Politie & Veiligheid (Deel 2):
Inhoud van deze samenvatting:
Hoorcolleges 1 t/m 6 samengevoegd met delen uit het boek.
Positieve veiligheid, een inleiding. (Schuilenburg & Van Steden).
Positive security. A theoretical framework. (Schuilenburg & Van Steden)
Aantekeningen van het Seminar over Schiphol + bijbehorende artikelen:
o Georganiseerde criminaliteit in Nederland. 3e rapportage op basis van
Monitor Georganiseerde Criminaliteit. (Bunt & Kleemans).
o Zooming in on ‘heterotopia’: CCTV-operator practices at Schiphol
Airport. (Wagenaar & Boersma).
o Criminology in the face of flows: reflecties on contemporary policing
and security. (Amicelle et. all).
1
,Hoorcollege 1:
Dit deel van het vak gaat over het werkwoord policing. In het Nederlands ongeveer: veilig maken van
de samenleving.
Onderwerpen:
1. Aanleiding ‘The Securitization of Society? (Boek van Schuilenburg) de verveiliging van de
samenleving.
2. Het klassieke veiligheidsparadigma historie en actualiteit van het politie-instituut.
3. Het nieuwe veiligheidsparadigma: ‘nodale orde’.
13.29 uur – Burgernet
13.35 uur - Cameratoezicht
13.40 uur - Collectieve winkelontzegging
13.45 uur - ov-chipkaart
13.56 uur - Stewards Sparta
Hier komt nergens een politieagent aan te pas. Het zijn allemaal private mensen en organisaties die
je verschillende verboden kunnen opleggen en je in de gaten kunnen houden.
Conclusie 1:
Ontzettend veel private personen hebben bevoegdheden die net zo zwaar zijn als het wetboek van
Strafrecht. Toch hoeft hier geen politie aan te pas te komen. Ze kunnen zelf zorgen dat je bijvoorbeeld
een winkel, reis of stadion verbod krijgt.
Wetenschappelijk probleem?
- ‘Hoe kun je deze complexe situatie wetenschappelijk onderzoeken?’
Klassiek veiligheidsdenken:
1. Organisatie:
Thomas Hobbes – Leviathan (1651)
Natuurtoestand van ‘Oorlog van allen tegen allen’. Deze toestand ligt aan de basis
van de samenleving. We moeten onze vrijheden en rechten afstaan aan een hogere
instantie. Je staat het af aan de soeverein. Hiervoor krijg je de garantie dat je ‘veilig’
bent.
Dit is later de politie geworden. Maar in de 25 minuten is de politie niet te zien
geweest. Het kwam niet te pas. Dus dit boek heb je vrij weinig aan wat dit betreft.
2. Instrument
Cesare Beccaria – On crime and punishments (1764) Hij is gaan nadenken over het
instrument om orde te creëren. Het belangrijkste instrument om de samenleving
veilig te maken is het Wetboek van Strafrecht geworden.
‘Pakkans/snelheid/zekerheid’.
Hier kun je in dit geval alleen niets mee. Want het wetboek van Strafrecht is in de 25
minuten niet van pas gekomen. Het is alleen een instrument om je veiligheid te
garanderen.
3. Cultuur:
Emile Durkheim – de la division du travail social (1893) Veel bekende theorieën
komen van Durkheim.
Zijn idee is dat er sprake is van een gedeelde cultuur (‘consience collective), waar we
allemaal naar streven. Hier zijn de begrippen anomie en strain van afgeleid. We
voelen het allemaal, en het wordt van generatie op generatie overgegeven.
2
, Klassiek veiligheidsparadigma:
Volgens Schuilenburg zijn dit begrippen die de veiligheid van staat definiëren:
o Veiligheid (en wetten) is verantwoordelijkheid van de staat (autonomie van staat);
o Uitoefening van veiligheid door staatsorganen en gespecialiseerde professionals (interne
autonomie);
o Staat heeft bevoegdheid om te berechten en straffen (controle op bestraffing);
o Staat beschikt over verschillende vormen van straffen (‘governing the past’). (Probeert het
verleden te besturen).
o Staat heeft bronnen om te straffen. (Kapitaal, mankracht, vertrouwen).
Al deze punten zijn nog steeds waar, ze zijn er nog steeds. Maar ze verklaren die 25 minuten niet
meer. Omdat deze begrippen in geen enkel veiligheidsregime meer centraal staan.
Winkels behoren tot een mass private property: in private handen, maar publiekelijk toegankelijk.
Nieuw veiligheidsparadigma:
De 25 minuten laat zien dat we in een nieuw veiligheidsparadigma zijn terecht gekomen.
o Besturen van veiligheid gebeurt vanuit verschillende partijen (winkelcentra, voetbalstadions);
o Veiligheid is ‘ieders pakje aan’(‘responsabilisering’)
o Gericht op proactieve handhaving (ipv reactieve bestraffing)
o Autoriteit is verbonden met nieuwe vormen van toezicht en straf (contract, uitsluiting).
Governing the future.
Waarom the securitization of society (Boek Schuilenburg)?
4 wetenschappelijke doelen:
1. Wetenschappelijk probleem van ‘policing’. (Waarom kun je de 25 minuten niet uitleggen aan
de hand van een Criminologische theorie?)
2. Methodisch probleem van ‘policing’. (Hoe ga je dit bestuderen? Elke keer heb je te maken
met een ander veiligheidsregime).
3. Praktisch probleem van ‘policing’.
4. Innovatief probleem van ‘policing’. (Wanneer je het niet met de oude woorden kan tackelen,
dan moet je zelf woorden verzinnen. Het kan zijn dat de oude woorden, uit oude theorieën
niet meer volstaan).
Nieuw veiligheidsparadigma:
Besturen van veiligheid gebeurt vanuit verschillende partijen (winkelcentra, voetbalstadions);
Veiligheid is ‘ieders pakje aan’ (‘responsibilisering’)
Gericht op proactieve handhaving (ipv reactieve bestraffing)
Autoriteit is verbonden met verschillende vormen van toezicht en straffen (contract,
uitsluiting).
‘Nodale orde’ (Clifford Shearing)
Wat zijn nodes?
1. Etymologie (Latijn: nodus) – ‘knoop’, ‘zwelling’ of knobbel’.
2. Definitie node?
Shearing definieert node als een formele, of informele organisatie die
belanghebbende is in een concreet veiligheidsprogramma.
3. Breed begrip – ook: jeugdbendes, huishoudens, journalist, etc.
In Rio de Janeiro leiden jeugdbendes de wijken. De politie is daar niet te zien. Eigenlijk moet
je de jeugdbende serieus gaan nemen om de veiligheid in de wijk te kunnen garanderen. De
3
Inhoud van deze samenvatting:
Hoorcolleges 1 t/m 6 samengevoegd met delen uit het boek.
Positieve veiligheid, een inleiding. (Schuilenburg & Van Steden).
Positive security. A theoretical framework. (Schuilenburg & Van Steden)
Aantekeningen van het Seminar over Schiphol + bijbehorende artikelen:
o Georganiseerde criminaliteit in Nederland. 3e rapportage op basis van
Monitor Georganiseerde Criminaliteit. (Bunt & Kleemans).
o Zooming in on ‘heterotopia’: CCTV-operator practices at Schiphol
Airport. (Wagenaar & Boersma).
o Criminology in the face of flows: reflecties on contemporary policing
and security. (Amicelle et. all).
1
,Hoorcollege 1:
Dit deel van het vak gaat over het werkwoord policing. In het Nederlands ongeveer: veilig maken van
de samenleving.
Onderwerpen:
1. Aanleiding ‘The Securitization of Society? (Boek van Schuilenburg) de verveiliging van de
samenleving.
2. Het klassieke veiligheidsparadigma historie en actualiteit van het politie-instituut.
3. Het nieuwe veiligheidsparadigma: ‘nodale orde’.
13.29 uur – Burgernet
13.35 uur - Cameratoezicht
13.40 uur - Collectieve winkelontzegging
13.45 uur - ov-chipkaart
13.56 uur - Stewards Sparta
Hier komt nergens een politieagent aan te pas. Het zijn allemaal private mensen en organisaties die
je verschillende verboden kunnen opleggen en je in de gaten kunnen houden.
Conclusie 1:
Ontzettend veel private personen hebben bevoegdheden die net zo zwaar zijn als het wetboek van
Strafrecht. Toch hoeft hier geen politie aan te pas te komen. Ze kunnen zelf zorgen dat je bijvoorbeeld
een winkel, reis of stadion verbod krijgt.
Wetenschappelijk probleem?
- ‘Hoe kun je deze complexe situatie wetenschappelijk onderzoeken?’
Klassiek veiligheidsdenken:
1. Organisatie:
Thomas Hobbes – Leviathan (1651)
Natuurtoestand van ‘Oorlog van allen tegen allen’. Deze toestand ligt aan de basis
van de samenleving. We moeten onze vrijheden en rechten afstaan aan een hogere
instantie. Je staat het af aan de soeverein. Hiervoor krijg je de garantie dat je ‘veilig’
bent.
Dit is later de politie geworden. Maar in de 25 minuten is de politie niet te zien
geweest. Het kwam niet te pas. Dus dit boek heb je vrij weinig aan wat dit betreft.
2. Instrument
Cesare Beccaria – On crime and punishments (1764) Hij is gaan nadenken over het
instrument om orde te creëren. Het belangrijkste instrument om de samenleving
veilig te maken is het Wetboek van Strafrecht geworden.
‘Pakkans/snelheid/zekerheid’.
Hier kun je in dit geval alleen niets mee. Want het wetboek van Strafrecht is in de 25
minuten niet van pas gekomen. Het is alleen een instrument om je veiligheid te
garanderen.
3. Cultuur:
Emile Durkheim – de la division du travail social (1893) Veel bekende theorieën
komen van Durkheim.
Zijn idee is dat er sprake is van een gedeelde cultuur (‘consience collective), waar we
allemaal naar streven. Hier zijn de begrippen anomie en strain van afgeleid. We
voelen het allemaal, en het wordt van generatie op generatie overgegeven.
2
, Klassiek veiligheidsparadigma:
Volgens Schuilenburg zijn dit begrippen die de veiligheid van staat definiëren:
o Veiligheid (en wetten) is verantwoordelijkheid van de staat (autonomie van staat);
o Uitoefening van veiligheid door staatsorganen en gespecialiseerde professionals (interne
autonomie);
o Staat heeft bevoegdheid om te berechten en straffen (controle op bestraffing);
o Staat beschikt over verschillende vormen van straffen (‘governing the past’). (Probeert het
verleden te besturen).
o Staat heeft bronnen om te straffen. (Kapitaal, mankracht, vertrouwen).
Al deze punten zijn nog steeds waar, ze zijn er nog steeds. Maar ze verklaren die 25 minuten niet
meer. Omdat deze begrippen in geen enkel veiligheidsregime meer centraal staan.
Winkels behoren tot een mass private property: in private handen, maar publiekelijk toegankelijk.
Nieuw veiligheidsparadigma:
De 25 minuten laat zien dat we in een nieuw veiligheidsparadigma zijn terecht gekomen.
o Besturen van veiligheid gebeurt vanuit verschillende partijen (winkelcentra, voetbalstadions);
o Veiligheid is ‘ieders pakje aan’(‘responsabilisering’)
o Gericht op proactieve handhaving (ipv reactieve bestraffing)
o Autoriteit is verbonden met nieuwe vormen van toezicht en straf (contract, uitsluiting).
Governing the future.
Waarom the securitization of society (Boek Schuilenburg)?
4 wetenschappelijke doelen:
1. Wetenschappelijk probleem van ‘policing’. (Waarom kun je de 25 minuten niet uitleggen aan
de hand van een Criminologische theorie?)
2. Methodisch probleem van ‘policing’. (Hoe ga je dit bestuderen? Elke keer heb je te maken
met een ander veiligheidsregime).
3. Praktisch probleem van ‘policing’.
4. Innovatief probleem van ‘policing’. (Wanneer je het niet met de oude woorden kan tackelen,
dan moet je zelf woorden verzinnen. Het kan zijn dat de oude woorden, uit oude theorieën
niet meer volstaan).
Nieuw veiligheidsparadigma:
Besturen van veiligheid gebeurt vanuit verschillende partijen (winkelcentra, voetbalstadions);
Veiligheid is ‘ieders pakje aan’ (‘responsibilisering’)
Gericht op proactieve handhaving (ipv reactieve bestraffing)
Autoriteit is verbonden met verschillende vormen van toezicht en straffen (contract,
uitsluiting).
‘Nodale orde’ (Clifford Shearing)
Wat zijn nodes?
1. Etymologie (Latijn: nodus) – ‘knoop’, ‘zwelling’ of knobbel’.
2. Definitie node?
Shearing definieert node als een formele, of informele organisatie die
belanghebbende is in een concreet veiligheidsprogramma.
3. Breed begrip – ook: jeugdbendes, huishoudens, journalist, etc.
In Rio de Janeiro leiden jeugdbendes de wijken. De politie is daar niet te zien. Eigenlijk moet
je de jeugdbende serieus gaan nemen om de veiligheid in de wijk te kunnen garanderen. De
3
