OMGEVINGSRECHT
SAMENVATTING
Omgevingsrecht 6e druk M.N. Boeve en F.A.G. Groothuijse
LUNA MIDDEL
, Omgevingsrecht/milieurecht samenvatting
Inhoud
Hoofdstuk 1 inleiding.......................................................................................................................................................2
4 beginselen van omgevingsrecht................................................................................................................................3
5.2 milieuwetgeving....................................................................................................................................................3
Hoofdstuk 2 doorwerking van internationaal en Europees recht in het omgevingsrecht................................................4
1 Inleiding.................................................................................................................................................................... 4
3 doorwerking van het Europese recht in het omgevingsrecht...................................................................................5
Hoofdstuk 5..................................................................................................................................................................... 6
1. inleiding...................................................................................................................................................................6
7. juridische betekenis van plannen............................................................................................................................7
Hoofdstuk 6..................................................................................................................................................................... 7
3 Wabo........................................................................................................................................................................ 7
3.1 achtergrond van de omgevingsvergunning............................................................................................................7
3.2 reikwijdte van de omgevingsvergunning...............................................................................................................8
3.3 bevoegd gezag.......................................................................................................................................................8
3.4 advies en verklaring van geen bedenkingen..........................................................................................................8
3.5 Normadressaat van de omgevingsvergunning.......................................................................................................9
3.8 wijzigen of intrekken van de omgevingsvergunning..............................................................................................9
3.9 duur van de omgevingsvergunning......................................................................................................................11
3.10 toetsingskader en inhoud van de omgevingsvergunning...................................................................................11
3.11 procedures voor de omgevingsvergunning........................................................................................................11
4 Milieu...................................................................................................................................................................... 13
5.7 voorbereidingsbescherming................................................................................................................................23
5.8 Afwijken van het planologische regime bij omgevingsvergunning.......................................................................24
5.9 omgevingsvergunning voor het bouwen.............................................................................................................25
5.10 algemene regels voor bouwwerken...................................................................................................................27
Hoofdstuk 7 handhaving, rechtsbescherming en interbestuurlijk toezicht....................................................................28
1 inleiding.................................................................................................................................................................. 28
3 bestuursrechtelijke handhaving..............................................................................................................................28
3.1 inleiding...............................................................................................................................................................28
3.2 handhaving..........................................................................................................................................................28
3.3 toezicht op de naleving van omgevingsrechtelijke regels....................................................................................30
3.4 bestuursrechtelijke sancties.................................................................................................................................30
6 rechtsbescherming.................................................................................................................................................33
6.2 belanghebbende-begrip......................................................................................................................................33
6.4 crisis- en herstelwet en Wet aanpassing bestuursprocesrecht............................................................................33
,Schema stof per week omgevingsrecht:
Week 1:
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 5: 1/4/7
Hoofdstuk 6: 5.2 (behalve 5.2.4 en 5.2.9)/5.7
Week 2:
Hoofdstuk 6: 3 (behalve 3.6 en 3.7)/5.8 (alleen 5.8.1 en 5.8.2)/5.9/5.10
Week 3:
hoofdstuk 7: 1/3
Week 4:
hoofdstuk 7: 6 (alleen 6.2 en uit 6:4 relativiteitsvereiste pag. 418 t/m 420)
Schema stof per week milieurecht:
Week 1:
Hoofdstuk 1 paragraaf 4 en 5.2
Hoofdstuk 2 paragraaf 1 en 3 t/m 3.3.2
Week 2:
Hoofdstuk 6 paragraaf 4
Week 3:
Rijksbreed programma Circulaire Economie en uitspraak van de ABRvS van 11 juni 2014
Hoofdstuk 1 inleiding
Omgevingsrecht: aanduiding van het geheel aan rechtsgebieden dat betrekking heeft op regulering van de fysieke
leefomgeving en de samenhang tussen die rechtsgebieden.
Wetgeving op het terrein van omgevingsrecht:
, - Algemene wet bestuursrecht: bevat verschillende regelingen die van toepassing zijn op het omgevingsrecht.
- De Grondwet en organieke wetten (provinciewet, gemeentewet, waterschappen): hierin worden de
inrichting, samenstelling en bevoegdheden van de besturen van provincies, gemeenten en
waterschapsbesturen geregeld.
- Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo): sinds 1 oktober 2021.
4 beginselen van omgevingsrecht
In omgevingsrecht liggen beginselen/uitgangspunten ten grondslag, sommige zijn in wetgeving neergelegd, andere in
beleidstukken opgenomen, sommige zijn ongeschreven. Meeste beginselen zijn in eerste instantie geformuleerd op
internationaal niveau. De belangrijkste beginselen zijn:
- Beginsel van voorzorg: men moet niet wachten met nemen van maatregelen ter bescherming van milieu en
natuur tot de gevolgen volstrekt duidelijk zijn. Ook als het nog niet zeker is dat gevolgen zich zullen voor
doen.
- Beginsel van preventie: hangt samen met voorzorg beginsel. Preventiebeginsel houdt in dat, wanneer
maatregelen worden genomen, die maatregelen in de eerste plaats gericht moeten zijn op het voorkomen
van verontreiniging van het milieu/natuur en niet op herstellen/ongedaan maken van die verontreiniging
nadat deze zich heeft voorgedaan.
- Beginsel van bestrijding aan de bron: milieubeschermende maatregelen kunnen het beste worden gericht op
de bron van de verontreiniging in plaats van op de ontvanger van de verontreiniging.
- Beginsel van vervuiler betaalt: vervuiler is verantwoordelijk voor de kosten die gemoeid zijn met het
voorkomen en beperken van de door hem veroorzaakte verontreiniging.
- Stand-stillbeginsel: houdt in dat gevallen waarin de feitelijke bestaande omgevingskwaliteit beter is dan
omgevingskwaliteit die wordt voorgeschreven, bestaande omgevingskwaliteit als norm geldt.
- ALARA-beginsel: as low as reasonable achievable. Houdt in dat, indien voor het milieu en natuur negatieve
gevolgen van een bepaalde activiteit niet kunnen worden voorkomen, die regels moeten worden gesteld die
groots mogelijke bescherming bieden.
5.2 milieuwetgeving
Wet milieubeheer
Deze wet bevat regelingen inzake bevoegdheden, instrumenten, handhaving en rechtsbescherming op het terrein
van het milieu in brede zin. Doel bescherming van milieu. Grote delen van Wm zijn beïnvloed door Europese
richtlijnen.
- H4: milieubeleidsplanning
- H5: milieukwaliteitseisen
- H7: milieueffectrapportage
- H8: inrichtingen
- H9: stoffen en producten
- H11: geluidbelastingkaarten, actieplannen en geluidproductie plafonds
- H15: financiële instrumenten
- H16: handel in emissierechten
- o.g.v. H8 kunnen algemene regels worden gesteld ter bescherming van het milieu tegen de gevolgen die
‘inrichtingen’ daarvoor kunnen veroorzaken.
- H9 bevat regelingen voor stoffen en producten
- H10 bepalingen inzake afvalstoffen
- H18, H13, H19 en H20 bevatten bepalingen die aanvullend/afwijkend zijn van algemene regelingen
Wet bodembescherming
Doel bescherming en sanering van de bodem. Wbb bevat voorwaarden die gesteld kunnen worden aan het
verrichten van handelingen in/op de bodem. Wet heeft betrekking op bescherming van de bodem, maar ook op
sanering van al vervuilde bodem.
Wet inzake de luchtverontreiniging
Doel voorkomen/beperken van luchtverontreiniging ter bescherming van mensen, dieren, planten en goederen.
, Wet geluidshinder
regels ter voorkoming en beperking van geluidshinder. Bevat regels over zonering rond industrieterreinen en langs
wegen/spoorwegen. In de wet zelf zijn normen voor geluidshinder gesteld.
Hoofdstuk 2 doorwerking van internationaal en Europees recht
in het omgevingsrecht
1 Inleiding
De doorwerking van internationaal Europeesrecht:
Internationaal recht (Verdrag van Nationaalrecht (Flora- en
Bern) Faunawet/natuurbeschermingswet)
EU-recht (Habitatrichtlijn) Nationaalrecht (Flora- en
Faunawet/natuurbescherming)
Internationaalrecht (Verdrag van EU-recht (Habitatrichtlijn) Nationaalrecht (Ffw/Nbw)
SAMENVATTING
Omgevingsrecht 6e druk M.N. Boeve en F.A.G. Groothuijse
LUNA MIDDEL
, Omgevingsrecht/milieurecht samenvatting
Inhoud
Hoofdstuk 1 inleiding.......................................................................................................................................................2
4 beginselen van omgevingsrecht................................................................................................................................3
5.2 milieuwetgeving....................................................................................................................................................3
Hoofdstuk 2 doorwerking van internationaal en Europees recht in het omgevingsrecht................................................4
1 Inleiding.................................................................................................................................................................... 4
3 doorwerking van het Europese recht in het omgevingsrecht...................................................................................5
Hoofdstuk 5..................................................................................................................................................................... 6
1. inleiding...................................................................................................................................................................6
7. juridische betekenis van plannen............................................................................................................................7
Hoofdstuk 6..................................................................................................................................................................... 7
3 Wabo........................................................................................................................................................................ 7
3.1 achtergrond van de omgevingsvergunning............................................................................................................7
3.2 reikwijdte van de omgevingsvergunning...............................................................................................................8
3.3 bevoegd gezag.......................................................................................................................................................8
3.4 advies en verklaring van geen bedenkingen..........................................................................................................8
3.5 Normadressaat van de omgevingsvergunning.......................................................................................................9
3.8 wijzigen of intrekken van de omgevingsvergunning..............................................................................................9
3.9 duur van de omgevingsvergunning......................................................................................................................11
3.10 toetsingskader en inhoud van de omgevingsvergunning...................................................................................11
3.11 procedures voor de omgevingsvergunning........................................................................................................11
4 Milieu...................................................................................................................................................................... 13
5.7 voorbereidingsbescherming................................................................................................................................23
5.8 Afwijken van het planologische regime bij omgevingsvergunning.......................................................................24
5.9 omgevingsvergunning voor het bouwen.............................................................................................................25
5.10 algemene regels voor bouwwerken...................................................................................................................27
Hoofdstuk 7 handhaving, rechtsbescherming en interbestuurlijk toezicht....................................................................28
1 inleiding.................................................................................................................................................................. 28
3 bestuursrechtelijke handhaving..............................................................................................................................28
3.1 inleiding...............................................................................................................................................................28
3.2 handhaving..........................................................................................................................................................28
3.3 toezicht op de naleving van omgevingsrechtelijke regels....................................................................................30
3.4 bestuursrechtelijke sancties.................................................................................................................................30
6 rechtsbescherming.................................................................................................................................................33
6.2 belanghebbende-begrip......................................................................................................................................33
6.4 crisis- en herstelwet en Wet aanpassing bestuursprocesrecht............................................................................33
,Schema stof per week omgevingsrecht:
Week 1:
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 5: 1/4/7
Hoofdstuk 6: 5.2 (behalve 5.2.4 en 5.2.9)/5.7
Week 2:
Hoofdstuk 6: 3 (behalve 3.6 en 3.7)/5.8 (alleen 5.8.1 en 5.8.2)/5.9/5.10
Week 3:
hoofdstuk 7: 1/3
Week 4:
hoofdstuk 7: 6 (alleen 6.2 en uit 6:4 relativiteitsvereiste pag. 418 t/m 420)
Schema stof per week milieurecht:
Week 1:
Hoofdstuk 1 paragraaf 4 en 5.2
Hoofdstuk 2 paragraaf 1 en 3 t/m 3.3.2
Week 2:
Hoofdstuk 6 paragraaf 4
Week 3:
Rijksbreed programma Circulaire Economie en uitspraak van de ABRvS van 11 juni 2014
Hoofdstuk 1 inleiding
Omgevingsrecht: aanduiding van het geheel aan rechtsgebieden dat betrekking heeft op regulering van de fysieke
leefomgeving en de samenhang tussen die rechtsgebieden.
Wetgeving op het terrein van omgevingsrecht:
, - Algemene wet bestuursrecht: bevat verschillende regelingen die van toepassing zijn op het omgevingsrecht.
- De Grondwet en organieke wetten (provinciewet, gemeentewet, waterschappen): hierin worden de
inrichting, samenstelling en bevoegdheden van de besturen van provincies, gemeenten en
waterschapsbesturen geregeld.
- Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo): sinds 1 oktober 2021.
4 beginselen van omgevingsrecht
In omgevingsrecht liggen beginselen/uitgangspunten ten grondslag, sommige zijn in wetgeving neergelegd, andere in
beleidstukken opgenomen, sommige zijn ongeschreven. Meeste beginselen zijn in eerste instantie geformuleerd op
internationaal niveau. De belangrijkste beginselen zijn:
- Beginsel van voorzorg: men moet niet wachten met nemen van maatregelen ter bescherming van milieu en
natuur tot de gevolgen volstrekt duidelijk zijn. Ook als het nog niet zeker is dat gevolgen zich zullen voor
doen.
- Beginsel van preventie: hangt samen met voorzorg beginsel. Preventiebeginsel houdt in dat, wanneer
maatregelen worden genomen, die maatregelen in de eerste plaats gericht moeten zijn op het voorkomen
van verontreiniging van het milieu/natuur en niet op herstellen/ongedaan maken van die verontreiniging
nadat deze zich heeft voorgedaan.
- Beginsel van bestrijding aan de bron: milieubeschermende maatregelen kunnen het beste worden gericht op
de bron van de verontreiniging in plaats van op de ontvanger van de verontreiniging.
- Beginsel van vervuiler betaalt: vervuiler is verantwoordelijk voor de kosten die gemoeid zijn met het
voorkomen en beperken van de door hem veroorzaakte verontreiniging.
- Stand-stillbeginsel: houdt in dat gevallen waarin de feitelijke bestaande omgevingskwaliteit beter is dan
omgevingskwaliteit die wordt voorgeschreven, bestaande omgevingskwaliteit als norm geldt.
- ALARA-beginsel: as low as reasonable achievable. Houdt in dat, indien voor het milieu en natuur negatieve
gevolgen van een bepaalde activiteit niet kunnen worden voorkomen, die regels moeten worden gesteld die
groots mogelijke bescherming bieden.
5.2 milieuwetgeving
Wet milieubeheer
Deze wet bevat regelingen inzake bevoegdheden, instrumenten, handhaving en rechtsbescherming op het terrein
van het milieu in brede zin. Doel bescherming van milieu. Grote delen van Wm zijn beïnvloed door Europese
richtlijnen.
- H4: milieubeleidsplanning
- H5: milieukwaliteitseisen
- H7: milieueffectrapportage
- H8: inrichtingen
- H9: stoffen en producten
- H11: geluidbelastingkaarten, actieplannen en geluidproductie plafonds
- H15: financiële instrumenten
- H16: handel in emissierechten
- o.g.v. H8 kunnen algemene regels worden gesteld ter bescherming van het milieu tegen de gevolgen die
‘inrichtingen’ daarvoor kunnen veroorzaken.
- H9 bevat regelingen voor stoffen en producten
- H10 bepalingen inzake afvalstoffen
- H18, H13, H19 en H20 bevatten bepalingen die aanvullend/afwijkend zijn van algemene regelingen
Wet bodembescherming
Doel bescherming en sanering van de bodem. Wbb bevat voorwaarden die gesteld kunnen worden aan het
verrichten van handelingen in/op de bodem. Wet heeft betrekking op bescherming van de bodem, maar ook op
sanering van al vervuilde bodem.
Wet inzake de luchtverontreiniging
Doel voorkomen/beperken van luchtverontreiniging ter bescherming van mensen, dieren, planten en goederen.
, Wet geluidshinder
regels ter voorkoming en beperking van geluidshinder. Bevat regels over zonering rond industrieterreinen en langs
wegen/spoorwegen. In de wet zelf zijn normen voor geluidshinder gesteld.
Hoofdstuk 2 doorwerking van internationaal en Europees recht
in het omgevingsrecht
1 Inleiding
De doorwerking van internationaal Europeesrecht:
Internationaal recht (Verdrag van Nationaalrecht (Flora- en
Bern) Faunawet/natuurbeschermingswet)
EU-recht (Habitatrichtlijn) Nationaalrecht (Flora- en
Faunawet/natuurbescherming)
Internationaalrecht (Verdrag van EU-recht (Habitatrichtlijn) Nationaalrecht (Ffw/Nbw)
