Samenvatting 1.2 'Oogheelkunde'

Klopto1 (1.2) Blok 2A
Neuro-opthalmologie
Iedereen heeft 12 hersenzenuwen, waarvan er 6 belangrijk zijn voor het oog
- Nervus Opticus (N.II): Zien
- Nervus Oculomotrius (N.III): Oogbewegingen en ooglidopeningen
- Nervus Trochlearis (N.IV): Oogbewegingen
- Nervus Opthalmicus (V¹): Sensibiliteit (Eerste tak van de Nervus Trigeminus)
- Nervus Abducens (N.VI): Oogbewegingen
- Nervus Facialis (N.VII): Ooglidsluiting

Nervus Opticus
Anatomie
- Benige omgeving: De nervus opticus ligt voor het grootste gedeelte in de
orbita. De informatie komt door de achterwand van de orbita, door het
canalis opticus en de zenuwen kruisen elkaar bij het chiasma opticum.
Vanuit daar lopen ze door als tractus opticus naar kernen in de thalamus
- Zenuwen en omhulsel: Neuronen met een myelineschede
- Hersenvliezen en vloeistof: De buitenste laag is de dura mater, daarna de
arachnoidea en dan de binnenste laag de pia mater. Daartussen in zitten
de subdurale ruimte en de subarachnoïdale ruimte. Deze ruimtes zijn
gevuld met vocht en beschermt tegen schokken.
 Papil oedeem: Door een verhoogde hersendruk, kan papil
oedeem ontstaan. Verhoogde hersendruk kan ontstaan bij
een hersentumor, hersenbloeding of gewichteloosheid (in
de ruimte). Door papiloedeem kan een stuwingspapil
ontstaan.
- Vaatvoorziening: De arteria opthalmica vertakt zich in de arterie
centralis retinae. Deze loopt door de nervus opticus en zorgt voor
de bloedvoorziening van de papil en het zenuwweefsel van de
retina (niet voor de bloedvoorziening van de nervus opticus)
 Retina infarct: CRAO (Central Retinal Arterie Occlusion): De
arterie centralis retinae is afgesloten. Bij een patiënt lijdt dit tot een plotselinge,
acute, pijnloze visusverlies in één oog. De fovea is dunner, daardoor ziet de fovea er
roder uit omdat de choroidea erdoorheen schijnt.
 Papil infarct: De arterie opthalmica is afgesloten, waardoor er te weinig zuurstof bij
komt. Hierdoor ontstaat een zuurstoftekort en functioneren de zenuwvezels niet
goed meer. De papil raakt gezwollen (soms met bloedinkjes)

, Beschadigingen van de Nervus Opticus
- Oorzaken: Er zijn verschillende oorzaken, maar het effect is hetzelfde
 Compressie: Er wordt gedrukt op de Nervus Opticus bv. bij een tumor of trauma
 Infarcering: De Nervus Opticus krijgt te weinig bloed (CRAO, AION)
 Ontsteking (Neurtis optica)
 Glaucoom
- Gevolgen:
 Neuronen: Dood van de retinale ganglioncellen door apoptose, vervanging door
gliacellen (Apoptose zorgt voor een bleke papil omdat er alleen maar steunweefsel in
zit)
 Schwanncellen: Re-myelinisatie (Beschermende cellen om een zenuw worden weer
aangemaakt, waardoor de zenuw weer goed gaat werken)
- Doel van behandeling: Erger voorkomen (Wat beschadigt is, kun je niet meer terugdraaien)

Anamnese bij de Nervus Opticus
- Visusdaling
 Acuut of geleidelijk
 Pijnloos, pijnlijke oogbewegingen, hoofdpijn
 Unilateraal of bilateraal
- Medicatie, roken, alcohol, drugs
- Hart- en vaatziekten zoals atherosclerose en emboli (hebben een vasculaire oorzaak)
- Spierreuma

Een acute, pijnloze visusdaling is een aanwijzing voor vasculaire aandoeningen (infarct)
Een geleidelijke, pijnlijke visusdaling is een aanwijzing voor een ontsteking

Onderzoek bij de Nervus Opticus
- Visus, kleurenzien
- Gezichtsveld:
 Confrontatief: Tegenover de patiënt zitten en kijken welke delen hij mist (GGB)
 Automatische perimetrie
- Pupilreacties: Relatief afferent pupil defect (RAPD)
- Papil beoordeling: Scherp of onscherp begrensd