Samenvatting ‘Een goed onderzoek’ – Elshof & Pieters
Hoofdstuk 1: Start van een onderzoek
1.1 Onderzoeksopdracht
Voorafgaand aan een onderzoek ligt altijd een probleem, een vraag of een vermoeden
aan ten grondslag.
In de initiatieffase, de start van het onderzoek, bepaalt de opdrachtgever de voorlopige
onderzoeksdoelstelling. Dit werkt hij uit in een onderzoeksopdracht.
In de onderzoeksopdracht staan:
- Aanleiding van het onderzoek
- Doelstelling of het resultaat dat het onderzoek moet opleveren
- Afbakening van het onderzoek
- Einddatum voor het onderzoek en eventueel een globale planning
- Budget
- Eventueel de samenstelling van het onderzoeksteam
Let op: doelstelling is vaak niet goed geformuleerd in de onderzoeksopdracht!
1.2 Briefing
Na het krijgen van de onderzoeksopdracht ga je deze analyseren, dit gebeurt in de
definitiefase.
In de definitiefase ga je uitzoeken wat precies de uitgangspunten en doelstellingen achter
de onderzoeksopdracht zijn, je werkt de onderzoeksopdracht dus gedetailleerd uit
- Belangrijk dat je met veel mensen communiceert die erbij betrokken zijn
o Zo komt er duidelijkheid in de nodige activiteiten en middelen om het
eindresultaat te bereiken
Tijdens een briefing wordt verteld over de situatie van het probleem, wat de
opdrachtgever wil in het onderzoek, welke doelen hij heeft etc.
Voor de briefing
- Zorg voor een goede voorbereiding
o Maak gebruik van bronnen om zoveel mogelijk te weten te komen over de
opdrachtgever en de organisatie
o Bedenk vragen, bijvoorbeeld;
▪ Welke omstandigheden hebben geleid tot dit onderzoek of tot de
situatie zoals die nu is?
▪ Hoe kunnen de organisatie en het probleem kort gekarakteriseerd
worden?
▪ Welke doelstelling heeft de opdrachtgever met dit onderzoek?
▪ Wat wil de opdrachtgever precies weten?
▪ Met welke randvoorwaarden moet je rekening houden?
▪ Hoe wordt het contact met de opdrachtgever geregeld?
▪ Welke voorkeur heeft de opdrachtgever voor de methode die je
gaat volgen?
- Structureer de vragen die je gaat stellen goed
- Geef na elke vraag een samenvatting, zodat de opdrachtgever aan kan geven of
je het antwoord op de vraag goed geïnterpreteerd hebt
- Spreek van tevoren af wie de leiding neemt over het interview en wie een verslag
maakt
- Neem de tijd, zet een eventuele brainstormsessie op en maak hier een goed
verslag van
, Tijdens de briefing
- Begin de briefing met een inleiding: welkom heten en aangeven van doel en
structuur
- Stel zoveel mogelijk open vragen
- Wees kritisch en neem niet te snel genoegen met antwoorden
- Stel vragen die niet direct verband lijken te hebben met de opdracht, maar wel
met de organisatie, omgeving, klanten enzovoort
- Vraag door! (LSD)
- Briefing is een goed moment om jezelf te verkopen. Geeft de opdrachtgever
vertrouwen!
- Vraag geen dingen die je al had kunnen weten en wees geïnteresseerd
- Notuleer niet zelf
- Zorg dat je op tijd bent!
Na de briefing
- Schrijf een verslag waarin je aangeeft:
o De huidige situatie
o Het probleem of de opdracht
o Hoe je het probleem zult oplossen
o Eisen en randvoorwaarden
- Bespreek het verslag met de opdrachtgever ter controle
- Je eerste briefing is nooit de laatste. Ga ervan uit dat je een voorstel doet dat
besproken wordt en waar je vervolgens verder mee gaat
Hoofdstuk 2: Plan van aanpak (PVA)
Het schrijven van een plan van aanpak dwingt je om goed na te denken over de
structuur van je onderzoek. Zonder een goede structuur kun je nooit goed onderzoek
doen.
Het plan van aanpak is de basis van alle activiteiten die je gaat uitvoeren en 10% van de
totale tijd
Het plan van aanpak kun je verdelen in 3 delen:
1. Het inhoudelijke deel (wat ga je onderzoeken)
2. De methode (hoe ga je dat onderzoeken)
3. De beheersing (hoe ga je om met planning, budget en communicatie)
Voordat je met het schrijven van het plan van aanpak aan de gang kunt, moet je
nadenken over welk type onderzoek je eigenlijk gaat doen:
- Beschrijvend
o Je geeft aan wat iets is of hoe het in elkaar zit
o Levert nieuwe kennis op dus niet overschrijven
o ‘Wat’-vragen
- Verklarend
o Waarom of waardoor is iets zoals het is
o Verbanden onderzoeken
o ‘Waarom’-vragen
- Evaluerend (of toetsend/beoordelend)
o Beoordelingsaspect afzetten van huidige situatie tegen gewenste situatie
o ‘In hoeverre’ is de naamsbekendheid van … gegroeid door … t.o.v. 1970?
Bijv.
- Adviserend
o Je geeft aan wat er moet gebeuren of hoe iets moet gebeuren advies
o Moet je van tevoren toetsen aan haalbaarheid, effectiviteit, kosten enz.
o ‘Hoe’-vraag
Hoofdstuk 1: Start van een onderzoek
1.1 Onderzoeksopdracht
Voorafgaand aan een onderzoek ligt altijd een probleem, een vraag of een vermoeden
aan ten grondslag.
In de initiatieffase, de start van het onderzoek, bepaalt de opdrachtgever de voorlopige
onderzoeksdoelstelling. Dit werkt hij uit in een onderzoeksopdracht.
In de onderzoeksopdracht staan:
- Aanleiding van het onderzoek
- Doelstelling of het resultaat dat het onderzoek moet opleveren
- Afbakening van het onderzoek
- Einddatum voor het onderzoek en eventueel een globale planning
- Budget
- Eventueel de samenstelling van het onderzoeksteam
Let op: doelstelling is vaak niet goed geformuleerd in de onderzoeksopdracht!
1.2 Briefing
Na het krijgen van de onderzoeksopdracht ga je deze analyseren, dit gebeurt in de
definitiefase.
In de definitiefase ga je uitzoeken wat precies de uitgangspunten en doelstellingen achter
de onderzoeksopdracht zijn, je werkt de onderzoeksopdracht dus gedetailleerd uit
- Belangrijk dat je met veel mensen communiceert die erbij betrokken zijn
o Zo komt er duidelijkheid in de nodige activiteiten en middelen om het
eindresultaat te bereiken
Tijdens een briefing wordt verteld over de situatie van het probleem, wat de
opdrachtgever wil in het onderzoek, welke doelen hij heeft etc.
Voor de briefing
- Zorg voor een goede voorbereiding
o Maak gebruik van bronnen om zoveel mogelijk te weten te komen over de
opdrachtgever en de organisatie
o Bedenk vragen, bijvoorbeeld;
▪ Welke omstandigheden hebben geleid tot dit onderzoek of tot de
situatie zoals die nu is?
▪ Hoe kunnen de organisatie en het probleem kort gekarakteriseerd
worden?
▪ Welke doelstelling heeft de opdrachtgever met dit onderzoek?
▪ Wat wil de opdrachtgever precies weten?
▪ Met welke randvoorwaarden moet je rekening houden?
▪ Hoe wordt het contact met de opdrachtgever geregeld?
▪ Welke voorkeur heeft de opdrachtgever voor de methode die je
gaat volgen?
- Structureer de vragen die je gaat stellen goed
- Geef na elke vraag een samenvatting, zodat de opdrachtgever aan kan geven of
je het antwoord op de vraag goed geïnterpreteerd hebt
- Spreek van tevoren af wie de leiding neemt over het interview en wie een verslag
maakt
- Neem de tijd, zet een eventuele brainstormsessie op en maak hier een goed
verslag van
, Tijdens de briefing
- Begin de briefing met een inleiding: welkom heten en aangeven van doel en
structuur
- Stel zoveel mogelijk open vragen
- Wees kritisch en neem niet te snel genoegen met antwoorden
- Stel vragen die niet direct verband lijken te hebben met de opdracht, maar wel
met de organisatie, omgeving, klanten enzovoort
- Vraag door! (LSD)
- Briefing is een goed moment om jezelf te verkopen. Geeft de opdrachtgever
vertrouwen!
- Vraag geen dingen die je al had kunnen weten en wees geïnteresseerd
- Notuleer niet zelf
- Zorg dat je op tijd bent!
Na de briefing
- Schrijf een verslag waarin je aangeeft:
o De huidige situatie
o Het probleem of de opdracht
o Hoe je het probleem zult oplossen
o Eisen en randvoorwaarden
- Bespreek het verslag met de opdrachtgever ter controle
- Je eerste briefing is nooit de laatste. Ga ervan uit dat je een voorstel doet dat
besproken wordt en waar je vervolgens verder mee gaat
Hoofdstuk 2: Plan van aanpak (PVA)
Het schrijven van een plan van aanpak dwingt je om goed na te denken over de
structuur van je onderzoek. Zonder een goede structuur kun je nooit goed onderzoek
doen.
Het plan van aanpak is de basis van alle activiteiten die je gaat uitvoeren en 10% van de
totale tijd
Het plan van aanpak kun je verdelen in 3 delen:
1. Het inhoudelijke deel (wat ga je onderzoeken)
2. De methode (hoe ga je dat onderzoeken)
3. De beheersing (hoe ga je om met planning, budget en communicatie)
Voordat je met het schrijven van het plan van aanpak aan de gang kunt, moet je
nadenken over welk type onderzoek je eigenlijk gaat doen:
- Beschrijvend
o Je geeft aan wat iets is of hoe het in elkaar zit
o Levert nieuwe kennis op dus niet overschrijven
o ‘Wat’-vragen
- Verklarend
o Waarom of waardoor is iets zoals het is
o Verbanden onderzoeken
o ‘Waarom’-vragen
- Evaluerend (of toetsend/beoordelend)
o Beoordelingsaspect afzetten van huidige situatie tegen gewenste situatie
o ‘In hoeverre’ is de naamsbekendheid van … gegroeid door … t.o.v. 1970?
Bijv.
- Adviserend
o Je geeft aan wat er moet gebeuren of hoe iets moet gebeuren advies
o Moet je van tevoren toetsen aan haalbaarheid, effectiviteit, kosten enz.
o ‘Hoe’-vraag
