Hoorcollege Verbintenissenrecht c.s.
Week 1A: Koop & franchise
Bijzondere overeenkomst
Bijzondere overeenkomsten zijn geregeld in boek 7 BW. Door de gelaagde structuur zijn ook boek 3
en boek 6 relevant.
De franchise overeenkomst is onbenoemd. Het is een bijzondere overeenkomst, maar hij staat niet in
boek 7. De koopovereenkomst is een benoemde bijzondere overeenkomst.
Kenmerken van bijzondere overeenkomsten zijn:
- Rechtszekerheid/duidelijkheid
- Bescherming 1 contractspartij (dwingend recht)
- Vormvoorschriften. Vaak bedoelt om rechtszekerheid en bescherming te bieden.
Je grijpt vaak weer terug op boek 6 BW. Denk bijvoorbeeld aan de situatie dat anders dan dwingend
recht bepaald wordt. Dat is nietig. Voor nietigheid moet je weer bij boek 6 zijn.
› Kwalificeren van de overeenkomst
Rol van de rechter v. rol van partijen
‘door constructie heenkijken’
Koop op afbetaling art. 7A:1576 BW
- ECLI:NL:HR:2011:BT8457 (effectenlease)
“r.o. 3.7. (…) Art. 7A:1576 lid 3 BW (oud) strekt ertoe te voorkomen dat beoogde bescherming
(huur)koper wordt ontgaan doordat overeenkomst in bepaalde vorm wordt gegoten.”
Alle overeenkomsten, welke dezelfde strekking hebben, onder welke vorm of welke benaming ook
aangegaan, worden als koop en verkoop op afbetaling aangemerkt.
- ECLI:NL:HR:2014:1385, NJ 2015/477 (gratis mobieltjes I)
- HR moet prejudiciële vraag beantwoorden of de koop van een telefoon met
abonnement moet worden aangemerkt als koop of afbetaling. Antwoord was
ja. Als je een mobiele telefoon zogenaamd gratis krijgt bij een abonnement
op 2 jaar, dan ben je in feite op afbetaling aan het kopen. een deel van het
abonnement gaat namelijk naar de afbetaling van de mobiel.
Vaak is het lastig om contracten te categoriseren. Onder wat valt het precies? Welke regels zorgen
voor de bescherming? Vaak overlappen verschillende soorten contracten elkaar. Als het voor de
rechter komt, is het lastig voor de rechter om te zien hoe hij het moet beslechten. Is het koop?
Lastgeving? Enz. enz.
Effectenlease: het ging slecht met de banken op dat moment. Mensen kregen daardoor
betalingsachterstand. Er zat een stichting, instelling, tussen de bank en de particulier. Daardoor leek
het op koop op afbetaling. Koop op afbetaling bevat sterk beschermende bepalingen. In de wet staat
zelfs (destijds 7A:1576) dat alle overeenkomsten die dezelfde strekking hebben worden aangemerkt
op koop of afbetaling. De rechter kon dus beslissen in dit geval alsof het koop of afbetaling is, ook al
heeft het andere kenmerken.
Koopovereenkomst
Koopovereenkomst: enkele bepalingen in vogelvlucht
Art. 7:1 BW e.v. (zie ook art. 7:47, vermogensrecht kan ook worden verkocht).
Het moet gaan om een zaak of een vermogensrecht ingevolge art. 7:47
Wat als er echter geen zaak of vermogensrecht is?
, - Software?
- Beeldbrigade-arrest: geïndividualiseerd + feitelijke macht?
- HR Moest bepalen of de koopovereenkomst ook geldt voor software. Als je kijkt naar
zo’n product, dan heb je bij software wel vaak de feitelijke macht. Ook is het
geïndividualiseerd. Er is daarom menselijke beheersing en je gaat ermee om alsof het
wel een stoffelijk object is. Het valt daarom wel onder de koopovereenkomst. Het is
alleen nog altijd een twistpunt. Zowel in Nederland als in Europa is er nog geen
zekerheid over.
- De HR acht het wel wenselijk dat de koopregels van toepassing zijn op software.
- Vergelijk art. 7:5 lid 5. Bepalingen over consumentenkoop zijn van toepassing op
digitale inhoudt die is geïndividualiseerd en waar je feitelijke macht over uit kunt
oefenen, zolang het niet op een stoffelijk object is overgenomen.
- Goodwill?
- Bij de overname van de onderneming krijg je behalve de gebouwen en wagens ook
een bepaalde reputatie, het personeel en het merk. Dit is niet stoffelijk, maar gaat
wel mee over. Het is iets belangrijks voor de koper. De arts geeft zelfs helemaal zijn
patiënten over. Maar wat als de goodwill toch niet zo goed blijkt te zijn?
- NJF 2016/517, r.o. 4.5-4.6. Vervoersoverneming reed tussen Den Haag en Schiphol
heen en weer. Daar hadden ze bepaalde afspraken over. Ook afgesproken dat er
bepaalde reizen lang nog zouden doorgaan. Toen de onderneming overgenomen
werd, hebben de hotels echter allerlei overeenkomsten opgezegd. De overnemende
heeft zich beroepen op non-conformiteit. De helft van de ritten gebeurde nog maar,
die gingen tevens tegen een lagere prijs. Het is toegewezen. Uitspraak is geënt op
onderstaande.
- Zie ook notaris- of arts-praktijk ECLI:NL:HR:2011:BQ5068. Notarispraktijk verkocht
goodwill en had een wanprestatie gepleegd. Na overname bleek namelijk dat de
reputatie van het notariskantoor helemaal niet zo goed was.
Art. 7:2: vormvereisten (art. 3:39)
Koop onroerende zaak moet schriftelijk. Een mondelinge overeenkomst is dus niet
geldig.
Ratio: bescherming koper. Zo voorkom je dat het huis nog dezelfde dag aan een ander
wordt verkocht voor een betere prijs. Ook denkt men beter na over de deal als je een
handtekening moet zetten.
Arrest Schriftelijkheidsvereiste (cass. belang der wet): ook de particuliere verkoper
(HC 5). Komt de verkoper ook de bescherming toe? stel er is een mondelinge
overeenkomst en de verkoper wil er onderuit. Zou eventueel kunnen. Ook een
particuliere verkoper moet een bepaalde mate van bescherming. Geldt dus alleen
voor de particuliere verkoper. De bedenktijd geldt natuurlijk dan weer niet voor de
verkoper.
Vgl. art. 6:230v lid 6 BW. Schriftelijk vereiste heb je dus wel vaker.
Professionele verkoper tekent en particuliere koper zet niet binnen redelijke termijn
handtekening? Kan verkoper onder ovk uit? ECLI:NL:GHARN:2012:BZ6245. De koper
nam er rustig de tijd voor om het te tekenen. Zolang hij niet tekent, is er geen geldige
overeenkomst. De verkoper is er al wel aan gebonden, want hij heeft al getekend. Dat
gaat natuurlijk een beetje ver. De gelijkwaardigheid is dan ver te zoeken. Het Hof
Arnhem heeft bepaalt dat de koper wel binnen een redelijke termijn zijn
handtekening moet zetten. Anders kan de professionele verkoper ook onder zijn
overeenkomst uit.
Art. 7:3: Vormerkung
, Inschrijving van de koopovereenkomst in openbare registers
Waarom zou je het doen? Je schrijft het uiteindelijk toch in? Bescherming van de
koper tegen tussentijds verkopen aan derde en tegen derdenbeslag op gekochte
onroerende zaak maar ook op koopprijs. Stel de verkoper verkoopt het aan een
derde. Hij pleegt wel wanprestatie tegenover jou, maar het huis zul je niet krijgen.
alleen je geld krijg je terug, maar daar heb je weinig aan. Of er wordt bij faillissement
ineens beslag gelegd. Dan heb je ook niks aan het huis. Dit artikel beschermd je
hiertegen. Het geeft je een vooruitzicht dat levering zal plaatsvinden.
Recente wetswijziging (01-01-2016). Het bleek mogelijk derdenbeslag onder de
koopprijs te leggen. Hierdoor werd alsnog de levering gefrustreerd. Deze
mogelijkheid is nu ook weggenomen. Alle gaten zijn gedicht in de levering.
Levering kan niet worden gefrustreerd!
Art. 7:4: ‘redelijke prijs’
Deze bepaling komt eigenlijk bijna nooit voor. Ziet op de overeenkomst waarbij geen prijs is bepaald.
Als de koop wordt gesloten zonder dat een prijs is bepaald, dan moet een redelijke prijs worden
bepaald. Het moet wel op een bepaalde manier worden vastgesteld. Kijken naar vergelijkbare prijzen
van de verkoper, vergelijkbare prijzen van andere verkopers, vergelijkbare prijzen van dezelfde
producten.
HR arrest Peters/Peters (1999). In deze zaak had de verkoper een Blokker vestiging
willen verkopen. Lang onderhandeld over de verkoop. Ze konden het niet eens
worden over de prijs. Inboedel, franchise alles zat erbij. Ineens ging het met de
gezondheid van de verkoper veel beter. Hij wil het daarom niet meer verkopen. De
koper zegt dat er wel een overeenkomst is, maar alleen geen prijs. HR zegt dat er een
verschil is. als de prijs een essentieel onderdeel is van de overeenkomst, dan is er
geen overeenkomst als er geen overeenkomst over de prijs is. zij hebben wel degelijk
over de prijs gesproken. Bij art. 7:4 is er niks over de prijs gezegd. Men vond het niet
zo belangrijk, het komt nog wel.
Verschil tussen geen overeenstemming bereiken over een prijs en zich er niet over
bekommeren.
In eerste geval: geen overeenkomst (geen overeenstemming over essentiala)
In tweede geval: toepassing art. 7:4 BW, mits sprake is van een zekere
bepaalbaarheid
NJF 2010/44 (melkquotum): onenigheid over wijze van overname. Recht op een
bepaalde hoeveelheid melk werd verkocht. Men was het niet eens over hoe je een
quotum het beste kon overdragen. Aandelen of zelf overdragen? Er was wel
overeenstemming dat de overname plaats zou vinden. De prijs was alleen nooit aan
de orde geweest. de rechter heeft hier dus wel besloten met een redelijke prijs te
komen.
Levering
Art. 7:9, 7:10 en 7:19a geven regels over de leveringsplicht van de verkoper.
Vrijwaringsplicht
Art. 7:15: ‘onbelaste eigendom’/ vrijwaringsplicht
De koper heeft recht op een eigendom zonder lasten.
Bescherming koper tegen rechtsgebreken. Daarmee onderscheid het zich van art.
7:17. Bij 7:17 gaat het namelijk om materiële gebreken.
, Strakke regeling. Het biedt een hoge mate van bescherming van het van de koper op
een onbelaste eigendom
Expliciete aanvaarding door koper anders instaan door verkoper (zie ook art. 7:16)
Verhouding tot art. 3:23 BW (≠ strekking/wie wordt er beschermd?). moet de koper
niet gewoon ook in registers kijken? 3:23 is het artikel van de goede trouw. Kan de
verkoper hier geen beroep op doen? Nee, want deze bepaling uit boek 3 heeft een
andere strekking. Het gaat hierbij om de bescherming van die derde. Niet de
verkoper wordt beschermd door art. 3:23. Het zou dus onlogisch zijn als de verkoper
dan vervolgens op deze bepaling een beroep kan doen. Als een verkoper iets
verkoopt moet hij ook gewoon instaan voor de onbelaste verkoop.
In principe moet je genoegen nemen met een schadevergoeding. Je kunt ook een
zaak beginnen om de lasten weg te krijgen, 7:16. De koper moet je dan bijstaan. Je
koopt iets met een hypotheekrecht en het wordt uitgewonnen lijkt het. Jij begint een
zaak. De verkoper moet jou dan in rechte bijstaan.
› HR 30 januari 2015, ECLI:NL:HR:2015:159, NJ 2016/76 (Portsight/De Vries): Beleidsregels
grote rivieren
› Wat is een ‘bijzondere’ publiekrechtelijke last of beperking?
› Een specifiek (mede) tot (een rechtsvoorganger van) de rechthebbende van de
desbetreffende zaak gericht (publ.) besluit: r.o. 3.6.4
› Vgl. Bos/Smeenk (2004): alg. publ. lasten (ruilverkaveling) die niet alle (agrarische) percelen
betreffen zijn bijzonder
› HR gaat om in Portsight/De Vries
Portsight/De Vries. Het gaat om de toepasselijkheid beleidsregels grote rivieren. Als een rivier uit de
oevers treedt, moet je accepteren dat je land onder water staat. Is het te kwalificeren als een
bijzondere publiekrechtelijke last of beperking in de zin van art. 7:15? In 2004 was een algemene
ruilverkavelingsregel aangemerkt door de HR als een bijzondere publiekrechtelijke last in
Bos/Smeenk. De HR bepaalde hier dat dat onder art. 7:15 viel. Dit werd heel breed opgevat. De
regeling gold niet voor alle agrarische percelen en daarom was het een bijzondere last. Echter geldt er
weinig voor alle percelen, dan kun je alles als bijzonder aanmerken. Daarom veel discussie erover
geweest. is het wel juist zo’n ruime opvatting te hanteren?
HR ging om in Portsight/De Vries. Het moet gaan om een specifiek tot een rechtsvoorganger van de
rechthebbende van de desbetreffende zaak of tot hemzelf gericht besluit, r.o. 3.6.4
r.o. 3.6.3
› Bij deze heroverweging wordt in aanmerking genomen dat het bij lasten en beperkingen die
privaatrechtelijk van karakter zijn (bijvoorbeeld een beperkt recht, een beslag of een
kwalitatief recht), steeds gaat om een last of beperking die specifiek op de desbetreffende
zaak betrekking heef.
› Er bestaat geen goede grond om bij lasten en beperkingen van publiekrechtelijke aard van
een wezenlijk ruimere invulling uit te gaan. (…) Kennelijk bestaat naar het oordeel van de
wetgever slechts voldoende rechtvaardiging om de verkoper te belasten met de in art. 7:15
BW bedoelde verplichtingen, indien de lasten of beperkingen de verkochte zaak in het
bijzonder betreffen. In de regel kan immers ervan worden uitgegaan dat de verkoper (beter
dan de koper) op de hoogte is van specifiek op de door hem verkochte zaak betrekking
hebbende lasten en beperkingen.
› Publiekrechtelijke lasten of beperkingen die niet specifiek op de verkochte zaak betrekking
hebben, zullen daarentegen niet in de regel beter kenbaar zijn voor de verkoper dan voor de
koper.
Week 1A: Koop & franchise
Bijzondere overeenkomst
Bijzondere overeenkomsten zijn geregeld in boek 7 BW. Door de gelaagde structuur zijn ook boek 3
en boek 6 relevant.
De franchise overeenkomst is onbenoemd. Het is een bijzondere overeenkomst, maar hij staat niet in
boek 7. De koopovereenkomst is een benoemde bijzondere overeenkomst.
Kenmerken van bijzondere overeenkomsten zijn:
- Rechtszekerheid/duidelijkheid
- Bescherming 1 contractspartij (dwingend recht)
- Vormvoorschriften. Vaak bedoelt om rechtszekerheid en bescherming te bieden.
Je grijpt vaak weer terug op boek 6 BW. Denk bijvoorbeeld aan de situatie dat anders dan dwingend
recht bepaald wordt. Dat is nietig. Voor nietigheid moet je weer bij boek 6 zijn.
› Kwalificeren van de overeenkomst
Rol van de rechter v. rol van partijen
‘door constructie heenkijken’
Koop op afbetaling art. 7A:1576 BW
- ECLI:NL:HR:2011:BT8457 (effectenlease)
“r.o. 3.7. (…) Art. 7A:1576 lid 3 BW (oud) strekt ertoe te voorkomen dat beoogde bescherming
(huur)koper wordt ontgaan doordat overeenkomst in bepaalde vorm wordt gegoten.”
Alle overeenkomsten, welke dezelfde strekking hebben, onder welke vorm of welke benaming ook
aangegaan, worden als koop en verkoop op afbetaling aangemerkt.
- ECLI:NL:HR:2014:1385, NJ 2015/477 (gratis mobieltjes I)
- HR moet prejudiciële vraag beantwoorden of de koop van een telefoon met
abonnement moet worden aangemerkt als koop of afbetaling. Antwoord was
ja. Als je een mobiele telefoon zogenaamd gratis krijgt bij een abonnement
op 2 jaar, dan ben je in feite op afbetaling aan het kopen. een deel van het
abonnement gaat namelijk naar de afbetaling van de mobiel.
Vaak is het lastig om contracten te categoriseren. Onder wat valt het precies? Welke regels zorgen
voor de bescherming? Vaak overlappen verschillende soorten contracten elkaar. Als het voor de
rechter komt, is het lastig voor de rechter om te zien hoe hij het moet beslechten. Is het koop?
Lastgeving? Enz. enz.
Effectenlease: het ging slecht met de banken op dat moment. Mensen kregen daardoor
betalingsachterstand. Er zat een stichting, instelling, tussen de bank en de particulier. Daardoor leek
het op koop op afbetaling. Koop op afbetaling bevat sterk beschermende bepalingen. In de wet staat
zelfs (destijds 7A:1576) dat alle overeenkomsten die dezelfde strekking hebben worden aangemerkt
op koop of afbetaling. De rechter kon dus beslissen in dit geval alsof het koop of afbetaling is, ook al
heeft het andere kenmerken.
Koopovereenkomst
Koopovereenkomst: enkele bepalingen in vogelvlucht
Art. 7:1 BW e.v. (zie ook art. 7:47, vermogensrecht kan ook worden verkocht).
Het moet gaan om een zaak of een vermogensrecht ingevolge art. 7:47
Wat als er echter geen zaak of vermogensrecht is?
, - Software?
- Beeldbrigade-arrest: geïndividualiseerd + feitelijke macht?
- HR Moest bepalen of de koopovereenkomst ook geldt voor software. Als je kijkt naar
zo’n product, dan heb je bij software wel vaak de feitelijke macht. Ook is het
geïndividualiseerd. Er is daarom menselijke beheersing en je gaat ermee om alsof het
wel een stoffelijk object is. Het valt daarom wel onder de koopovereenkomst. Het is
alleen nog altijd een twistpunt. Zowel in Nederland als in Europa is er nog geen
zekerheid over.
- De HR acht het wel wenselijk dat de koopregels van toepassing zijn op software.
- Vergelijk art. 7:5 lid 5. Bepalingen over consumentenkoop zijn van toepassing op
digitale inhoudt die is geïndividualiseerd en waar je feitelijke macht over uit kunt
oefenen, zolang het niet op een stoffelijk object is overgenomen.
- Goodwill?
- Bij de overname van de onderneming krijg je behalve de gebouwen en wagens ook
een bepaalde reputatie, het personeel en het merk. Dit is niet stoffelijk, maar gaat
wel mee over. Het is iets belangrijks voor de koper. De arts geeft zelfs helemaal zijn
patiënten over. Maar wat als de goodwill toch niet zo goed blijkt te zijn?
- NJF 2016/517, r.o. 4.5-4.6. Vervoersoverneming reed tussen Den Haag en Schiphol
heen en weer. Daar hadden ze bepaalde afspraken over. Ook afgesproken dat er
bepaalde reizen lang nog zouden doorgaan. Toen de onderneming overgenomen
werd, hebben de hotels echter allerlei overeenkomsten opgezegd. De overnemende
heeft zich beroepen op non-conformiteit. De helft van de ritten gebeurde nog maar,
die gingen tevens tegen een lagere prijs. Het is toegewezen. Uitspraak is geënt op
onderstaande.
- Zie ook notaris- of arts-praktijk ECLI:NL:HR:2011:BQ5068. Notarispraktijk verkocht
goodwill en had een wanprestatie gepleegd. Na overname bleek namelijk dat de
reputatie van het notariskantoor helemaal niet zo goed was.
Art. 7:2: vormvereisten (art. 3:39)
Koop onroerende zaak moet schriftelijk. Een mondelinge overeenkomst is dus niet
geldig.
Ratio: bescherming koper. Zo voorkom je dat het huis nog dezelfde dag aan een ander
wordt verkocht voor een betere prijs. Ook denkt men beter na over de deal als je een
handtekening moet zetten.
Arrest Schriftelijkheidsvereiste (cass. belang der wet): ook de particuliere verkoper
(HC 5). Komt de verkoper ook de bescherming toe? stel er is een mondelinge
overeenkomst en de verkoper wil er onderuit. Zou eventueel kunnen. Ook een
particuliere verkoper moet een bepaalde mate van bescherming. Geldt dus alleen
voor de particuliere verkoper. De bedenktijd geldt natuurlijk dan weer niet voor de
verkoper.
Vgl. art. 6:230v lid 6 BW. Schriftelijk vereiste heb je dus wel vaker.
Professionele verkoper tekent en particuliere koper zet niet binnen redelijke termijn
handtekening? Kan verkoper onder ovk uit? ECLI:NL:GHARN:2012:BZ6245. De koper
nam er rustig de tijd voor om het te tekenen. Zolang hij niet tekent, is er geen geldige
overeenkomst. De verkoper is er al wel aan gebonden, want hij heeft al getekend. Dat
gaat natuurlijk een beetje ver. De gelijkwaardigheid is dan ver te zoeken. Het Hof
Arnhem heeft bepaalt dat de koper wel binnen een redelijke termijn zijn
handtekening moet zetten. Anders kan de professionele verkoper ook onder zijn
overeenkomst uit.
Art. 7:3: Vormerkung
, Inschrijving van de koopovereenkomst in openbare registers
Waarom zou je het doen? Je schrijft het uiteindelijk toch in? Bescherming van de
koper tegen tussentijds verkopen aan derde en tegen derdenbeslag op gekochte
onroerende zaak maar ook op koopprijs. Stel de verkoper verkoopt het aan een
derde. Hij pleegt wel wanprestatie tegenover jou, maar het huis zul je niet krijgen.
alleen je geld krijg je terug, maar daar heb je weinig aan. Of er wordt bij faillissement
ineens beslag gelegd. Dan heb je ook niks aan het huis. Dit artikel beschermd je
hiertegen. Het geeft je een vooruitzicht dat levering zal plaatsvinden.
Recente wetswijziging (01-01-2016). Het bleek mogelijk derdenbeslag onder de
koopprijs te leggen. Hierdoor werd alsnog de levering gefrustreerd. Deze
mogelijkheid is nu ook weggenomen. Alle gaten zijn gedicht in de levering.
Levering kan niet worden gefrustreerd!
Art. 7:4: ‘redelijke prijs’
Deze bepaling komt eigenlijk bijna nooit voor. Ziet op de overeenkomst waarbij geen prijs is bepaald.
Als de koop wordt gesloten zonder dat een prijs is bepaald, dan moet een redelijke prijs worden
bepaald. Het moet wel op een bepaalde manier worden vastgesteld. Kijken naar vergelijkbare prijzen
van de verkoper, vergelijkbare prijzen van andere verkopers, vergelijkbare prijzen van dezelfde
producten.
HR arrest Peters/Peters (1999). In deze zaak had de verkoper een Blokker vestiging
willen verkopen. Lang onderhandeld over de verkoop. Ze konden het niet eens
worden over de prijs. Inboedel, franchise alles zat erbij. Ineens ging het met de
gezondheid van de verkoper veel beter. Hij wil het daarom niet meer verkopen. De
koper zegt dat er wel een overeenkomst is, maar alleen geen prijs. HR zegt dat er een
verschil is. als de prijs een essentieel onderdeel is van de overeenkomst, dan is er
geen overeenkomst als er geen overeenkomst over de prijs is. zij hebben wel degelijk
over de prijs gesproken. Bij art. 7:4 is er niks over de prijs gezegd. Men vond het niet
zo belangrijk, het komt nog wel.
Verschil tussen geen overeenstemming bereiken over een prijs en zich er niet over
bekommeren.
In eerste geval: geen overeenkomst (geen overeenstemming over essentiala)
In tweede geval: toepassing art. 7:4 BW, mits sprake is van een zekere
bepaalbaarheid
NJF 2010/44 (melkquotum): onenigheid over wijze van overname. Recht op een
bepaalde hoeveelheid melk werd verkocht. Men was het niet eens over hoe je een
quotum het beste kon overdragen. Aandelen of zelf overdragen? Er was wel
overeenstemming dat de overname plaats zou vinden. De prijs was alleen nooit aan
de orde geweest. de rechter heeft hier dus wel besloten met een redelijke prijs te
komen.
Levering
Art. 7:9, 7:10 en 7:19a geven regels over de leveringsplicht van de verkoper.
Vrijwaringsplicht
Art. 7:15: ‘onbelaste eigendom’/ vrijwaringsplicht
De koper heeft recht op een eigendom zonder lasten.
Bescherming koper tegen rechtsgebreken. Daarmee onderscheid het zich van art.
7:17. Bij 7:17 gaat het namelijk om materiële gebreken.
, Strakke regeling. Het biedt een hoge mate van bescherming van het van de koper op
een onbelaste eigendom
Expliciete aanvaarding door koper anders instaan door verkoper (zie ook art. 7:16)
Verhouding tot art. 3:23 BW (≠ strekking/wie wordt er beschermd?). moet de koper
niet gewoon ook in registers kijken? 3:23 is het artikel van de goede trouw. Kan de
verkoper hier geen beroep op doen? Nee, want deze bepaling uit boek 3 heeft een
andere strekking. Het gaat hierbij om de bescherming van die derde. Niet de
verkoper wordt beschermd door art. 3:23. Het zou dus onlogisch zijn als de verkoper
dan vervolgens op deze bepaling een beroep kan doen. Als een verkoper iets
verkoopt moet hij ook gewoon instaan voor de onbelaste verkoop.
In principe moet je genoegen nemen met een schadevergoeding. Je kunt ook een
zaak beginnen om de lasten weg te krijgen, 7:16. De koper moet je dan bijstaan. Je
koopt iets met een hypotheekrecht en het wordt uitgewonnen lijkt het. Jij begint een
zaak. De verkoper moet jou dan in rechte bijstaan.
› HR 30 januari 2015, ECLI:NL:HR:2015:159, NJ 2016/76 (Portsight/De Vries): Beleidsregels
grote rivieren
› Wat is een ‘bijzondere’ publiekrechtelijke last of beperking?
› Een specifiek (mede) tot (een rechtsvoorganger van) de rechthebbende van de
desbetreffende zaak gericht (publ.) besluit: r.o. 3.6.4
› Vgl. Bos/Smeenk (2004): alg. publ. lasten (ruilverkaveling) die niet alle (agrarische) percelen
betreffen zijn bijzonder
› HR gaat om in Portsight/De Vries
Portsight/De Vries. Het gaat om de toepasselijkheid beleidsregels grote rivieren. Als een rivier uit de
oevers treedt, moet je accepteren dat je land onder water staat. Is het te kwalificeren als een
bijzondere publiekrechtelijke last of beperking in de zin van art. 7:15? In 2004 was een algemene
ruilverkavelingsregel aangemerkt door de HR als een bijzondere publiekrechtelijke last in
Bos/Smeenk. De HR bepaalde hier dat dat onder art. 7:15 viel. Dit werd heel breed opgevat. De
regeling gold niet voor alle agrarische percelen en daarom was het een bijzondere last. Echter geldt er
weinig voor alle percelen, dan kun je alles als bijzonder aanmerken. Daarom veel discussie erover
geweest. is het wel juist zo’n ruime opvatting te hanteren?
HR ging om in Portsight/De Vries. Het moet gaan om een specifiek tot een rechtsvoorganger van de
rechthebbende van de desbetreffende zaak of tot hemzelf gericht besluit, r.o. 3.6.4
r.o. 3.6.3
› Bij deze heroverweging wordt in aanmerking genomen dat het bij lasten en beperkingen die
privaatrechtelijk van karakter zijn (bijvoorbeeld een beperkt recht, een beslag of een
kwalitatief recht), steeds gaat om een last of beperking die specifiek op de desbetreffende
zaak betrekking heef.
› Er bestaat geen goede grond om bij lasten en beperkingen van publiekrechtelijke aard van
een wezenlijk ruimere invulling uit te gaan. (…) Kennelijk bestaat naar het oordeel van de
wetgever slechts voldoende rechtvaardiging om de verkoper te belasten met de in art. 7:15
BW bedoelde verplichtingen, indien de lasten of beperkingen de verkochte zaak in het
bijzonder betreffen. In de regel kan immers ervan worden uitgegaan dat de verkoper (beter
dan de koper) op de hoogte is van specifiek op de door hem verkochte zaak betrekking
hebbende lasten en beperkingen.
› Publiekrechtelijke lasten of beperkingen die niet specifiek op de verkochte zaak betrekking
hebben, zullen daarentegen niet in de regel beter kenbaar zijn voor de verkoper dan voor de
koper.
