Wat is er vanuit de literatuur bekend over de effectiviteit van screeningsinstrumenten voor het
herkennen van kindermishandeling bij kinderen onder de 18 jaar?
Anita de Bie, 4352491
Nicolas Verloop, 4110250
25-06-2022
, ABSTRACT
Inleiding: Kindermishandeling kent meerdere vormen. Dit is emotionele of fysieke verwaarlozing,
emotionele of fysieke mishandeling, en seksueel misbruik. Door het tijdig herkennen van
kindermishandeling worden ernstige gevolgen op gebied van groei, cognitief vermogen en/of
vertraagde ontwikkeling op sociaal-emotioneel vlak, beperkt. Doordat verpleegkundigen tijdens hun
werk te maken kunnen krijgen met signalen van kindermishandeling is het van belang dat deze
worden herkend en hierop actie kan worden ondernomen.
Methode: Om de meest relevante artikelen te vinden is er gebruik gemaakt van 3 verschillende
databanken waarvan PubMed de best bruikbare resultaten gaf. Door het gebruik van een zoekstring
met Booleaanse operatoren, limieten en de sneeuwbalmethode is er een bruikbare selectie aan
artikelen gefilterd. Deze artikelen zijn kritisch beoordeeld door middel van daarvoor bestemde
beoordelingslijsten.
Resultaten: De beoordeelde artikelen bestaan uit een systematic review, richtlijn, cohortstudie,
descriptief onderzoek en een klinisch onderzoek. Bijna alle onderzoeken zijn verricht door
Nederlandse onderzoekers in een Nederlandse setting. De resultaten bestaan, voor zover deze
beschikbaar waren, uit onder andere: specificiteit, validiteit en de positief en- negatief voorspellende
waarde. Deze gegevens zijn overzichtelijk gemaakt in een tabel.
Discussie: Door gebrek aan data bij de screeningsinstrumenten kan er niet gelijkwaardig worden
vergeleken welk screeningsinstrument het meest effectief is. Er zijn verschillende artikelen gebruikt
waarvan er meerdere onderzoekers deel uit maakten van de werkgroep van de richtlijn.
Doordat er methodisch en transparant is gewerkt kan het proces van de review nagelopen worden.
Conclusie en aanbevelingen: De klinische expertise van de zorgprofessional in combinatie met het
gebruik van een screeningsinstrument lijkt de beste resultaten te geven. Verdere ontwikkeling en
onderzoek moeten dit verder onderbouwen en zorgen voor een valide screeningsinstrument waarbij
zowel vals positieve als vals negatieve gereduceerd worden.
Inleiding