PSBK
Pedagogische systemen in de baby en kindertijd
Hoorcollege 001
James Watson; behaviorisme (al het gedrag, ook ongewenst, is aangeleerd)
Benjamin Spock; the common sense book of baby and child care (permessieve
opvoedingsstijl)
De keuzes en waarden en normen worden al vroeg in de kindertijd bepaald door opvoeding.
Elke persoon ontwikkelt zich door een complex samenspel van verschillende factoren;
1. Biologische systemen (genen, hersenen, hormonen, lichaam)
2. Sociale/ecologische systemen (gezin, familie, buurt, school, studie, vrienden,
culturele overdracht)
3. Chronosysteem (ontwikkeling van de samenleving, economisch, sociaal, cultureel,
politiek)
4. Fysische omgeving (huisvesting, veiligheid, kwaliteit, voeding)
Maar ook door toeval, hierdoor is ontwikkeling zo moeilijk te voorspellen
Van IJzendoorn & Rosmalen
Pedagogiek = de pedagogische wetenschappen bestuderen de opvoeding, onderwijs,
hulpverlening aan kinderen en jeugdigen met oog op verbetering van de praktijk.
- Normatieve pedagogiek
- Empirisch analytische pedagogiek (het bestuderen)
- Een interventie of handelingswetenschap
Emperisch = kennis ontstaat door het systematisch verzamelen van gegevens en deze via
statistische methoden analyseren
Analytisch = reductie, de hele werkelijkheid is te complex om te onderzoeken
Onderzoek moet repliceerbaar zijn. Theorie en kennis moet falsificeerbaar (moet ook te
ontkrachten zijn) zijn.
Niet normatief = de emperisch-analytische pedagogiek schrijft niet hoe een opvoeding eruit
moet zien.
Nu
Empirisch-analytische pedagogiek = systematische wijze pedagogische handelingen,
methoden, programma’s, therapieen uitproberen en kijken of er sprake is van pedagogisch
effect (een handelingswetenschap)
Door;
- Veldexperiment
- Actie-onderzoek
- Ontwerponderzoek
- Survey-onderzoek
- Labaratorium experiment
- Observatieonderzoek
- Archiefonderzoek
- Fysiologisch onderzoek
Bezwaren tegen van IJzendoorn
Het is een enge definitie, geen theorievorming, geen bestudering van processen, geen
normatieve uitspraken.
,Normatieve pedagogiek = waartoe voeden we op, wat is goede opvoeding.
Martinus Langeveld
Het kind begrijpen zoals het is. Kijk zo onbevooroordeeld mogelijk naar de wereld en naar het
kind met diens unieke mogelijkheden en moeilijkheden (N=1 methode)
Fenomenologische benadering
- De mens is een animal educandum, een wezen dat opgevoed moet worden met als
doel zelfverantwoordelijke zelfbepaling.
- Een kind moet zich leren ontwikkelen en als mondige burger een plaats weten te
vinden in de wereld.
Jelle Jolles benoemt deze dingen ook in een interview
Grote methodestrijd tussen Langeveld en de Groot.
Langeveld; hekel aan analytische benadering Kijk na, filosofeer
A.D. De Groot; over individuele gevallen zijn geen wetenschappelijk verantwoorde
uitspraken te kwantificeren, EBS.
Samenvatting
Er zijn 2 extreme benaderingen binnen pedagogiek;
- Normatieve pedagogiek Langeveld
- Empirisch-analytisch pedagogiek van IJzendoorn, in zijn meest extreme vorm
Micha de Winter,
Zorgt voor een genuanceerde blik tegen deze twee benaderingen.
Micha de Winter wil een hoopgevende sociale pedagogiek die bijdraagt aan de ontwikkeling
van democratisch burgerschap;
- Minder problematiseren en meer gericht zijn op groei
- Minder individueel en meer sociaal
- Jeugd gedijt beter in rijke sociale netwerken
- Verbeter de wereld, beging bij de opvoeding.
Belang van opvoedingsidealen
- Relatie tussen opvoeding en democratische rechtstaat
- Opvoeding als tegenwicht voor polarisatie en haat
De empirisch-analytische pedagogiek is zichzelf steeds meer gaan richten op individuele
problemen en stoornissen.
Als mensen denken dat ze geen invloed hebben op hun omgeving, zich ongehoord voelen, zal
dat leiden tot pessimisme. De Winter ziet hoop als het leren zien van mogelijkheden tot
verbetering.
Contouren voor hoopgevende sociale pedagogiek;
- Handelingsperspectieven cultiveren
- Onderbreken van impulsieve oordelen en verlangen
- Optimisme voorleven
- Participatie bevorderen
,Uitgangspunten Utrecht;
1. Systemisch perspectief of contextbenadering, het bio-ecologisch model
2. Dimensionele en positieve benadering
3. Multidisciplinair & multinationaal
, Hoorcollege 002, 13-09-2022
Bio-socio-ecologische model
Bronfenbrenner’s systemenmodel
Biologisch fenotype
De erfelijkheidsfactor, hebben sterke effecten op de uiteenlopende menselijke eigenschappen
- Intelligentie
- Persoonlijkheid
- Beroepskeuze
- Politieke voorkeur
De invloed van omgeving in opvoeding, heeft een minder grote invloed op de uiteenlopende
menselijke eigenschappen.
Gedragsgenetisch onderzoek vindt plaats met tweelingen en adoptiekinderen;
1. Een-eiige (monozygotisch) en twee-eiige (dizygotische) tweelingen worden vergeleken
Erfelijkheid (H2); overeenkomst (correlatie) een-eiige tweeling – overeenkomst twee-eiige
tweelingen
2. Adoptiekinderen en hun biologisch niet verwachte broertjes en zusjes
Erfelijkheid (H2); overeenkomst geadopteerde kinderen met biologisch verwante niet-
geadopteerde broertjes/zusjes
Gedeelde omgeving (C2); overeenkomst adoptiekinderen met biologisch niet-verwante
broertjes/zusjes. (Correlatie vrijwel 0)
Spoetnik-effect = satelliet wordt door de Russen om een baan in de aarde geschoten. Hieruit
ontstond de theorie dat we de samenleving te veel laten. Hierop reageerde Amerika met het
pedagogische programma voor een bredere stimulering van de ontwikkeling van de arme
bevolking.
Spoetnik programma Head start
Een van deze programma’s;
Head start programma = halve dagen peuterspeelzaal zonder een duidelijk programma +
opvoedingsondersteuning, gezinsstimulering.
- Gericht op verhoging van IQ en taalvaardigheid
(Effect niet blijvend)
Uri Bronfenbrenner
Kritiek hierop van Arthur Jensen;
Intelligentie (g-factor) is niet veranderbaar
G-factor = de gemeenschappelijke kern van uiteenlopende tests voor intelligentie en
verwante cognitieve capaciteiten.
Een beladen debat over genetica & intelligentie
Sir Cyril Burt; vervalsen van tweelinggegevens om erfelijkheid van intelligentie te bewijzen
Herrnstein & Murray; the bell-curve waarom sociale ongelijkheid rechtvaardig is
Wouter Duyk; is voor vroege selectie in het onderwijs en elitescholen en verwijst hierbij naar
de erfelijkheid van intelligentie
Vroege selectie intelligentie erfelijk
Pedagogische systemen in de baby en kindertijd
Hoorcollege 001
James Watson; behaviorisme (al het gedrag, ook ongewenst, is aangeleerd)
Benjamin Spock; the common sense book of baby and child care (permessieve
opvoedingsstijl)
De keuzes en waarden en normen worden al vroeg in de kindertijd bepaald door opvoeding.
Elke persoon ontwikkelt zich door een complex samenspel van verschillende factoren;
1. Biologische systemen (genen, hersenen, hormonen, lichaam)
2. Sociale/ecologische systemen (gezin, familie, buurt, school, studie, vrienden,
culturele overdracht)
3. Chronosysteem (ontwikkeling van de samenleving, economisch, sociaal, cultureel,
politiek)
4. Fysische omgeving (huisvesting, veiligheid, kwaliteit, voeding)
Maar ook door toeval, hierdoor is ontwikkeling zo moeilijk te voorspellen
Van IJzendoorn & Rosmalen
Pedagogiek = de pedagogische wetenschappen bestuderen de opvoeding, onderwijs,
hulpverlening aan kinderen en jeugdigen met oog op verbetering van de praktijk.
- Normatieve pedagogiek
- Empirisch analytische pedagogiek (het bestuderen)
- Een interventie of handelingswetenschap
Emperisch = kennis ontstaat door het systematisch verzamelen van gegevens en deze via
statistische methoden analyseren
Analytisch = reductie, de hele werkelijkheid is te complex om te onderzoeken
Onderzoek moet repliceerbaar zijn. Theorie en kennis moet falsificeerbaar (moet ook te
ontkrachten zijn) zijn.
Niet normatief = de emperisch-analytische pedagogiek schrijft niet hoe een opvoeding eruit
moet zien.
Nu
Empirisch-analytische pedagogiek = systematische wijze pedagogische handelingen,
methoden, programma’s, therapieen uitproberen en kijken of er sprake is van pedagogisch
effect (een handelingswetenschap)
Door;
- Veldexperiment
- Actie-onderzoek
- Ontwerponderzoek
- Survey-onderzoek
- Labaratorium experiment
- Observatieonderzoek
- Archiefonderzoek
- Fysiologisch onderzoek
Bezwaren tegen van IJzendoorn
Het is een enge definitie, geen theorievorming, geen bestudering van processen, geen
normatieve uitspraken.
,Normatieve pedagogiek = waartoe voeden we op, wat is goede opvoeding.
Martinus Langeveld
Het kind begrijpen zoals het is. Kijk zo onbevooroordeeld mogelijk naar de wereld en naar het
kind met diens unieke mogelijkheden en moeilijkheden (N=1 methode)
Fenomenologische benadering
- De mens is een animal educandum, een wezen dat opgevoed moet worden met als
doel zelfverantwoordelijke zelfbepaling.
- Een kind moet zich leren ontwikkelen en als mondige burger een plaats weten te
vinden in de wereld.
Jelle Jolles benoemt deze dingen ook in een interview
Grote methodestrijd tussen Langeveld en de Groot.
Langeveld; hekel aan analytische benadering Kijk na, filosofeer
A.D. De Groot; over individuele gevallen zijn geen wetenschappelijk verantwoorde
uitspraken te kwantificeren, EBS.
Samenvatting
Er zijn 2 extreme benaderingen binnen pedagogiek;
- Normatieve pedagogiek Langeveld
- Empirisch-analytisch pedagogiek van IJzendoorn, in zijn meest extreme vorm
Micha de Winter,
Zorgt voor een genuanceerde blik tegen deze twee benaderingen.
Micha de Winter wil een hoopgevende sociale pedagogiek die bijdraagt aan de ontwikkeling
van democratisch burgerschap;
- Minder problematiseren en meer gericht zijn op groei
- Minder individueel en meer sociaal
- Jeugd gedijt beter in rijke sociale netwerken
- Verbeter de wereld, beging bij de opvoeding.
Belang van opvoedingsidealen
- Relatie tussen opvoeding en democratische rechtstaat
- Opvoeding als tegenwicht voor polarisatie en haat
De empirisch-analytische pedagogiek is zichzelf steeds meer gaan richten op individuele
problemen en stoornissen.
Als mensen denken dat ze geen invloed hebben op hun omgeving, zich ongehoord voelen, zal
dat leiden tot pessimisme. De Winter ziet hoop als het leren zien van mogelijkheden tot
verbetering.
Contouren voor hoopgevende sociale pedagogiek;
- Handelingsperspectieven cultiveren
- Onderbreken van impulsieve oordelen en verlangen
- Optimisme voorleven
- Participatie bevorderen
,Uitgangspunten Utrecht;
1. Systemisch perspectief of contextbenadering, het bio-ecologisch model
2. Dimensionele en positieve benadering
3. Multidisciplinair & multinationaal
, Hoorcollege 002, 13-09-2022
Bio-socio-ecologische model
Bronfenbrenner’s systemenmodel
Biologisch fenotype
De erfelijkheidsfactor, hebben sterke effecten op de uiteenlopende menselijke eigenschappen
- Intelligentie
- Persoonlijkheid
- Beroepskeuze
- Politieke voorkeur
De invloed van omgeving in opvoeding, heeft een minder grote invloed op de uiteenlopende
menselijke eigenschappen.
Gedragsgenetisch onderzoek vindt plaats met tweelingen en adoptiekinderen;
1. Een-eiige (monozygotisch) en twee-eiige (dizygotische) tweelingen worden vergeleken
Erfelijkheid (H2); overeenkomst (correlatie) een-eiige tweeling – overeenkomst twee-eiige
tweelingen
2. Adoptiekinderen en hun biologisch niet verwachte broertjes en zusjes
Erfelijkheid (H2); overeenkomst geadopteerde kinderen met biologisch verwante niet-
geadopteerde broertjes/zusjes
Gedeelde omgeving (C2); overeenkomst adoptiekinderen met biologisch niet-verwante
broertjes/zusjes. (Correlatie vrijwel 0)
Spoetnik-effect = satelliet wordt door de Russen om een baan in de aarde geschoten. Hieruit
ontstond de theorie dat we de samenleving te veel laten. Hierop reageerde Amerika met het
pedagogische programma voor een bredere stimulering van de ontwikkeling van de arme
bevolking.
Spoetnik programma Head start
Een van deze programma’s;
Head start programma = halve dagen peuterspeelzaal zonder een duidelijk programma +
opvoedingsondersteuning, gezinsstimulering.
- Gericht op verhoging van IQ en taalvaardigheid
(Effect niet blijvend)
Uri Bronfenbrenner
Kritiek hierop van Arthur Jensen;
Intelligentie (g-factor) is niet veranderbaar
G-factor = de gemeenschappelijke kern van uiteenlopende tests voor intelligentie en
verwante cognitieve capaciteiten.
Een beladen debat over genetica & intelligentie
Sir Cyril Burt; vervalsen van tweelinggegevens om erfelijkheid van intelligentie te bewijzen
Herrnstein & Murray; the bell-curve waarom sociale ongelijkheid rechtvaardig is
Wouter Duyk; is voor vroege selectie in het onderwijs en elitescholen en verwijst hierbij naar
de erfelijkheid van intelligentie
Vroege selectie intelligentie erfelijk
