Medische en tandheelkundige vakkennis 1: Biochemie
H 2 Aminozuren en eiwitten (proteïnen)
Aantekeningen college + samenvatting:
2.1 Inleiding
Eiwitten, of stoffen door eiwitten gemaakt, zijn betrokken bij alle chemische processen in ons
lichaam.
2.2 Functies van de eiwitten
– Structurele eiwitten: vormen structurele bestanddelen van de cel (bouwstof).
– Functionele eiwitten: specifieke fysiologische functie (hormonaal, enzymatisch).
Functies van eiwitten in levende organismen:
1. Regulatie van metabolisme
• Enzymen: katalyseren een chemische reactie (één enzym voor elke chemische reactie)
• Hormonen: peptidehormonen reguleren metabolische processen
Voorbeeld: insuline en glucagon → verlagen en verhogen bloedsuikerspiegel
2. Voeding: opslageiwitten vormen voedingsbron voor embryo’s en baby’s
(ovalbumine in eiwit kippenei en caseïne in moedermelk)
3. Transport: draagstof (carriër)
Voorbeeld: hemoglobine transporteert O2, serum albumine transporteert vetzuren,
transferrine transporteert ijzer.
4. Bescherming: • Antilichamen (immuunsysteem) binden lichaamsvreemde stoffen of deeltjes
• Bloedstolling: fibrinogeen
5. Spiercontractie: myosine en actine zorgen voor spiercontractie en -relaxatie
6. Handhaving lichaamsstructuren: structurele eiwitten zorgen voor integriteit weefsels.
Voorbeeld: – Keratine in haar, huid en nagels
– Collageen in bot en bindweefsel
7. Handhaving osmotische druk en pH
• Plasma-eiwitten (m.n. serum albumine) houden osmotische druk en pH van het bloed constant
(oedeem bij ondervoeding).
2.3 Aminozuren
Bevat twee functionele groepen + restgroep:
• Aminogroep (-NH2) → basische groep, kan H+-ion opnemen (an-ion) negatief
• Carbonzuurgroep (-COOH) → zure groep, kan H+-ion afstaan (kat-ion) positief
- Iso-elektrisch punt (pI): pH waarbij zijn netto lading 0 is. (zwitter-ion) pos.+neg. Ion.
• Asp (zuur aminozuur): pI = 2.98
• Arg (basisch aminozuur): pI = 10.76
Vb; Asp (zuur aminozuur): pl= 2.98, omgeving Ph is 5, positief of negatief geladen?
Antwoord; negatief geladen
• pH < dan pI → positieve lading aminozuur
• pH > dan pI → negatieve lading aminozuur
H 2 Aminozuren en eiwitten (proteïnen)
Aantekeningen college + samenvatting:
2.1 Inleiding
Eiwitten, of stoffen door eiwitten gemaakt, zijn betrokken bij alle chemische processen in ons
lichaam.
2.2 Functies van de eiwitten
– Structurele eiwitten: vormen structurele bestanddelen van de cel (bouwstof).
– Functionele eiwitten: specifieke fysiologische functie (hormonaal, enzymatisch).
Functies van eiwitten in levende organismen:
1. Regulatie van metabolisme
• Enzymen: katalyseren een chemische reactie (één enzym voor elke chemische reactie)
• Hormonen: peptidehormonen reguleren metabolische processen
Voorbeeld: insuline en glucagon → verlagen en verhogen bloedsuikerspiegel
2. Voeding: opslageiwitten vormen voedingsbron voor embryo’s en baby’s
(ovalbumine in eiwit kippenei en caseïne in moedermelk)
3. Transport: draagstof (carriër)
Voorbeeld: hemoglobine transporteert O2, serum albumine transporteert vetzuren,
transferrine transporteert ijzer.
4. Bescherming: • Antilichamen (immuunsysteem) binden lichaamsvreemde stoffen of deeltjes
• Bloedstolling: fibrinogeen
5. Spiercontractie: myosine en actine zorgen voor spiercontractie en -relaxatie
6. Handhaving lichaamsstructuren: structurele eiwitten zorgen voor integriteit weefsels.
Voorbeeld: – Keratine in haar, huid en nagels
– Collageen in bot en bindweefsel
7. Handhaving osmotische druk en pH
• Plasma-eiwitten (m.n. serum albumine) houden osmotische druk en pH van het bloed constant
(oedeem bij ondervoeding).
2.3 Aminozuren
Bevat twee functionele groepen + restgroep:
• Aminogroep (-NH2) → basische groep, kan H+-ion opnemen (an-ion) negatief
• Carbonzuurgroep (-COOH) → zure groep, kan H+-ion afstaan (kat-ion) positief
- Iso-elektrisch punt (pI): pH waarbij zijn netto lading 0 is. (zwitter-ion) pos.+neg. Ion.
• Asp (zuur aminozuur): pI = 2.98
• Arg (basisch aminozuur): pI = 10.76
Vb; Asp (zuur aminozuur): pl= 2.98, omgeving Ph is 5, positief of negatief geladen?
Antwoord; negatief geladen
• pH < dan pI → positieve lading aminozuur
• pH > dan pI → negatieve lading aminozuur
