Hoorcollege 1 – 6 september 2023
De auteurs die besproken worden zijn belangrijk in alle sociale wetenschappen.
Deze cursus: Hoe de mens in zijn handelen, de keuzes die mensen maken, etc., in
intiem verband is/ in relatie met de mens in zijn sociale omgeving.
- Een voorbeeld hierbij is taal -> taal is een sociale structuur en geeft een
ordening, het maakt dingen voor ons mogelijk en onmogelijk.
Vraag komt op: doen mensen dingen vanwege een vaste structuur of
vanuit hun eigen vrijheid -> dit lijkt allebei te zijn.
Hoe de klassieke auteurs nog altijd relevant zijn, wordt gaandeweg deze cursus
besproken. Daarbij wordt de relatie tussen de zelf en de samenleving besproken.
Vervolgens de structuren van denken, voelen en doen en als laatst wordt het
systeem van dwang, macht en het subject besproken.
3 auteurs die eerst worden besproken:
1. Karl Marx
2. Emiel Durkheim
3. Max Weber
De materiële basis van cultuur en samenleving -> Karl Marx
Marx als sociale wetenschapper -> hij is een van de eerste denkers die zich is
gaan bekommeren over een nieuw fenomeen in Europa met name: dat er zoiets
zou zijn als een samenleving/ maatschappij. Met de industrialisatie werd men zich
bewust van dat er iets is om na te denken over ‘gemeenschappen’. Marx kun je
zien als een van de eerste mensen die een sociale theorie van lange termijn
ontwikkelt.
- Hij probeert de maatschappij in een historisch perspectief te zetten, en te
vergelijken met andere gebieden op aarde om te kijken wat er precies zo
eigen is aan deze tijd en wat zegt dit over de ontwikkeling van een
samenleving?
- Norbet Elias zegt: Marx probeert het heden te zien als niet alleen iets dat
nu is maar ook dat het geworden is, dat het ergens vandaan komt.
- Wat wij hiervan meenemen: de samenleving bestaat alleen bij de gratie
van dat er mensen zijn, omdat er mensen zijn is er een samenleving.
- Voordat je nieuwe dingen bedenkt, moet je kennis hebben over de
geschiedenis-> kennissociologie -> het sociale bepaalt het bewustzijn
- Marx werd gezien als een van de meesters van het wantrouwen -> hij (en
bijv. Freud) had achterdocht bij wat we aan de voorkant ziet. Marx vroeg
zich af wie de meeste voordelen hield uit deze manier samen leven, welke
belangen hebben betrokkenen bij het sociale spel. En zijn de mensen
bewust van hun eigen belangen (hij zegt dat de kleine club elite zich min
of meer bewust is van hun situatie, maar de mensen die hun lichaam
verkopen met arbeid zich niet goed bewust zijn en van het feit dat als ze
een betere wereld willen ze moeten verenigen van zichzelf in een klasse ->
deze mensen moeten snappen, een bankier moet snappen dat hij in
dezelfde klasse zit als een kind die arbeid verricht).
- Macht: Marx richt zich erg op hoe er in de samenleving allerlei
tegenstellingen zijn-> in belangen, klassenposities etc. zijn idee is dat de
ontwikkeling van de samenleving de verklaren is door deze tegenstellingen
(spanningen). Wanneer spanningen exploderen komen we in een
De auteurs die besproken worden zijn belangrijk in alle sociale wetenschappen.
Deze cursus: Hoe de mens in zijn handelen, de keuzes die mensen maken, etc., in
intiem verband is/ in relatie met de mens in zijn sociale omgeving.
- Een voorbeeld hierbij is taal -> taal is een sociale structuur en geeft een
ordening, het maakt dingen voor ons mogelijk en onmogelijk.
Vraag komt op: doen mensen dingen vanwege een vaste structuur of
vanuit hun eigen vrijheid -> dit lijkt allebei te zijn.
Hoe de klassieke auteurs nog altijd relevant zijn, wordt gaandeweg deze cursus
besproken. Daarbij wordt de relatie tussen de zelf en de samenleving besproken.
Vervolgens de structuren van denken, voelen en doen en als laatst wordt het
systeem van dwang, macht en het subject besproken.
3 auteurs die eerst worden besproken:
1. Karl Marx
2. Emiel Durkheim
3. Max Weber
De materiële basis van cultuur en samenleving -> Karl Marx
Marx als sociale wetenschapper -> hij is een van de eerste denkers die zich is
gaan bekommeren over een nieuw fenomeen in Europa met name: dat er zoiets
zou zijn als een samenleving/ maatschappij. Met de industrialisatie werd men zich
bewust van dat er iets is om na te denken over ‘gemeenschappen’. Marx kun je
zien als een van de eerste mensen die een sociale theorie van lange termijn
ontwikkelt.
- Hij probeert de maatschappij in een historisch perspectief te zetten, en te
vergelijken met andere gebieden op aarde om te kijken wat er precies zo
eigen is aan deze tijd en wat zegt dit over de ontwikkeling van een
samenleving?
- Norbet Elias zegt: Marx probeert het heden te zien als niet alleen iets dat
nu is maar ook dat het geworden is, dat het ergens vandaan komt.
- Wat wij hiervan meenemen: de samenleving bestaat alleen bij de gratie
van dat er mensen zijn, omdat er mensen zijn is er een samenleving.
- Voordat je nieuwe dingen bedenkt, moet je kennis hebben over de
geschiedenis-> kennissociologie -> het sociale bepaalt het bewustzijn
- Marx werd gezien als een van de meesters van het wantrouwen -> hij (en
bijv. Freud) had achterdocht bij wat we aan de voorkant ziet. Marx vroeg
zich af wie de meeste voordelen hield uit deze manier samen leven, welke
belangen hebben betrokkenen bij het sociale spel. En zijn de mensen
bewust van hun eigen belangen (hij zegt dat de kleine club elite zich min
of meer bewust is van hun situatie, maar de mensen die hun lichaam
verkopen met arbeid zich niet goed bewust zijn en van het feit dat als ze
een betere wereld willen ze moeten verenigen van zichzelf in een klasse ->
deze mensen moeten snappen, een bankier moet snappen dat hij in
dezelfde klasse zit als een kind die arbeid verricht).
- Macht: Marx richt zich erg op hoe er in de samenleving allerlei
tegenstellingen zijn-> in belangen, klassenposities etc. zijn idee is dat de
ontwikkeling van de samenleving de verklaren is door deze tegenstellingen
(spanningen). Wanneer spanningen exploderen komen we in een
