Samenvatting Bestuurskundig onderzoek- een methodologische inleiding Druk 3 van Thiel

Samenvatting​ ​Bestuurskundig​ ​onderzoek-​ ​een​ ​methodologische​ ​inleiding
Auteur:​ ​Sandra​ ​van​ ​Thiel
Druk:​ ​3
ISBN:​ ​9789046904817

,Inhoudsopgave


Hoofdstuk​ ​1:​ ​Bestuurskundig​ ​onderzoek ​2

Hoofdstuk​ ​2:​ ​Probleemstelling ​4

Hoofdstuk​ ​3:​ ​Theoretisch​ ​kader ​7

Hoofdstuk​ ​4:​ ​Operationaliseren ​11

Hoofdstuk​ ​5:​ ​Onderzoeksopzet ​14

Hoofdstuk​ ​6:​ ​experiment​ ​(samen​ ​met​ ​observatie) ​16

Hoofdstuk​ ​7:​ ​Enquête ​18

Hoofdstuk​ ​8:​ ​Gevalstudie ​20

Hoofdstuk​ ​9:​ ​Bestaand​ ​materiaal ​23

Hoofdstuk​ ​10:​ ​Analyse​ ​van​ ​kwantitatieve​ ​data ​25

Hoofdstuk​ ​11:​ ​Analyse​ ​van​ ​kwalitatieve​ ​data ​30

Hoofdstuk​ ​12:​ ​rapporteren ​33




1

,Hoofdstuk​ ​1:​ ​Bestuurskundig​ ​onderzoek

1.1​ ​Unieke​ ​kenmerken​ ​van​ ​bestuurskundig​ ​onderzoek
Bestuurskundig​ ​onderzoek​ ​is​ ​interdisciplinair​ ​onderzoek.​ ​Naast​ ​dat​ ​bestuurskundig​ ​onderzoek
gekenmerkt​ ​wordt​ ​door​ ​interdisciplinair​ ​onderzoek​ ​zijn​ ​er​ ​nog​ ​drie​ ​specifieke​ ​eigenschappen​ ​van
bestuurskundig​ ​onderzoek:
- Kenobject​ ​van​ ​bestuurskundig​ ​onderzoek​ ​is​ ​het​ ​openbaar​ ​bestuur.​ ​Onderwerpen​ ​van
bestuurskundig​ ​onderzoek​ ​zijn​ ​dan​ ​ook​ ​meestal​ ​uniek.​ ​Omdat​ ​de​ ​meeste​ ​onderzoeken
betrekking​ ​hebben​ ​op​ ​het​ ​openbaar​ ​bestuur​ ​zijn​ ​de​ ​onderzoeksobjecten​ ​van​ ​bestuurskundig
onderzoek​ ​vaak​ ​erg​ ​complex;
- Bestuurskundig​ ​onderzoek​ ​is​ ​toepassingsgericht.​ ​Bestuurskundig​ ​onderzoek​ ​is​ ​dan​ ​ook​ ​vaak
empirisch​ ​en​ ​normatief;
- Bestuurskundig​ ​onderzoek​ ​heeft​ ​een​ ​beperkte​ ​body​ ​of​ ​knowledge.​ ​Bestuurskunde​ ​heeft
weinig​ ​eigen​ ​(grote)​ ​theorieën​ ​voortgebracht.
Deze​ ​vier​ ​kenmerken​ ​gezamenlijk​ ​berekenen​ ​dat​ ​bestuurskundig​ ​onderzoek​ ​overwegend​ ​gebruik
maakt​ ​van​ ​methoden​ ​die​ ​geschikt​ ​zijn​ ​voor​ ​geringe​ ​aantallen​ ​onderzoekseenheden​ ​en​ ​die​ ​een​ ​directe
vertaling​ ​van​ ​bevindingen​ ​naar​ ​de​ ​hedendaagse​ ​praktijk​ ​mogelijk​ ​maakt.

1.2​ ​Bestuurskundig​ ​onderzoek​ ​en​ ​beleid
Wat​ ​alle​ ​onderwerpen​ ​van​ ​bestuurskundig​ ​onderzoek​ ​gemeen​ ​hebben​ ​is​ ​dat​ ​ze​ ​draaien​ ​om​ ​beleid.
Deze​ ​onderzoeken​ ​kunnen​ ​wel​ ​een​ ​verschillende​ ​insteek​ ​hebben:
- Ontwikkelen​ ​van​ ​nieuwe​ ​beleid;
- Uitvoeren​ ​van​ ​bestaand​ ​beleid;
- Evalueren​ ​van​ ​reeds​ ​uitgevoerd​ ​beleid.
Bestuurskundig​ ​onderzoek​ ​kan​ ​dan​ ​ook​ ​zowel​ ​onderzoek​ ​zijn​ ​van​ ​beleid​ ​als​ ​onderzoek​ ​voor​ ​beleid.
Er​ ​kan​ ​dan​ ​ook​ ​onderscheid​ ​gemaakt​ ​worden​ ​tussen​ ​bestuurskundig​ ​onderzoek​ ​waarin​ ​beleid​ ​object
van​ ​onderzoek​ ​is,​ ​of​ ​de​ ​uitkomst​ ​van​ ​onderzoek​ ​is,​ ​dan​ ​wel​ ​dat​ ​beleid​ ​wordt​ ​gevoed​ ​door​ ​onderzoek.

Als​ ​beleid​ ​het​ ​object​ ​is​ ​van​ ​bestuurskundig​ ​onderzoek,​ ​wordt​ ​gekeken​ ​naar​ ​beleid​ ​als​ ​instrument​ ​of
methode​ ​om​ ​bepaalde​ ​doelen​ ​te​ ​bereiken.​ ​Bestuurskundig​ ​onderzoek​ ​waarin​ ​beleid​ ​het​ ​object​ ​van
onderzoek​ ​is,​ ​wil​ ​bijdragen​ ​aan​ ​een​ ​beter​ ​inzicht​ ​in​ ​en​ ​gebruik​ ​van​ ​beleid​ ​en​ ​beleidsinstrumenten.​ ​Het
gaat​ ​dan​ ​ook​ ​om​ ​het​ ​verbeteren​ ​van​ ​de​ ​techniek​ ​van​ ​beleidsvorming.

Beleidstheorie:​ ​Het​ ​geheel​ ​van​ ​veronderstellingen​ ​die​ ​aan​ ​beleid​ ​ten​ ​grondslag​ ​liggen.​ ​Het​ ​is​ ​geen
wetenschappelijke​ ​theorie,​ ​maar​ ​betreft​ ​de​ ​assumptie​ ​van​ ​beleidsmakers​ ​over​ ​de​ ​oorzaken​ ​en
oplossingen​ ​van​ ​een​ ​bepaald​ ​probleem.​ ​Een​ ​wetenschapper​ ​moet​ ​een​ ​aantal​ ​stappen​ ​doorlopen​ ​om
een​ ​beleidstheorie​ ​te​ ​kunnen​ ​beoordelen:
- Verzamelen​ ​van​ ​uitspraken​ ​van​ ​beleidsmakers​ ​over​ ​de​ ​achtergronden​ ​van​ ​het​ ​beleid;
- Analyse​ ​van​ ​gevonden​ ​materiaal;
- Documentatie​ ​van​ ​veronderstelde​ ​relaties​ ​(causale​ ​relaties,​ ​finale​ ​relaties​ ​en​ ​normatieve
relaties);
- Schematische​ ​weergave​ ​van​ ​relaties;
- Toepassing​ ​argumentatieleer;
- Beoordeling​ ​veronderstellingen​ ​op​ ​praktische​ ​haalbaarheid;
- Conclusie.

Wanneer​ ​de​ ​resultaten​ ​van​ ​bestuurskundig​ ​onderzoek​ ​voor​ ​nieuw​ ​beleid​ ​aangewend​ ​gaan​ ​worden,​ ​is
de​ ​inhoud​ ​van​ ​het​ ​betreffende​ ​beleid​ ​zeer​ ​belangrijk.​ ​Veel​ ​voorkomende​ ​onderzoeken​ ​waarbij​ ​beleid
gevoed​ ​wordt​ ​door​ ​onderzoek​ ​zijn​ ​trendonderzoek,​ ​kosten-batenanalyses​ ​en​ ​evaluatieonderzoek.
Naast​ ​bestuurskundigen​ ​doen​ ​ook​ ​sociologen,​ ​politicologen​ ​en​ ​economen​ ​onderzoek​ ​naar​ ​beleid.

De​ ​evaluatie​ ​van​ ​beleid​ ​is​ ​een​ ​onderdeel​ ​van​ ​de​ ​beleidscyclus​ ​en​ ​houdt​ ​in​ ​dat​ ​wordt​ ​bepaald​ ​of​ ​beleid
de​ ​vooraf​ ​bepaalde​ ​doelstellingen​ ​heeft​ ​behaald.​ ​Het​ ​belang​ ​van​ ​beleidsevaluatie​ ​is​ ​de​ ​laatste​ ​tijd​ ​erg
toegenomen.​ ​Deze​ ​toename​ ​is​ ​deels​ ​te​ ​verklaren​ ​door​ ​New​ ​Public​ ​Management.​ ​Bij​ ​deze​ ​stroming
werd​ ​de​ ​overheid​ ​meer​ ​bedrijf.​ ​Om​ ​beleid​ ​te​ ​evalueren​ ​zijn​ ​er​ ​verschillende​ ​vormen​ ​van
evaluatieonderzoek:
- Evaluatieonderzoek​ ​dat​ ​zich​ ​richt​ ​op​ ​het​ ​verloop​ ​van​ ​processen​ ​of​ ​het​ ​bereiken​ ​van​ ​de
einddoelen;
2

, - Evaluatieonderzoek​ ​dat​ ​zich​ ​richt​ ​op​ ​het​ ​tijdstip​ ​waarop​ ​de​ ​evaluatie​ ​plaatsvindt:​ ​vooraf​ ​of
achteraf;
- Evaluatieonderzoek​ ​kan​ ​verschillende​ ​doelen​ ​dienen.​ ​Deze​ ​doelen​ ​kunnen​ ​zowel​ ​normatief
als​ ​empirisch​ ​zijn.
Vaak​ ​worden​ ​deze​ ​vormen​ ​van​ ​evaluatieonderzoek​ ​gecombineerd.

Wanneer​ ​onderzoekers​ ​uitsluitend​ ​worden​ ​ingehuurd​ ​om​ ​nieuwe​ ​beleidsinstrumenten​ ​te​ ​ontwerpen​ ​is
beleid​ ​de​ ​uitkomst​ ​van​ ​onderzoek.

1.3​ ​Doel​ ​opbouw​ ​van​ ​dit​ ​boek
Dit​ ​boek​ ​is​ ​bedoeld​ ​voor​ ​studenten​ ​die​ ​voor​ ​het​ ​eerst​ ​kennismaken​ ​met​ ​bestuurskundig​ ​onderzoek.
Dit​ ​boek​ ​begint​ ​met​ ​het​ ​opstarten​ ​van​ ​een​ ​onderzoek​ ​en​ ​eindigt​ ​bij​ ​de​ ​methoden​ ​van​ ​onderzoek.




3