Groepsplan Gedrag - Kees van Overveld
Visie op gedrag - Kees van Overveld
Aandacht voor sociaal-emotioneel leren
- Gedrag en leren zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden (sociaal-emotioneel leren en
academisch leren (rekenen, taal etc))
- Overheid geeft vooral academisch leren krijgt veel aandacht. Kinderen kunnen deze grote druk
voelen, wat weer negatief kan werken op het gedrag
Preventie boven curatie
- In Nederland wordt veel curatief gewerkt: achteraf oplossen wat er is fout gegaan
- Preventief gericht werken wordt echter aangeraden: voorkomen is beter dan genezen
- 3 preventieniveaus
- primaire preventie
- secundaire preventie
- tertiaire preventie
Het groepsplan en passend onderwijs
- Passend onderwijs doet groot beroep op de competenties van de leerrkacht, vooral om het
pedagogische vakmanschap
- Er moet in de toekomst door passend onderwijs nog planmatiger gewerkt worden. Dit boek is
een hulpmiddel
- Elke school heeft een schoolondersteuningsprofiel: beschrijving van de mogelijkheden voor
basisondersteuning en extra ondersteuning. Vier aspecten:
- basiskwaliteit
- preventieve en licht curatieve interventies
- onderwijsondersteuningsstructuur
- planmatig werken
Rol van de leerling
- De leerling is niet altijd de oorzaak zelf. De leerkracht kan ook de oorzaak zijn. Of de gebreken
van de leerkracht
Gedrag is eigenlijk niet meetbaar
- Vier aspecten:
- situatieve aspect
- gedrag kan worden bepaald door de situatie waarin het kind zich verkeert
- relationele aspect
- er is sprake van beïnvloeding tussen personen
- relatieve aspect
- alles wat wordt beoordeeld op gedrag is subjectief
- fluctuerende aspect
- gedragsproblemen zijn meestal van tijdelijke aard. Ene periode is heftiger dan andere
periode
Eclectisch model
- Voor dit boek zijn theorieën en inzichten gebruikt waar uitvoerig onderzoek naar is gedaan.
,Hoofdstuk 1: Werken met een Groepsplan Gedrag
Groepsplan Gedrag kent 3 preventieniveau’s.
Alle Groepsplannen hebben een ‘algemeen’ invulvak:
- naam leerkracht
- groep
- periode van start tot einde van groepsplan
———————————————————————————————————————————
Preventieniveau 1
- 85-90% van de leerlingen zal dit voldoende zijn
- alle leerlingen
- geen of nauwelijks probleemgedrag vertonen, wel kinderen die extra aandacht vragen
- op dit niveau is een probleem nog geen probleem.
Preventieniveau 1: invulinstructie
- De leraar
- ondersteuningsbehoefte van de leraar
- duidelijk maken wat de leraar nodig heeft om de groep de gewenste aandacht te
bieden: ik wil bereiken; ik kan of heb al gedaan; ik heb nodig
- evaluatiewijze
- beschrijving op welke wijze er geëvalueerd gaat worden
- organisatie
- notatie van concrete afspraken rondom de organisatie
- De groep en sociaal-emotioneel leren (SEL)
- fase in de groepsvorming
- forming, norming, storming, performing, adjourning
- onderwijsbehoeften van de groep
- terugblik op vorig groepsplan en kijkt vooruit: wat heeft de groep nu nodig?
- SEL-competenties waar planmatig aandacht aan wordt besteed
- geplande activiteiten
- te bereiken doelen
- SMART geformuleerd
- groepsactiviteiten
- onderwijsbehoefte is leidend bij de keuze van de activiteiten
- wijze van effecten meten
- is het doel SMART-geformuleerd? Dan kan er gemeten worden. Beschrijving op welke
wijze en met welke materialen er gemeten gaat worden
- organisatie
- notatie van concrete afspraken rondom de organisatie
,Preventieniveau 2
- 7-10% van de leerlingen zal dit voldoende zijn
- sommige leerlingen
- planmatig gewerkt aan gedragsveranderingen
Preventieniveau 2: invulinstructie
- De leraar
- ondersteuningsbehoefte van de leraar
- duidelijk maken wat de leraar nodig heeft om de gewenste ondersteuning te bieden: ik
wil bereiken; ik kan of heb al gedaan; ik heb nodig
- evaluatiewijze
- beschrijving op welke wijze er geëvalueerd gaat worden
- organisatie
- notatie van concrete afspraken rondom de organisatie
- De leerling
- korte omschrijving van het gedrag
- omschrijving gedrag
- naam leerlingen
- naam
- onderwijsbehoeften van de leerlingen
- verzamelde leerling gegevens
- risicofactoren
- welke beschermende factoren krijgen extra aandacht?
- verzamelende leerling gegevens
- beschermende factoren
- te bereiken doelen
- SMART geformuleerd
- ondersteuningsactiviteiten
- strategieën voor de leraar: pedagogische vaardigheden
- interventies voor de leerling: methodieken die leerling helpen gewenste gedrag te
laten zien
- wijze van effecten meten
- is het doel SMART-geformuleerd? Dan kan er gemeten worden. Beschrijving op welke
wijze en met welke materialen er gemeten gaat worden
- organisatie
- notatie van concrete afspraken rondom de organisatie
, Preventieniveau 3:
- 3-5% van de leerlingen zal dit voldoende zijn
- enkele leerlingen
- extra ondersteuning
Preventieniveau 3: invulinstructie
- De leraar
- ondersteuningsbehoefte van de leraar
- duidelijk maken wat de leraar nodig heeft om de gewenste ondersteuning te bieden: ik
wil bereiken; ik kan of heb al gedaan; ik heb nodig
- evaluatiewijze
- beschrijving op welke wijze er geëvalueerd gaat worden
- organisatie
- notatie van concrete afspraken rondom de organisatie
- De leerling
- korte omschrijving van het gedrag
- feitelijke omschrijving gedrag
- naam leerlingen
- naam
- onderwijsbehoeften van de leerlingen
- verzamelde leerling gegevens
- functie is belangrijk: waarom doet de leerling wat hij doet?
- extra aandacht trigger en gevolgen gedrag
- gedragsfunctieanalyse is ingevuld. Hier wordt beschreven welke factoren gedrag
uitlokken (triggers) en welke factoren gedrag bekrachtigen (gevolgen)
- op deze plek op het formulier wordt vermeld welke treffers en gevolgen extra aandacht
krijgen
- te bereiken doelen
- SMART geformuleerd
- ondersteuningsactiviteiten
- strategieën voor de leraar: pedagogische vaardigheden
- interventies voor de leerling: methodieken die leerling helpen gewenste gedrag te
laten zien
- wijze van effecten meten
- is het doel SMART-geformuleerd? Dan kan er gemeten worden. Beschrijving op welke
wijze en met welke materialen er gemeten gaat worden
- organisatie
- notatie van concrete afspraken rondom de organisatie
Evaluatie groepsplan
- Ingevuld tijdens en/of na de groesplanbespreking
- Datum
- Aanwezigen
- Samenvatting gesprekspunten
- Afspraken
Visie op gedrag - Kees van Overveld
Aandacht voor sociaal-emotioneel leren
- Gedrag en leren zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden (sociaal-emotioneel leren en
academisch leren (rekenen, taal etc))
- Overheid geeft vooral academisch leren krijgt veel aandacht. Kinderen kunnen deze grote druk
voelen, wat weer negatief kan werken op het gedrag
Preventie boven curatie
- In Nederland wordt veel curatief gewerkt: achteraf oplossen wat er is fout gegaan
- Preventief gericht werken wordt echter aangeraden: voorkomen is beter dan genezen
- 3 preventieniveaus
- primaire preventie
- secundaire preventie
- tertiaire preventie
Het groepsplan en passend onderwijs
- Passend onderwijs doet groot beroep op de competenties van de leerrkacht, vooral om het
pedagogische vakmanschap
- Er moet in de toekomst door passend onderwijs nog planmatiger gewerkt worden. Dit boek is
een hulpmiddel
- Elke school heeft een schoolondersteuningsprofiel: beschrijving van de mogelijkheden voor
basisondersteuning en extra ondersteuning. Vier aspecten:
- basiskwaliteit
- preventieve en licht curatieve interventies
- onderwijsondersteuningsstructuur
- planmatig werken
Rol van de leerling
- De leerling is niet altijd de oorzaak zelf. De leerkracht kan ook de oorzaak zijn. Of de gebreken
van de leerkracht
Gedrag is eigenlijk niet meetbaar
- Vier aspecten:
- situatieve aspect
- gedrag kan worden bepaald door de situatie waarin het kind zich verkeert
- relationele aspect
- er is sprake van beïnvloeding tussen personen
- relatieve aspect
- alles wat wordt beoordeeld op gedrag is subjectief
- fluctuerende aspect
- gedragsproblemen zijn meestal van tijdelijke aard. Ene periode is heftiger dan andere
periode
Eclectisch model
- Voor dit boek zijn theorieën en inzichten gebruikt waar uitvoerig onderzoek naar is gedaan.
,Hoofdstuk 1: Werken met een Groepsplan Gedrag
Groepsplan Gedrag kent 3 preventieniveau’s.
Alle Groepsplannen hebben een ‘algemeen’ invulvak:
- naam leerkracht
- groep
- periode van start tot einde van groepsplan
———————————————————————————————————————————
Preventieniveau 1
- 85-90% van de leerlingen zal dit voldoende zijn
- alle leerlingen
- geen of nauwelijks probleemgedrag vertonen, wel kinderen die extra aandacht vragen
- op dit niveau is een probleem nog geen probleem.
Preventieniveau 1: invulinstructie
- De leraar
- ondersteuningsbehoefte van de leraar
- duidelijk maken wat de leraar nodig heeft om de groep de gewenste aandacht te
bieden: ik wil bereiken; ik kan of heb al gedaan; ik heb nodig
- evaluatiewijze
- beschrijving op welke wijze er geëvalueerd gaat worden
- organisatie
- notatie van concrete afspraken rondom de organisatie
- De groep en sociaal-emotioneel leren (SEL)
- fase in de groepsvorming
- forming, norming, storming, performing, adjourning
- onderwijsbehoeften van de groep
- terugblik op vorig groepsplan en kijkt vooruit: wat heeft de groep nu nodig?
- SEL-competenties waar planmatig aandacht aan wordt besteed
- geplande activiteiten
- te bereiken doelen
- SMART geformuleerd
- groepsactiviteiten
- onderwijsbehoefte is leidend bij de keuze van de activiteiten
- wijze van effecten meten
- is het doel SMART-geformuleerd? Dan kan er gemeten worden. Beschrijving op welke
wijze en met welke materialen er gemeten gaat worden
- organisatie
- notatie van concrete afspraken rondom de organisatie
,Preventieniveau 2
- 7-10% van de leerlingen zal dit voldoende zijn
- sommige leerlingen
- planmatig gewerkt aan gedragsveranderingen
Preventieniveau 2: invulinstructie
- De leraar
- ondersteuningsbehoefte van de leraar
- duidelijk maken wat de leraar nodig heeft om de gewenste ondersteuning te bieden: ik
wil bereiken; ik kan of heb al gedaan; ik heb nodig
- evaluatiewijze
- beschrijving op welke wijze er geëvalueerd gaat worden
- organisatie
- notatie van concrete afspraken rondom de organisatie
- De leerling
- korte omschrijving van het gedrag
- omschrijving gedrag
- naam leerlingen
- naam
- onderwijsbehoeften van de leerlingen
- verzamelde leerling gegevens
- risicofactoren
- welke beschermende factoren krijgen extra aandacht?
- verzamelende leerling gegevens
- beschermende factoren
- te bereiken doelen
- SMART geformuleerd
- ondersteuningsactiviteiten
- strategieën voor de leraar: pedagogische vaardigheden
- interventies voor de leerling: methodieken die leerling helpen gewenste gedrag te
laten zien
- wijze van effecten meten
- is het doel SMART-geformuleerd? Dan kan er gemeten worden. Beschrijving op welke
wijze en met welke materialen er gemeten gaat worden
- organisatie
- notatie van concrete afspraken rondom de organisatie
, Preventieniveau 3:
- 3-5% van de leerlingen zal dit voldoende zijn
- enkele leerlingen
- extra ondersteuning
Preventieniveau 3: invulinstructie
- De leraar
- ondersteuningsbehoefte van de leraar
- duidelijk maken wat de leraar nodig heeft om de gewenste ondersteuning te bieden: ik
wil bereiken; ik kan of heb al gedaan; ik heb nodig
- evaluatiewijze
- beschrijving op welke wijze er geëvalueerd gaat worden
- organisatie
- notatie van concrete afspraken rondom de organisatie
- De leerling
- korte omschrijving van het gedrag
- feitelijke omschrijving gedrag
- naam leerlingen
- naam
- onderwijsbehoeften van de leerlingen
- verzamelde leerling gegevens
- functie is belangrijk: waarom doet de leerling wat hij doet?
- extra aandacht trigger en gevolgen gedrag
- gedragsfunctieanalyse is ingevuld. Hier wordt beschreven welke factoren gedrag
uitlokken (triggers) en welke factoren gedrag bekrachtigen (gevolgen)
- op deze plek op het formulier wordt vermeld welke treffers en gevolgen extra aandacht
krijgen
- te bereiken doelen
- SMART geformuleerd
- ondersteuningsactiviteiten
- strategieën voor de leraar: pedagogische vaardigheden
- interventies voor de leerling: methodieken die leerling helpen gewenste gedrag te
laten zien
- wijze van effecten meten
- is het doel SMART-geformuleerd? Dan kan er gemeten worden. Beschrijving op welke
wijze en met welke materialen er gemeten gaat worden
- organisatie
- notatie van concrete afspraken rondom de organisatie
Evaluatie groepsplan
- Ingevuld tijdens en/of na de groesplanbespreking
- Datum
- Aanwezigen
- Samenvatting gesprekspunten
- Afspraken
