Week 1
Dood door schuld (in de zin van artikel 6 WVW)?
Het dodelijk verkeersongeval moet aan verdachte te wijten zijn: dood door schuld (aan schuld te wijten staat in
artikel 6 WVW), hoe weet je of het aan schuld te wijten is? Er moet dan sprake zijn van culpa.
Schuld in de zin van culpa: er moet sprake zijn van een verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid
1. Aanmerkelijke onvoorzichtigheid
2. Verwijtbare onvoorzichtigheid
Stap 1: aanmerkelijke onvoorzichtigheid (objectieve kant → vermijdbaarheid: de dader had anders moeten
handelen)
1. Onvoorzichtigheid
Is er een norm overtreden? Indien verdachte de snelheidsregel heeft overtreden, is dit in strijd met
verkeersnorm. Dit betekent dat hij onvoorzichtig is geweest. Dit betekent dat het verwijtbaar is. Het is
wederrechtelijk, en geen rechtvaardigheidsgrond wordt aangevoerd.
2. Aanmerkelijk
Elke normale bestuurder weet dat het erg gevaarlijk is om harder te rijden dan de maximale toegestane
snelheid, criteriumfiguur: had een normaal denkend mens dit beter gedaan? Daarnaast rekening houden met
eventuele drukke straat, bekende omgeving, door rood rijden, of het in de avond was, etc.
→ Garantenstellung: van sommige mensen verwachten we net wat meer, zoals bijvoorbeeld
vrachtwagenchauffeurs of taxichauffeurs.
Stap 2: verwijtbaarheid (subjectieve kant: de dader had anders kunnen handelen)
Kon de verdachte voorzien dat een bepaald gevolg zou intreden? Kon je verwachten dat je aanmerkelijke
onvoorzichtige gedrag tot een bepaald gevolg zou leiden? Dit is niet het geval als er een schulduitsluitingsgrond
is. Indien er een schulduitsluitingsgrond is → geen culpa → vrijspraak.
Hoofdregel: sprake van aanmerkelijke onvoorzichtigheid? Dan is verwijtbaarheid er ook, tenzij er een
schulduitsluitingsgrond is. Het is aanmerkelijk onvoorzichtig, daarmee is de verwijtbaarheid gegeven.
Dit betekent dat er sprake is van een verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid (indien geen
schulduitsluitingsgrond), en er kan dus tot een bewezenverklaring van dood door schuld worden bewezen in de
zin van artikel 6 WVW.
Objectieve kant (normatieve kant): vermijdbaarheid → onvoorzichtigheid: in strijd met de normen
Subjectieve kant: verwijtbaarheid/voorzienbaarheid en daarom een verwijt → psychische component
,Roekeloosheid (in de zin van artikel 6 WVW jo 175 WVW)?
Uitgangspunten van HR Blackout gelden:
Het schenden van een verkeersnorm is niet voldoende om schuld als in artikel 6 WW 1994 bewezen te verklaren
(ro 3.7 en 3.8). Er moet altijd gekeken worden of er sprake is van aanmerkelijke oplettendheid en/of
onachtzaamheid, de ernst daarvan en de omstandigheden van het specifieke geval. Er bestaat hierom geen
waterdichte definitie van schuld. Er moet altijd gekeken worden naar de omstandigheden van het geval.
Definitie van roekeloosheid, staat in Handrem arrest ro.3.3 → definitie van HR:
- Buitengewone onvoorzichtige gedraging
➢ Kat en muis-spel
➢ Snelheidswedstrijd
➢ Vluchten voor de politie
➢ Dwingen tot stilstaan op de snelweg
- Waardoor zeer ernstig gevaar
- Verdachte was zich bewust
De zwaarste vorm van culpoos delict, waarin sprake is van zeer onvoorzichtig gedrag waarbij welbewust en met
ernstige gevolgen onaanvaardbare risico’s worden genomen. Het vereist het bewust zijn van het risico van
ernstige gevolgen, waarbij op zeer lichtzinnige wijze ervan wordt uitgegaan dat deze risico’s zich niet zullen
realiseren.
Artikel 5a WVW → definitie van wetgever:
- Verkeersregels moeten zijn geschonden in ernstige mate
- Opzettelijk gedaan
- Levensgevaar of zwaar lichamelijk letsel als gevolg voor een ander
1. Verkeersregels in ernstige mate geschonden:
Artikel 6 jo 175 lid 2 laatste volzin WVW: ‘van roekeloosheid is in elk geval sprake als het gedrag tevens als een
overtreding van artikel 5a lid 1 kan worden aangemerkt’. Dit moest in ernstige mate zijn overtreden.
2. Opzettelijk gedaan (dubbel opzet)
Wist verdachte dat hij te hard reed? Kijk naar verklaringen van getuigen/verdachte.
- Opzet gericht op het overtreden van een of meer verkeersregels
- Opzet gericht op in ernstige mate schenden van de verkeersregels
3. Levensgevaar of lichamelijk letsel (gevaar te duchten)
Ontstaat er een gevaarlijke situatie? In algemene zin kan je ook zeggen dat er gevaar te duchten is door de
acties van de verdachte, heeft het ongeval zich daadwerkelijk voorgedaan? Dan is er is dus gevaar voor een
ander te duchten.
NB. Als er geen sprake is van andere vormen van verkeersovertredingen, die niet in 5a staan, kan je kijken naar
de definitie van HR Handrem arrest en die uitwerken. Dus eerst altijd kijken naar 5a.
Indien dood door schuld en roekeloosheid niet bewezen, wel veroordeeld worden voor veroorzaken van
gevaar op de weg (artikel 5 WVW)?
Er is geen sprake van schuld in artikel 5 WVW. Is er gevaar of hinder ontstaan, of kon er gevaar ontstaan? Vaak
kom je als je niet hebt voldaan aan artikel 6 WVW, bij artikel 5 WVW.
, Kritiek van Blom op definitie roekeloosheid?
Blom vindt de definitie te strikt, zowel in het algemene kader als in de concrete toepassing. Het is te ver van
het gewone spraakgebruik (in het normale spraakgebruik is er namelijk een andere definitie van roekeloosheid)
waardoor het moeilijk is te accepteren voor slachtoffers. De wetgever heeft nooit bedoeld dat de lat zo hoog
lag, daardoor is artikel 5a WVW ontwikkeld.
Dood door schuld (in de zin van artikel 6 WVW)?
Het dodelijk verkeersongeval moet aan verdachte te wijten zijn: dood door schuld (aan schuld te wijten staat in
artikel 6 WVW), hoe weet je of het aan schuld te wijten is? Er moet dan sprake zijn van culpa.
Schuld in de zin van culpa: er moet sprake zijn van een verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid
1. Aanmerkelijke onvoorzichtigheid
2. Verwijtbare onvoorzichtigheid
Stap 1: aanmerkelijke onvoorzichtigheid (objectieve kant → vermijdbaarheid: de dader had anders moeten
handelen)
1. Onvoorzichtigheid
Is er een norm overtreden? Indien verdachte de snelheidsregel heeft overtreden, is dit in strijd met
verkeersnorm. Dit betekent dat hij onvoorzichtig is geweest. Dit betekent dat het verwijtbaar is. Het is
wederrechtelijk, en geen rechtvaardigheidsgrond wordt aangevoerd.
2. Aanmerkelijk
Elke normale bestuurder weet dat het erg gevaarlijk is om harder te rijden dan de maximale toegestane
snelheid, criteriumfiguur: had een normaal denkend mens dit beter gedaan? Daarnaast rekening houden met
eventuele drukke straat, bekende omgeving, door rood rijden, of het in de avond was, etc.
→ Garantenstellung: van sommige mensen verwachten we net wat meer, zoals bijvoorbeeld
vrachtwagenchauffeurs of taxichauffeurs.
Stap 2: verwijtbaarheid (subjectieve kant: de dader had anders kunnen handelen)
Kon de verdachte voorzien dat een bepaald gevolg zou intreden? Kon je verwachten dat je aanmerkelijke
onvoorzichtige gedrag tot een bepaald gevolg zou leiden? Dit is niet het geval als er een schulduitsluitingsgrond
is. Indien er een schulduitsluitingsgrond is → geen culpa → vrijspraak.
Hoofdregel: sprake van aanmerkelijke onvoorzichtigheid? Dan is verwijtbaarheid er ook, tenzij er een
schulduitsluitingsgrond is. Het is aanmerkelijk onvoorzichtig, daarmee is de verwijtbaarheid gegeven.
Dit betekent dat er sprake is van een verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid (indien geen
schulduitsluitingsgrond), en er kan dus tot een bewezenverklaring van dood door schuld worden bewezen in de
zin van artikel 6 WVW.
Objectieve kant (normatieve kant): vermijdbaarheid → onvoorzichtigheid: in strijd met de normen
Subjectieve kant: verwijtbaarheid/voorzienbaarheid en daarom een verwijt → psychische component
,Roekeloosheid (in de zin van artikel 6 WVW jo 175 WVW)?
Uitgangspunten van HR Blackout gelden:
Het schenden van een verkeersnorm is niet voldoende om schuld als in artikel 6 WW 1994 bewezen te verklaren
(ro 3.7 en 3.8). Er moet altijd gekeken worden of er sprake is van aanmerkelijke oplettendheid en/of
onachtzaamheid, de ernst daarvan en de omstandigheden van het specifieke geval. Er bestaat hierom geen
waterdichte definitie van schuld. Er moet altijd gekeken worden naar de omstandigheden van het geval.
Definitie van roekeloosheid, staat in Handrem arrest ro.3.3 → definitie van HR:
- Buitengewone onvoorzichtige gedraging
➢ Kat en muis-spel
➢ Snelheidswedstrijd
➢ Vluchten voor de politie
➢ Dwingen tot stilstaan op de snelweg
- Waardoor zeer ernstig gevaar
- Verdachte was zich bewust
De zwaarste vorm van culpoos delict, waarin sprake is van zeer onvoorzichtig gedrag waarbij welbewust en met
ernstige gevolgen onaanvaardbare risico’s worden genomen. Het vereist het bewust zijn van het risico van
ernstige gevolgen, waarbij op zeer lichtzinnige wijze ervan wordt uitgegaan dat deze risico’s zich niet zullen
realiseren.
Artikel 5a WVW → definitie van wetgever:
- Verkeersregels moeten zijn geschonden in ernstige mate
- Opzettelijk gedaan
- Levensgevaar of zwaar lichamelijk letsel als gevolg voor een ander
1. Verkeersregels in ernstige mate geschonden:
Artikel 6 jo 175 lid 2 laatste volzin WVW: ‘van roekeloosheid is in elk geval sprake als het gedrag tevens als een
overtreding van artikel 5a lid 1 kan worden aangemerkt’. Dit moest in ernstige mate zijn overtreden.
2. Opzettelijk gedaan (dubbel opzet)
Wist verdachte dat hij te hard reed? Kijk naar verklaringen van getuigen/verdachte.
- Opzet gericht op het overtreden van een of meer verkeersregels
- Opzet gericht op in ernstige mate schenden van de verkeersregels
3. Levensgevaar of lichamelijk letsel (gevaar te duchten)
Ontstaat er een gevaarlijke situatie? In algemene zin kan je ook zeggen dat er gevaar te duchten is door de
acties van de verdachte, heeft het ongeval zich daadwerkelijk voorgedaan? Dan is er is dus gevaar voor een
ander te duchten.
NB. Als er geen sprake is van andere vormen van verkeersovertredingen, die niet in 5a staan, kan je kijken naar
de definitie van HR Handrem arrest en die uitwerken. Dus eerst altijd kijken naar 5a.
Indien dood door schuld en roekeloosheid niet bewezen, wel veroordeeld worden voor veroorzaken van
gevaar op de weg (artikel 5 WVW)?
Er is geen sprake van schuld in artikel 5 WVW. Is er gevaar of hinder ontstaan, of kon er gevaar ontstaan? Vaak
kom je als je niet hebt voldaan aan artikel 6 WVW, bij artikel 5 WVW.
, Kritiek van Blom op definitie roekeloosheid?
Blom vindt de definitie te strikt, zowel in het algemene kader als in de concrete toepassing. Het is te ver van
het gewone spraakgebruik (in het normale spraakgebruik is er namelijk een andere definitie van roekeloosheid)
waardoor het moeilijk is te accepteren voor slachtoffers. De wetgever heeft nooit bedoeld dat de lat zo hoog
lag, daardoor is artikel 5a WVW ontwikkeld.
