2 en 3 > verplichte literatuur.
Goed lezen! College is de hoofdpunten uit dat stuk.
Belangrijke arresten die hij highlight onthouden.
Randvoorwaarden nationaal procedurerecht
Inleiding van het stuk wordt verwezen naar
effectieve rechtsbescherming, gelijkwaardigheidsbeginsel en ……
-Geneemschapstrouw art 4 lid 3 VEU > je moet het nuttig effect van het EU recht niet
belemmeren en zelf bevorderen
Dat is vertaalt in de ‘rewe-riedel’ (criteria die het Hof heeft geformuleerd in een arrest)
*non-discriminatie: behandeling van EU rechtelijke geschillen moet op een gelijkwaardige manier
plaats vinden met gelijke nationale procedures > geen onderscheid maken bij de inrichting van
procedures
*effectiviteit: doeltreffendheid > het mag niet uiterst moeilijk zijn om een EU recht te effectueren >
bvb bepaalde bewijsrechtelijke regels waarbij het voor jou moeilijk is om bewijs te leveren of
tijdslimieten of relatiiteitsvereiste of drempels die er zijn voor de toegang tot de rechter.
>> niet alleen procedures bij de rechter maar ook bij het bestuur
-Effectieve rechtsbescherming: je moet een systeem hebben waarbij de rechter de toepassing
van EU recht kan toetsen
Non-discriminatie
-procesrechtelijke regels die gelden voor een geschil met communautaire aspecten mogen niet
ongunstiger zijn dan die welke gelden voor soortgelijke nationale geschillen
-voorbeeld waar we in NL met dit beginsel in de knel kunnen komen: nee wij komen niet in de knel
omdat als er een claim is, als je als burger een bestuursrechtelijk geschil hebt met de overheid dan
is het gewoon de rechtbank en volgen wij de Awb procedure. Wij maken geen verschil tussen de
rechtsbasis, EU recht en nationaal recht is allemaal hetzelfde. In andere landen is dit vaak anders.
-M.a.w: geen discriminatie Eu rechtelijke vordering vergeleken met soortgelijke nationale vordering
Effectiviteit
-nationale procesregels mogen uitoefening van EU-rechten niet nagenoeg onmogelijk of uiterst
moeilijk maken
-m.a.w: indien nationale procesrecht belemmering toepassing EU recht vormt moet dit worden
gerechtvaardigd door rechtszekerheid, rechten van de verdediging of het goede verloop van de
procedure/goede procesorde.
Voorbeelden: formele rechtskracht gerechtvaardigd door rechtszekerheid
10 dagen termijn voor het indienen van stukken rechtvaardigt rechten van de verdediging
>> achter elke regel zit een rechtvaardiging waarom deze is ingevoerd > dat mag
Effectieve rechtsbescherming
-particulier moet alle rechten die hij aan het EU recht kan ontlenen bij rechter kunnen afdwingen
-effectieve toegang en effectieve rechtsmiddelen
Voorbeeld vanuit ons systeem: rechtsmiddel is je vraagt vernietiging of vordering tot
schadevergoeding
-(link met art 6 en 13 EVRM)
-toegang tot de rechter > Heylens/Johnston, adviezen
-motiveringsplicht > met oog op instellen rechtsmiddelen > Heylens
-Remedies: acties/uitspraakbevoegdheden om schendingen daadwerkelijk ongedaan te maken
(Factortame, Brasserie du Pecheur)
, -bewijslast: soms omkering (bij discriminatie) > bvb werkgever moet bewijzen dat hij wel gelijk
heeft behandeld.
Casus Ecochemie
-Lozingsvergunning cadmium voor bepaalde tijd afgegeven
-Bezwaar en beroep: eisen te streng en gronden mbt duur vergunning niet aangevoerd
Afd komt tot conclusie dat het voor onbepaalde tijd had gemoeten omdat EU recht dit vereist
-Rechtbank ambtshalve het EU recht gaan toepassen?
Naar NL recht: als het niet van openbare orde is dan mag het niet getoetst worden.
Rechter kan soms niks met het EU recht omdat het procesrecht daarin aan in de weg staat.
Ambtshalve toetsing I: non-discriminatie
-Nationaal procesrecht:
⬜ regels ambtshalve toetsing
⬤ Competentie rechter
⬤ Bevoegdheid bestuursorgaan
⬤ Ontvankelijkheid (besluit/belanghebbende, 6:13, bezwaar/beroepstermijn,
griffierecht)
⬤ Gezag van gewijsde (Brummen)
⬤ Herhaalde aanvraag (4:6)
⬤ Verbindendheid regelgeving
⬤ Bepaalde verdragsrechten (EVRM)?
○ NB: EHRM verplicht niet tot ambtshalve toetsing
8:69 lid 2 Awb
Openbare orde
-bepaalt eu recht of nationaal recht wat van openbare orde is en waarom ambtshalve moet worden
getoetst?
-hoofdregel:
procedurele autonomie > nationaal recht bepaalt
op eu vragen dezelfde regel toepassen
Van eu openbare orde?
-eco Swiss: 101 VWEU (81 EG) van openbare orde binnen context arbitrageprocedure > nationaal
recht
-Manfredi: 101/102 VWEU (81/82 EG) is van openbare orde in kader ontvankelijkheid prejudiciële
vragen
-Mostaza Claro, Rampion, Pannon: belang consumentenbescherming > bescherming van de
zwakkere partij > ambtshalve toetsing rechter
Ambtshalve toetsing: effectiviteit
-bevoegdheid naar nationaal recht = verplichting in Eu zaak
- is die bevoegdheid er niet? toetsen aan 3 elementen > achtergrond procedurele regel, ….,…
⬛ Bevoegdheid = plicht
(Van Schijndel, Kraaijeveld)
⬛ Is er bevoegdheid tot ambtshalve toetsing/toepassing?
⬛ Indien nationaal geen bevoegdheid: effectieve rechtsbescherming in gevaar?
⬛ Rechter moet dit onderzoeken (en bespreken)
