Beroep sociaal werk A
Lesweek 1:
Hoofdstuk 1: integraal sociaal werk
Hoofdstuk 2: Basisboeksociaal werk
Leerdoelen:
1. De student(e) beschrijft de historische achtergrond en de huidige positie van het sociaal werk,
zodanig dat hij/zij de meerwaarde van het sociaal werk kan benoemen. (profileren/verbinden)
2. De student(e) weet wat het beroep sociaal werk inhoudt, zodanig dat hij/zij vanuit de sociale
rechtvaardigheidsgedachte de beroepsgroep kan toelichten. (verbinden)
3. De student(e) benoemt het maatschappelijk debat en relevante politieke en bestuurlijke keuzes,
zodanig dat hij/zij kan toelichten hoe dit het beroep sociaal werker beïnvloedt. (verbinden)
4. De student(e) benoemt de ontwikkelingen in het beroep en weet welke beroepshouding van
belang is, zodanig dat hij/zij dit kan linken aan actief burgerschap en de noodzaak om op te komen
voor de belangen van cliënten. (ontwikkelen/verbinden)
5. De student(e) beschrijft verschillende cliëntgroepen, zodanig dat hij/zij kan toelichten wat de
meerwaarde van de sociaal werker in de huidige maatschappij voor deze groepen kan zijn.
(verbinden)
Wat betekend sociaal werk:
Doelen:
• Bevorderen van maatschappelijke verandering en ontwikkeling
• Bevorderen van sociale cohesie
• Bevrijden van mensen uit onderdrukking en hen bemoedigen en ondersteunen om
vastgelopen situaties los te wrikken
Gebaseerd op:
• Sociale rechtvaardigheid
• Mensenrechten
• Collectieve verantwoordelijkheid
• Respect voor diversiteit
Gebruikmakend van kennis:
• Theorieën over sociaal werk
• Kennis uit de sociale wetenschappen en de geesteswetenschappen
• Lokale kennis uit de gemeenschappen waarin sociaal werk zich beweegt
Definitie 2:
Vanuit politiek nadruk op:
1. Bevorderen van burgerschap
2. Bevorderen van participatie
Zodat mensen zich aan kunnen passen aan en anticiperen op complexe veranderingen in de
samenleving.
Participatiesamenleving: doet groot beroep op eigen verantwoordelijkheid van mensen.
,Verschillende betekenissen van sociaal werk:
Cluster van beroepen in zorg en welzijn
1. Sector of domein: zorg en welzijn
2. Specifieke opleiding
3. Kennisdomein
De drie hoofdterreinen van Sociaal werk:
1. Sociaal werk –Welzijn en samenleving
- Individueel
- Collectief
2. Sociaal werk in het jeugddomein
- Zorg voor kwetsbare jongeren.
3. Sociaal werk in de langdurige zorg
- Vergaande complexe zorg.
Transformatie verzorgingsstaat:
Verzorgingsstaat
– Onbetaalbaar
– Teveel mensen afhankelijk
– Maatschappelijke achtergrond:
Individueler, socialer, complexer
Meer eigen verantwoordelijkheid
Minder duidelijk wat goed voor ons is
Meer sociale verbanden
Minder vastigheid
Hierdoor sociale aanpassing belangrijker
1 op 7 heeft moeite zich staande te houden (volgens GGZ)
Beleidstrends van passief van actieve verzorgingsstaat
– Lokalisering
– Opkomst van preventie
– Versterking burgerschap en civil society
– Vermaatschappelijking van de zorg
– Privatisering
Sociaal werkers als participatiepioniers
Ethiek van het soicaal werk:
Ethiek:
• Respecteren van de wet
• Respecteren van de client
• Kunst om om te gaan met dilemma’s
• weg vinden tussen personen/partijen
– Beschermende rol
– Intermediaire rol
, • Conflict tussen eigen opvattingen en die van een ander
• Betrokkenheid en afstand
• Respecteren van privacy, vertrouwelijkheid en openbaar belang
• Beroepscode
• Normatief beroep
Kerntaken sociaal werk:
- Ondersteunen en wegwijs maken
- Voor iemand zorgen
- Ontwikkelen en opvoeden
- Ingrijpen en optreden
- Gedrag beïnvloeden
- Verhoudingen beïnvloeden
- Signaleren en agenderen
Constructief sociaal werk:
Sociaal constructivisme: ( constructieve benadering )
- Mensen construeren hun eigen werkelijkheid en baseren daarop hun handelen
- Werkelijkheid is neutraal tot mensen er een kleur aangeven
Constructief sociaal werk = opbouwend
• Van praten over naar praten met
• Je gaat het hebben over de krachten van iemand
• Wat gaat al goed?
• Wat willen ze nog veranderen?
Uitgangspunten constructieve benadering:
- Kritische houding
-De samenleving kun je niet eenduidig karakteriseren
-Ervaringen zijn historisch en cultureel bepaald
-Taal speelt een belangrijke rol
Raakvlakken constructieve benadering
-Focus op oplossingen
-Belang van taal
- Eigen kracht en mogelijkheden
-Met burger in gesprek over diens vragen
-Verbindingen tussen formeel en informeel netwerk
-Inschatten krachten en talenten
-Gezamenlijke doelen formuleren
- Betrokkenen ondersteunen en stimuleren
Narratief werken is een methode voor professionals om middels het levensverhaal van hun cliënten
te werken aan een achterliggend doel. Narratief werken valt onder de psychologie van de
levenskunst. Levenskunst kan gezien worden als het samenspel tussen geestelijke gezondheid en
geestelijke ziekte binnen één persoon.
, Enpowerment: ( iemand tot iets in staat stellen )
-Sterkteperspectief
-Ieder mens heeft sterke kanten
-Motiveren van mensen
-Samen op zoek
-Overlevingskracht
Wat klanten (belangrijk) vinden/ Wat maakt ze sterker:
- Respect
- Aansluiten bij behoeftes
- Vraaggericht werken
- Positief gedrag
- Praktische tips en hulp
- Outreachend werken ( het is niet iemand dan maar van 9 tot 17 werkt, maar ook daarbuiten gebeld
kan worden en vaak bij de mensen thuis komt)
Een positieve basishouding:
- Persoon centraal en niet de problematiek
- Starten vanuit waar de persoon is
- Open en eerlijk zijn
-Warm en echt zijn
-Betrouwbaar zijn
-Bereikbaar zijn
-Humor gebruiken
-Respect tonen
-Oprecht geïnteresseerd zijn
-Betrokkenheid tonen
-Kundig zijn
-Doen wat zegt
-Geloven in wat je doet
-Troost en hoop kunnen bieden
-Aan het begin vooral samen werken aan zichtbare successen
Verschillende rollen die sociaal werkers uitoefenen:
Rol 1: Veranderaar Veranderingen kunnen aanbrengen in toestanden, situaties, relaties,
participatie, in richting vinden , in/uit patronen loskomen, in loslaten crimineel gedrag
Rol 2 : Verbinder Als je zorgt voor veranderingen in situaties ook rekening mee moet houden dat de
ouders meewerken, school, sportclub etc. Als verbinder is het onderhouden en benutten van
netwerken cruciaal.
Rol 3: Onderzoeker Als onderzoeker met je goed nagaan wat er aan de hand is, waar de kans op
verandering ligt, wat het meest urgent.
Lesweek 1:
Hoofdstuk 1: integraal sociaal werk
Hoofdstuk 2: Basisboeksociaal werk
Leerdoelen:
1. De student(e) beschrijft de historische achtergrond en de huidige positie van het sociaal werk,
zodanig dat hij/zij de meerwaarde van het sociaal werk kan benoemen. (profileren/verbinden)
2. De student(e) weet wat het beroep sociaal werk inhoudt, zodanig dat hij/zij vanuit de sociale
rechtvaardigheidsgedachte de beroepsgroep kan toelichten. (verbinden)
3. De student(e) benoemt het maatschappelijk debat en relevante politieke en bestuurlijke keuzes,
zodanig dat hij/zij kan toelichten hoe dit het beroep sociaal werker beïnvloedt. (verbinden)
4. De student(e) benoemt de ontwikkelingen in het beroep en weet welke beroepshouding van
belang is, zodanig dat hij/zij dit kan linken aan actief burgerschap en de noodzaak om op te komen
voor de belangen van cliënten. (ontwikkelen/verbinden)
5. De student(e) beschrijft verschillende cliëntgroepen, zodanig dat hij/zij kan toelichten wat de
meerwaarde van de sociaal werker in de huidige maatschappij voor deze groepen kan zijn.
(verbinden)
Wat betekend sociaal werk:
Doelen:
• Bevorderen van maatschappelijke verandering en ontwikkeling
• Bevorderen van sociale cohesie
• Bevrijden van mensen uit onderdrukking en hen bemoedigen en ondersteunen om
vastgelopen situaties los te wrikken
Gebaseerd op:
• Sociale rechtvaardigheid
• Mensenrechten
• Collectieve verantwoordelijkheid
• Respect voor diversiteit
Gebruikmakend van kennis:
• Theorieën over sociaal werk
• Kennis uit de sociale wetenschappen en de geesteswetenschappen
• Lokale kennis uit de gemeenschappen waarin sociaal werk zich beweegt
Definitie 2:
Vanuit politiek nadruk op:
1. Bevorderen van burgerschap
2. Bevorderen van participatie
Zodat mensen zich aan kunnen passen aan en anticiperen op complexe veranderingen in de
samenleving.
Participatiesamenleving: doet groot beroep op eigen verantwoordelijkheid van mensen.
,Verschillende betekenissen van sociaal werk:
Cluster van beroepen in zorg en welzijn
1. Sector of domein: zorg en welzijn
2. Specifieke opleiding
3. Kennisdomein
De drie hoofdterreinen van Sociaal werk:
1. Sociaal werk –Welzijn en samenleving
- Individueel
- Collectief
2. Sociaal werk in het jeugddomein
- Zorg voor kwetsbare jongeren.
3. Sociaal werk in de langdurige zorg
- Vergaande complexe zorg.
Transformatie verzorgingsstaat:
Verzorgingsstaat
– Onbetaalbaar
– Teveel mensen afhankelijk
– Maatschappelijke achtergrond:
Individueler, socialer, complexer
Meer eigen verantwoordelijkheid
Minder duidelijk wat goed voor ons is
Meer sociale verbanden
Minder vastigheid
Hierdoor sociale aanpassing belangrijker
1 op 7 heeft moeite zich staande te houden (volgens GGZ)
Beleidstrends van passief van actieve verzorgingsstaat
– Lokalisering
– Opkomst van preventie
– Versterking burgerschap en civil society
– Vermaatschappelijking van de zorg
– Privatisering
Sociaal werkers als participatiepioniers
Ethiek van het soicaal werk:
Ethiek:
• Respecteren van de wet
• Respecteren van de client
• Kunst om om te gaan met dilemma’s
• weg vinden tussen personen/partijen
– Beschermende rol
– Intermediaire rol
, • Conflict tussen eigen opvattingen en die van een ander
• Betrokkenheid en afstand
• Respecteren van privacy, vertrouwelijkheid en openbaar belang
• Beroepscode
• Normatief beroep
Kerntaken sociaal werk:
- Ondersteunen en wegwijs maken
- Voor iemand zorgen
- Ontwikkelen en opvoeden
- Ingrijpen en optreden
- Gedrag beïnvloeden
- Verhoudingen beïnvloeden
- Signaleren en agenderen
Constructief sociaal werk:
Sociaal constructivisme: ( constructieve benadering )
- Mensen construeren hun eigen werkelijkheid en baseren daarop hun handelen
- Werkelijkheid is neutraal tot mensen er een kleur aangeven
Constructief sociaal werk = opbouwend
• Van praten over naar praten met
• Je gaat het hebben over de krachten van iemand
• Wat gaat al goed?
• Wat willen ze nog veranderen?
Uitgangspunten constructieve benadering:
- Kritische houding
-De samenleving kun je niet eenduidig karakteriseren
-Ervaringen zijn historisch en cultureel bepaald
-Taal speelt een belangrijke rol
Raakvlakken constructieve benadering
-Focus op oplossingen
-Belang van taal
- Eigen kracht en mogelijkheden
-Met burger in gesprek over diens vragen
-Verbindingen tussen formeel en informeel netwerk
-Inschatten krachten en talenten
-Gezamenlijke doelen formuleren
- Betrokkenen ondersteunen en stimuleren
Narratief werken is een methode voor professionals om middels het levensverhaal van hun cliënten
te werken aan een achterliggend doel. Narratief werken valt onder de psychologie van de
levenskunst. Levenskunst kan gezien worden als het samenspel tussen geestelijke gezondheid en
geestelijke ziekte binnen één persoon.
, Enpowerment: ( iemand tot iets in staat stellen )
-Sterkteperspectief
-Ieder mens heeft sterke kanten
-Motiveren van mensen
-Samen op zoek
-Overlevingskracht
Wat klanten (belangrijk) vinden/ Wat maakt ze sterker:
- Respect
- Aansluiten bij behoeftes
- Vraaggericht werken
- Positief gedrag
- Praktische tips en hulp
- Outreachend werken ( het is niet iemand dan maar van 9 tot 17 werkt, maar ook daarbuiten gebeld
kan worden en vaak bij de mensen thuis komt)
Een positieve basishouding:
- Persoon centraal en niet de problematiek
- Starten vanuit waar de persoon is
- Open en eerlijk zijn
-Warm en echt zijn
-Betrouwbaar zijn
-Bereikbaar zijn
-Humor gebruiken
-Respect tonen
-Oprecht geïnteresseerd zijn
-Betrokkenheid tonen
-Kundig zijn
-Doen wat zegt
-Geloven in wat je doet
-Troost en hoop kunnen bieden
-Aan het begin vooral samen werken aan zichtbare successen
Verschillende rollen die sociaal werkers uitoefenen:
Rol 1: Veranderaar Veranderingen kunnen aanbrengen in toestanden, situaties, relaties,
participatie, in richting vinden , in/uit patronen loskomen, in loslaten crimineel gedrag
Rol 2 : Verbinder Als je zorgt voor veranderingen in situaties ook rekening mee moet houden dat de
ouders meewerken, school, sportclub etc. Als verbinder is het onderhouden en benutten van
netwerken cruciaal.
Rol 3: Onderzoeker Als onderzoeker met je goed nagaan wat er aan de hand is, waar de kans op
verandering ligt, wat het meest urgent.
