Kwalitatief onderzoek
KOM hoorcollege 1
Sociaalwetenschappelijk onderzoek
- Drie belangrijke kenmerken:
o Streeft naar kennis en theorievorming.
o Is systematisch en controleerbaar.
o Maakt gebruik van empirische gegevens.
- De theorie-data-cyclus beschrijft systematisch proces van sociaalwetenschappelijk
onderzoek.
Kenmerken van een goede wetenschappelijke theorie
- Falsifieerbaar: een theorie moet weerlegd kunnen worden met systematische
waarnemingen.
- Probabilistisch: uitspraken binnen een theorie gelden niet voor alle gevallen of op elk
moment in de tijd.
- Spaarzaam (parsimonious): als een eenvoudige theorie volstaat, is het niet nodig om
deze complexer te maken.
Onderzoeksvragen: 3 soorten
- Fundamenteel (basic): Start met een kennisprobleem van de wetenschap en is
gericht op het genereren van nieuwe wetenschappelijke kennis.
- Toegepast (applied): Bij dit soort onderzoek wordt bestaande wetenschappelijke
kennis toegepast op het analyseren en oplossen van praktijkproblemen.
- Translationeel (translational): Is het gebruik van lessen uit fundamenteel onderzoek
om voor gezondheidszorg, psychotherapie of andere vormen van behandeling en
interventie te ontwikkelen en toepassingen te testen.
Onderzoeksontwerp
- Kwalitatieve gegevens: uit bijvoorbeeld interviews of beschrijvingen van observaties.
- Kwantitatieve gegevens: verzameld via gestandaardiseerde vragenlijsten en testen of
systematische observaties.
Keuzes in het onderzoeksontwerp beïnvloeden de geldigheid van de resultaten. Het vooraf
onderbouwen en vastleggen van deze keuzes verhoogt de controleerbaarheid van het
onderzoek.
Hypothesen
= een specifieke uitspraak over wat de onderzoeker verwacht waar te zullen nemen in het
onderzoek.
,Data-verzameling en analyse
- Kwalitatieve gegevens:
o Bijvoorbeeld afnemen interviews.
o Interpreteren van de interviewverslagen.
- Kwantitatieve gegevens:
o Bijvoorbeeld afnemen van test om narcisme-score te meten.
o Statistisch analyseren van de cijfermatige gegevens.
- Data-management plan:
o Zorgvuldige omgang met vertrouwelijke gegevens.
o Draagt bij aan controleerbaarheid van onderzoek.
Na de data-analyse
Conclusies op grond van de resultaten geven meer of minder ondersteuning aan een theorie.
De conclusies gaan gepaard met een grotere of kleinere mate van onzekerheid.
Onderzoekers beschrijven hun onderzoek en de gevonden resultaten in wetenschappelijke
artikelen.
Samenvattend
De theorie-data-cyclus beschrijft het systematisch proces van sociaalwetenschappelijk
onderzoek.
- Verzamelen en analyseren van empirische gegevens.
- Keuzes in het proces beïnvloeden resultaten.
- Resultaten en conclusies ondersteunen theorie of niet en gaan gepaard met
onzekerheid.
- Vastleggen onderzoeksontwerp en data-managementplan dragen bij aan
controleerbaarheid.
,KOM Hoorcollege 1
Kenmerken kwalitatief onderzoek:
- De onderzoeker is geïnteresseerd in de natuurlijke omgeving van de respondent.
- De onderzoeker heeft een contextuele benadering.
- Het perspectief van de respondenten staat centraal.
- Via specifieke observaties probeert de onderzoeker:
o De sociale werkelijkheid te omschrijven in al haar diversiteit.
o Naar algemeenheden te zoeken die nieuwe theorieën vormen of bestaande
theorieën aanpassen. Heet ook wel inductie.
- De onderzoeker is nadrukkelijk aanwezig bij de dataverzameling.
Doelen van kwalitatief onderzoek:
- Aanpassen of uitbreiden van een bestaande theorie.
- Ontwikkelen van een nieuwe theorie.
Een onderzoeksvraag van een kwalitatief onderzoek kun je herkennen aan de volgende
elementen:
- SPI(C)E:
o Setting: waar, in welke context?
o Perspective (of population): voor wie?
o Interest: wat?
o (Comparison: vergeleken met wie/wat?)
o Evaluation: met welk resultaat?
Het kwalitatief interview:
- Gesprek waarin de interviewer vragen stelt aan de geïnterviewde over: ideeën,
motieven, ervaringen en gedragingen, met betrekking tot een sociaal fenomeen.
- De geïnterviewde is informant (iemand met een helikopterview) of respondent
(iemand die uit eigen ervaring spreekt).
3 verschillende soorten kwalitatief interview:
- Ongestructureerd: inhoud, volgorde en formulering hangen af van verloop en
context van het interview.
- Semi-gestructureerd: inhoud, volgorde en formulering hangen af van context van het
interview, er is wel een topiclijst. (=Een lijst van onderwerpen die aan bod moeten
komen.)
- Gestructureerd: de inhoud, volgorde en formulering worden vooraf vastgelegd door
de interviewer. Hoort meer bij kwantitatief onderzoek. Voorbeeld hiervan is een
survey.
Uit een populatie wordt vaak een steekproef gedaan, omdat heel de populatie onderzoeken
te veel werk is.
, Voorbeeld doelgerichte steekproef:
- Case study logic:
o Onderzoeker gaat op zoek naar specifieke individuen die belangrijke info
kunnen geven.
Elk specifiek verhaal is waardevol en draagt bij aan beter begrip.
- Sample for range:
o Onderzoeker gaat op zoek naar een zo breed mogelijke scala aan ervaringen.
Vaak wordt het interview opgenomen, en later volledig uitgetypt in een transcript.
Tijdens het interview maakt de onderzoeker field notes:
- Aantekeningen die waardevol kunnen zijn tijdens het analyseren van de data in een
later stadium.
o Wie werd er geïnterviewd?
o Locatie van het interview.
o Indruk/gedrag van geïnterviewde.
o Eerste ideeën van onderzoeker over het interview.
Kwaliteit van het kwalitatief interview
- Betrouwbaarheid (reliability)
o Verloop van interview hangt af van de interviewer.
o Interviewer moet zich bewust zijn van zijn eigen rol.
- Kwaliteit van data-verzamelingsmethode is niet betrouwbaar en niet valide als alle
onderzoekers andere uitkomsten hebben.
- Kwaliteit van data-verzamelingsmethode is wel betrouwbaar maar niet valide als
onderzoekers bij elkaar in de buurt zitten qua antwoorden, maar het niet het
antwoord is dat ze eigenlijk zouden willen hebben.
- Kwaliteit van data-verzamelingsmethode is wel betrouwbaar en wel valide als alle
onderzoekers bij elkaar zitten qua antwoord, en het antwoord hebben gevonden dat
ze wilden hebben.
- Validiteit (validity)
o Interviewer kan doorvragen om erachter te komen wat de respondent echt
bedoelt.
o Interviewer moet zich bewust zijn van non-verbale signalen van de
respondent.
Deze geven info over hoe zeker of eerlijk de respondent is over het
gegeven antwoord.
o Belang van verstandhouding (rapport).
KOM hoorcollege 1
Sociaalwetenschappelijk onderzoek
- Drie belangrijke kenmerken:
o Streeft naar kennis en theorievorming.
o Is systematisch en controleerbaar.
o Maakt gebruik van empirische gegevens.
- De theorie-data-cyclus beschrijft systematisch proces van sociaalwetenschappelijk
onderzoek.
Kenmerken van een goede wetenschappelijke theorie
- Falsifieerbaar: een theorie moet weerlegd kunnen worden met systematische
waarnemingen.
- Probabilistisch: uitspraken binnen een theorie gelden niet voor alle gevallen of op elk
moment in de tijd.
- Spaarzaam (parsimonious): als een eenvoudige theorie volstaat, is het niet nodig om
deze complexer te maken.
Onderzoeksvragen: 3 soorten
- Fundamenteel (basic): Start met een kennisprobleem van de wetenschap en is
gericht op het genereren van nieuwe wetenschappelijke kennis.
- Toegepast (applied): Bij dit soort onderzoek wordt bestaande wetenschappelijke
kennis toegepast op het analyseren en oplossen van praktijkproblemen.
- Translationeel (translational): Is het gebruik van lessen uit fundamenteel onderzoek
om voor gezondheidszorg, psychotherapie of andere vormen van behandeling en
interventie te ontwikkelen en toepassingen te testen.
Onderzoeksontwerp
- Kwalitatieve gegevens: uit bijvoorbeeld interviews of beschrijvingen van observaties.
- Kwantitatieve gegevens: verzameld via gestandaardiseerde vragenlijsten en testen of
systematische observaties.
Keuzes in het onderzoeksontwerp beïnvloeden de geldigheid van de resultaten. Het vooraf
onderbouwen en vastleggen van deze keuzes verhoogt de controleerbaarheid van het
onderzoek.
Hypothesen
= een specifieke uitspraak over wat de onderzoeker verwacht waar te zullen nemen in het
onderzoek.
,Data-verzameling en analyse
- Kwalitatieve gegevens:
o Bijvoorbeeld afnemen interviews.
o Interpreteren van de interviewverslagen.
- Kwantitatieve gegevens:
o Bijvoorbeeld afnemen van test om narcisme-score te meten.
o Statistisch analyseren van de cijfermatige gegevens.
- Data-management plan:
o Zorgvuldige omgang met vertrouwelijke gegevens.
o Draagt bij aan controleerbaarheid van onderzoek.
Na de data-analyse
Conclusies op grond van de resultaten geven meer of minder ondersteuning aan een theorie.
De conclusies gaan gepaard met een grotere of kleinere mate van onzekerheid.
Onderzoekers beschrijven hun onderzoek en de gevonden resultaten in wetenschappelijke
artikelen.
Samenvattend
De theorie-data-cyclus beschrijft het systematisch proces van sociaalwetenschappelijk
onderzoek.
- Verzamelen en analyseren van empirische gegevens.
- Keuzes in het proces beïnvloeden resultaten.
- Resultaten en conclusies ondersteunen theorie of niet en gaan gepaard met
onzekerheid.
- Vastleggen onderzoeksontwerp en data-managementplan dragen bij aan
controleerbaarheid.
,KOM Hoorcollege 1
Kenmerken kwalitatief onderzoek:
- De onderzoeker is geïnteresseerd in de natuurlijke omgeving van de respondent.
- De onderzoeker heeft een contextuele benadering.
- Het perspectief van de respondenten staat centraal.
- Via specifieke observaties probeert de onderzoeker:
o De sociale werkelijkheid te omschrijven in al haar diversiteit.
o Naar algemeenheden te zoeken die nieuwe theorieën vormen of bestaande
theorieën aanpassen. Heet ook wel inductie.
- De onderzoeker is nadrukkelijk aanwezig bij de dataverzameling.
Doelen van kwalitatief onderzoek:
- Aanpassen of uitbreiden van een bestaande theorie.
- Ontwikkelen van een nieuwe theorie.
Een onderzoeksvraag van een kwalitatief onderzoek kun je herkennen aan de volgende
elementen:
- SPI(C)E:
o Setting: waar, in welke context?
o Perspective (of population): voor wie?
o Interest: wat?
o (Comparison: vergeleken met wie/wat?)
o Evaluation: met welk resultaat?
Het kwalitatief interview:
- Gesprek waarin de interviewer vragen stelt aan de geïnterviewde over: ideeën,
motieven, ervaringen en gedragingen, met betrekking tot een sociaal fenomeen.
- De geïnterviewde is informant (iemand met een helikopterview) of respondent
(iemand die uit eigen ervaring spreekt).
3 verschillende soorten kwalitatief interview:
- Ongestructureerd: inhoud, volgorde en formulering hangen af van verloop en
context van het interview.
- Semi-gestructureerd: inhoud, volgorde en formulering hangen af van context van het
interview, er is wel een topiclijst. (=Een lijst van onderwerpen die aan bod moeten
komen.)
- Gestructureerd: de inhoud, volgorde en formulering worden vooraf vastgelegd door
de interviewer. Hoort meer bij kwantitatief onderzoek. Voorbeeld hiervan is een
survey.
Uit een populatie wordt vaak een steekproef gedaan, omdat heel de populatie onderzoeken
te veel werk is.
, Voorbeeld doelgerichte steekproef:
- Case study logic:
o Onderzoeker gaat op zoek naar specifieke individuen die belangrijke info
kunnen geven.
Elk specifiek verhaal is waardevol en draagt bij aan beter begrip.
- Sample for range:
o Onderzoeker gaat op zoek naar een zo breed mogelijke scala aan ervaringen.
Vaak wordt het interview opgenomen, en later volledig uitgetypt in een transcript.
Tijdens het interview maakt de onderzoeker field notes:
- Aantekeningen die waardevol kunnen zijn tijdens het analyseren van de data in een
later stadium.
o Wie werd er geïnterviewd?
o Locatie van het interview.
o Indruk/gedrag van geïnterviewde.
o Eerste ideeën van onderzoeker over het interview.
Kwaliteit van het kwalitatief interview
- Betrouwbaarheid (reliability)
o Verloop van interview hangt af van de interviewer.
o Interviewer moet zich bewust zijn van zijn eigen rol.
- Kwaliteit van data-verzamelingsmethode is niet betrouwbaar en niet valide als alle
onderzoekers andere uitkomsten hebben.
- Kwaliteit van data-verzamelingsmethode is wel betrouwbaar maar niet valide als
onderzoekers bij elkaar in de buurt zitten qua antwoorden, maar het niet het
antwoord is dat ze eigenlijk zouden willen hebben.
- Kwaliteit van data-verzamelingsmethode is wel betrouwbaar en wel valide als alle
onderzoekers bij elkaar zitten qua antwoord, en het antwoord hebben gevonden dat
ze wilden hebben.
- Validiteit (validity)
o Interviewer kan doorvragen om erachter te komen wat de respondent echt
bedoelt.
o Interviewer moet zich bewust zijn van non-verbale signalen van de
respondent.
Deze geven info over hoe zeker of eerlijk de respondent is over het
gegeven antwoord.
o Belang van verstandhouding (rapport).
