Anatomie fysiologie en pathologie periode 2
Het oog
Herhaling zintuigen
Zorgen voor waarneming van de omgeving
Zintuigcellen vangen prikkel (stimulus) van omgeving op
Receptor in zintuigcel vangt prikkels op
Prikkel wordt elektrisch signaal (receptorpotentiaal)
Elektrisch signaal via zenuwcellen (neuronen) naar hersenen
Functie van het oog
Zintuig: vangt lichtprikkels op en stuurt deze via
oogzenuw (nervus opticus) naar hersenen
Kwetsbaar!
- Oogkassen (orbita), oogleden en wimper
Drie lagen van het oog:
1. Harde oogrok (sclera)
Zorgt voor:
Bescherming en stevigheid
Zitten de oogspieren aan vast
Omgeven door oogbindvlies (conjunctiva)
Doorzichtig aan voorkant -> hoornvlies (cornea)
2. Druifvlies (uvea)
Bestaat uit:
Vaatvlies
Regenboogvlies (iris)
Pupil
Straallichaam
3. Netvlies (retina)
Gele vlek (macula
Retinae/macula lutea)
Blinde vlek (papil)
Staafjes - in het donker
Kegeltjes - in het licht
Kunnen kleurzien:
Rood
Blauw
Groen
1
,Glasachtig lichaam (corpus vitreum)
Transparante/geleiachtige substantie
Geeft oogvulling en houdt retina op zijn plek
99% water en 1% vaste stof
Helder;
Geen bloedvaten, wel dunne vezels voor elasticiteit en stevigheid.
Oogdruk
Tussen de cornea en de lens bevindt zich vocht dat
een bepaalde druk heeft.
Bescherming
Het oog ligt in de oogkas (orbita)
De oogkas wordt gevormd door bepaalde
schedelbeenderen.
Functie: bescherming
Aan de voorkant wordt het oog beschermd door:
De oogleden + traanklieren
Aan de achterkant door:
Vet
Werking van het oog
Twee reacties: Pupilreflex en Accommodatie
1. Pupilreflex:
Kringspieren
Straalsgewijs lopende spieren (lengtespieren
2. Accommoderen
(Boller maken van de lens)
Veraf:
Straalvormig lichaam: ontspannen
Lensbandjes: strak
Lens: plat
Dichtbij:
Straalvormig lichaam: gespannen
Lensbandjes: slap
Lens: bol
Oog onderzoeken:
1. Visusmeting: Gezichtsscherpte
2. Oftalmoscopie en spleetlamp: Conditie van het netvlies
3. Tonometrie: Oogdruk
4. Perimetrie: Blikveld
5. Fluorescentieangiografie: Bloedvaten van het oog
2
, Pathologie van het oog
Conjunctivitis:
Ontsteking van bindvlies/slijmvlies over harde oogrok
(sclera)
Meest voorkomende oorzaak van rood oog
Meest voorkomende oogontsteking
Drie oorzaken:
1. Viraal: Verkoudheid, adenovirus (besmettelijk!)
2. Bacterieel: Stafylokokken, SOA
3. Allergisch: Pollen, contactallergenen
Symptomen: Duurt enkele dagen tot twee weken
Rode, branderige, tranende ogen
Meestal geen pijn Allergie: Jeuk
Soms zichtproblemen Bacterieel: Pusvorming
Behandeling:
Oogdruppels (verschillende soorten)
Eventuele contactlenzen uit!
Keratitis
Ontsteking van de cornea (hoornvlies)
Door Herpes Simplexvirus of Uv-licht (skiën, lassen)
Zelden bacterie
Symptomen:
Zeer pijnlijk
Afname gezichtsvermogen
Lichtschuwheid
Tranende, rode ogen
Wanneer naar oogarts?
Is klachten niet minder worden na enkele dagen
Zeer veel pijn
Verdere afname gezichtsvermogen
Uveitis
Ontsteking van het vaatvlies (uvea)
Verzamelnaam voor inwendige
ooginfecties: o.a. iritis
Symptomen:
Diepe pijn in het oog, rood oog
Vermindering gezichtsvermogen/wazig zien
Zwarte vlekjes of slierten in het beeld
(Soms) Licht niet goed verdragen
3
Het oog
Herhaling zintuigen
Zorgen voor waarneming van de omgeving
Zintuigcellen vangen prikkel (stimulus) van omgeving op
Receptor in zintuigcel vangt prikkels op
Prikkel wordt elektrisch signaal (receptorpotentiaal)
Elektrisch signaal via zenuwcellen (neuronen) naar hersenen
Functie van het oog
Zintuig: vangt lichtprikkels op en stuurt deze via
oogzenuw (nervus opticus) naar hersenen
Kwetsbaar!
- Oogkassen (orbita), oogleden en wimper
Drie lagen van het oog:
1. Harde oogrok (sclera)
Zorgt voor:
Bescherming en stevigheid
Zitten de oogspieren aan vast
Omgeven door oogbindvlies (conjunctiva)
Doorzichtig aan voorkant -> hoornvlies (cornea)
2. Druifvlies (uvea)
Bestaat uit:
Vaatvlies
Regenboogvlies (iris)
Pupil
Straallichaam
3. Netvlies (retina)
Gele vlek (macula
Retinae/macula lutea)
Blinde vlek (papil)
Staafjes - in het donker
Kegeltjes - in het licht
Kunnen kleurzien:
Rood
Blauw
Groen
1
,Glasachtig lichaam (corpus vitreum)
Transparante/geleiachtige substantie
Geeft oogvulling en houdt retina op zijn plek
99% water en 1% vaste stof
Helder;
Geen bloedvaten, wel dunne vezels voor elasticiteit en stevigheid.
Oogdruk
Tussen de cornea en de lens bevindt zich vocht dat
een bepaalde druk heeft.
Bescherming
Het oog ligt in de oogkas (orbita)
De oogkas wordt gevormd door bepaalde
schedelbeenderen.
Functie: bescherming
Aan de voorkant wordt het oog beschermd door:
De oogleden + traanklieren
Aan de achterkant door:
Vet
Werking van het oog
Twee reacties: Pupilreflex en Accommodatie
1. Pupilreflex:
Kringspieren
Straalsgewijs lopende spieren (lengtespieren
2. Accommoderen
(Boller maken van de lens)
Veraf:
Straalvormig lichaam: ontspannen
Lensbandjes: strak
Lens: plat
Dichtbij:
Straalvormig lichaam: gespannen
Lensbandjes: slap
Lens: bol
Oog onderzoeken:
1. Visusmeting: Gezichtsscherpte
2. Oftalmoscopie en spleetlamp: Conditie van het netvlies
3. Tonometrie: Oogdruk
4. Perimetrie: Blikveld
5. Fluorescentieangiografie: Bloedvaten van het oog
2
, Pathologie van het oog
Conjunctivitis:
Ontsteking van bindvlies/slijmvlies over harde oogrok
(sclera)
Meest voorkomende oorzaak van rood oog
Meest voorkomende oogontsteking
Drie oorzaken:
1. Viraal: Verkoudheid, adenovirus (besmettelijk!)
2. Bacterieel: Stafylokokken, SOA
3. Allergisch: Pollen, contactallergenen
Symptomen: Duurt enkele dagen tot twee weken
Rode, branderige, tranende ogen
Meestal geen pijn Allergie: Jeuk
Soms zichtproblemen Bacterieel: Pusvorming
Behandeling:
Oogdruppels (verschillende soorten)
Eventuele contactlenzen uit!
Keratitis
Ontsteking van de cornea (hoornvlies)
Door Herpes Simplexvirus of Uv-licht (skiën, lassen)
Zelden bacterie
Symptomen:
Zeer pijnlijk
Afname gezichtsvermogen
Lichtschuwheid
Tranende, rode ogen
Wanneer naar oogarts?
Is klachten niet minder worden na enkele dagen
Zeer veel pijn
Verdere afname gezichtsvermogen
Uveitis
Ontsteking van het vaatvlies (uvea)
Verzamelnaam voor inwendige
ooginfecties: o.a. iritis
Symptomen:
Diepe pijn in het oog, rood oog
Vermindering gezichtsvermogen/wazig zien
Zwarte vlekjes of slierten in het beeld
(Soms) Licht niet goed verdragen
3