Katern 5 samenwerken en risico
Hoofdstuk 1 – samenwerken is een spel
§1.1 Speltheorie
Speltheorie: theorie over de manier waarop mensen beslissingen nemen, waarbij ze
rekening houden met de mogelijke uitkomst van keuzes van anderen.
Simultaan: gelijktijdig beslissingen nemen in een spelsituatie.
Sequentieel: een spel waarbij de spelers na elkaar een beslissing nemen.
Eenmalig spel: spel met slechts één ronde.
Herhaald spel: spel met meerdere rondes waarbij de acties van de voorgaande rondes van
invloed kunnen zijn op de te volgen strategie.
Coöperatief spel: de speler zijn in staat afspraken te maken om hun strategieën te
coördineren.
Niet-coöperatief: iedere speler kiest zijn eigen beste strategie, gegeven de strategieën van
de andere(n).
Opbrengstenmatrix of pay-off matrix: tabel met uitkomsten van een spel uit de speltheorie,
zoals het gevangenendilemma.
Best response-methode: manier voor het zoeken naar evenwicht(en) in een spel door voor
iedere speler zijn beste strategie/ actie te kiezen gegeven alle mogelijke strategieën/acties
van alle overige spelers.
Nash-evenwicht: die combinatie van strategieën van de spelers die leidt tot een resultaat
waarbij geen van de spelers een reden heeft om van strategie te veranderen, gegeven de
strategie van de ander.
Gevangenendilemma of prisoners’ dilemma: een situatie of spel waarin een evenwicht
ontstaat waarbij de uitkomt voor beiden niet optimaal is.
Het wordt zo genoemd, omdat de voorwaarden overeenkomen met de situatie van
twee partijen die gevangen zitten in de volgende situatie:
o Ze moeten allebei tegelijkertijd een beslissing nemen.
o De beslissing van de een staat los van die van de ander maar heeft wel
gevolgen voor de ander; de uitkomst is afhankelijk van de beslissing die ze
onafhankelijk van elkaar nemen.
o Het is een eenmalige beslissing.
o Ze beschikken over dezelfde informatie.
o Ze kiezen voor hun eigen belang.
o Het is een keuze uit twee alternatieven.
o Ze kunnen niet overleggen.
39
, Je kunt het gevangenendilemma het best begrijpen aan de hand van een voorbeeld:
40
Hoofdstuk 1 – samenwerken is een spel
§1.1 Speltheorie
Speltheorie: theorie over de manier waarop mensen beslissingen nemen, waarbij ze
rekening houden met de mogelijke uitkomst van keuzes van anderen.
Simultaan: gelijktijdig beslissingen nemen in een spelsituatie.
Sequentieel: een spel waarbij de spelers na elkaar een beslissing nemen.
Eenmalig spel: spel met slechts één ronde.
Herhaald spel: spel met meerdere rondes waarbij de acties van de voorgaande rondes van
invloed kunnen zijn op de te volgen strategie.
Coöperatief spel: de speler zijn in staat afspraken te maken om hun strategieën te
coördineren.
Niet-coöperatief: iedere speler kiest zijn eigen beste strategie, gegeven de strategieën van
de andere(n).
Opbrengstenmatrix of pay-off matrix: tabel met uitkomsten van een spel uit de speltheorie,
zoals het gevangenendilemma.
Best response-methode: manier voor het zoeken naar evenwicht(en) in een spel door voor
iedere speler zijn beste strategie/ actie te kiezen gegeven alle mogelijke strategieën/acties
van alle overige spelers.
Nash-evenwicht: die combinatie van strategieën van de spelers die leidt tot een resultaat
waarbij geen van de spelers een reden heeft om van strategie te veranderen, gegeven de
strategie van de ander.
Gevangenendilemma of prisoners’ dilemma: een situatie of spel waarin een evenwicht
ontstaat waarbij de uitkomt voor beiden niet optimaal is.
Het wordt zo genoemd, omdat de voorwaarden overeenkomen met de situatie van
twee partijen die gevangen zitten in de volgende situatie:
o Ze moeten allebei tegelijkertijd een beslissing nemen.
o De beslissing van de een staat los van die van de ander maar heeft wel
gevolgen voor de ander; de uitkomst is afhankelijk van de beslissing die ze
onafhankelijk van elkaar nemen.
o Het is een eenmalige beslissing.
o Ze beschikken over dezelfde informatie.
o Ze kiezen voor hun eigen belang.
o Het is een keuze uit twee alternatieven.
o Ze kunnen niet overleggen.
39
, Je kunt het gevangenendilemma het best begrijpen aan de hand van een voorbeeld:
40
