Psychologie samenvatting (2017/2018).
Hoofdstuk 1. Geest, gedrag en psychologische wetenschap
De 6 belangrijkste perspectieven in de psychologie
1. Het biologisch perspectief (zoekt oorzaken van gedrag in lichamelijke processen) kan je
onderverdelen in 2 richtingen:
- neurowetenschap
- evolutionaire psychologie
Structuralisme (Wilhelm Wundt) is het begrijpen van geestelijke processen.
2. Het cognitieve perspectief is gericht op het leren, geheugen, sensatie, perceptie, taal en denken.
3. Behavioristisch perspectief onderzoekt het waarneembare gedrag en de prikkels die dat gedrag
vormen.
4. Whole person perspectief kan je onderverdelen in 3 standpunten:
- psycho-analytische benadering (Sigmund Freuds) = nadruk op psychische stoornissen en onbewuste
processen.
- humanistische psychologie (Carl Rogers & Abraham Maslow) = benadrukt de positieve kant van de
menselijke natuur
- psychologie van karaktertrekken en temperament = beziet mensen in termen van hun blijvende
eigenschappen en neigingen
5. Ontwikkelingsperspectief = richt de aandacht op geestelijke en gedragsmatige veranderingen
6. socioculturele perspectief = richt de aandacht op het feit dat elk individu wordt beïnvloed door
andere mensen en door de cultuur waarvan ze deel uitmaken.
Nature: erfelijkheid
Nurture: omgeving
, Hoofdstuk 2.1. verband tussen genen en gedrag
De evolutie heeft psychologische processen fundamenteel vormgegeven. Dit komt doordat de
evolutie ten gunste werkt van genetische variaties die zorgen voor gedrag waarmee het individu zijn
kans op overleving en voortplanting vergroot.
Hoofdstuk 4. Leren en omgeving
Habituatie: leren niet te reageren op de herhaalde aanbieding van een stimulus.
bv: op een trein waar je naast woont, die hoor je niet meer.
je kunt je gemakkelijker concentreren op belangrijke stimuli, terwijl je stimuli die geen aandacht
verdienen negeert.
Mere exposure-effect: aangeleerde voorkeur voor stimuli waaraan we al eerder zijn blootgesteld.
Stimulus- responsleren: vormen van leren die we kunnen beschrijven in termen van stimuli en
responsen, zoals klassieke en orante conditionering.
Klassieke conditionering: een vorm van stimulus- responsleren waarbij een in eerste instantie
neutrale stimulus het vermogen verwerft om dezelfde aangeboren reflex op te troepen als een
andere stimulus die deze reflex oorspronkelijk oproept.
dankzij dit proces leren organismen welke signalen gevaar aangeven, de aanwezigheid van voedsel,
de mogelijkheid van seksuele interactie of andere zaken die de kans op overleving vergroten.
Klassieke conditionering begint altijd met een:
- ongeconditioneerd stimulus (UCS): in de klassieke conditionering: de stimulus die een
ongeconditioneerde respons oproept.
- Ongeconditioneerde respons (UCR): in de klassieke conditionering de respons die voorafgaande aan
de verweringsfase wordt opgeroepen door een ongeconditioneerde stimulus.
Operant conditionering: volgen op gedrag consequenties in de vorm van beloningen en straffen die
de kans op herhaling van dat gedrag beïnvloeden.
Operant conditionering heeft minstens 2 sterke kanten:
- is van toepassong op veel meer gedragstypen dan klassieke
- het vormt een verklaring voor de manier waarop organismen nieuwe en complexe gedragingen
leren, en niet volkomen afhankelijk zijn van aangeboren reflexen.
Positieve bekrachtiging: het aanbieden van een aangename stimulus na een respons, waardoor de
kans dat die respons zich herhaalt, toeneemt.
aandacht, glimlach, complimenten
Negatieve bekrachtiging: het weghalen van een vervelende of aversieve stimulus na een respons,
waardoor de kans toeneemt dat die respons zich herhaalt.
het gebruik van een paraplu als het regent is aangeleerd gedrag dat in stand blijft door negatieve
bekrachtiging. Je gebruikt de paraplu immers om een aversie stimulus (de regen) te vermijden of te
verwijderen.
Straf: een situatie (het aanbieden of verwijderen van een stimulus) die op een respons volgt en die in
frequentie doet afnemen. (tegen over gestelde van bekrachtiging)
Hoofdstuk 1. Geest, gedrag en psychologische wetenschap
De 6 belangrijkste perspectieven in de psychologie
1. Het biologisch perspectief (zoekt oorzaken van gedrag in lichamelijke processen) kan je
onderverdelen in 2 richtingen:
- neurowetenschap
- evolutionaire psychologie
Structuralisme (Wilhelm Wundt) is het begrijpen van geestelijke processen.
2. Het cognitieve perspectief is gericht op het leren, geheugen, sensatie, perceptie, taal en denken.
3. Behavioristisch perspectief onderzoekt het waarneembare gedrag en de prikkels die dat gedrag
vormen.
4. Whole person perspectief kan je onderverdelen in 3 standpunten:
- psycho-analytische benadering (Sigmund Freuds) = nadruk op psychische stoornissen en onbewuste
processen.
- humanistische psychologie (Carl Rogers & Abraham Maslow) = benadrukt de positieve kant van de
menselijke natuur
- psychologie van karaktertrekken en temperament = beziet mensen in termen van hun blijvende
eigenschappen en neigingen
5. Ontwikkelingsperspectief = richt de aandacht op geestelijke en gedragsmatige veranderingen
6. socioculturele perspectief = richt de aandacht op het feit dat elk individu wordt beïnvloed door
andere mensen en door de cultuur waarvan ze deel uitmaken.
Nature: erfelijkheid
Nurture: omgeving
, Hoofdstuk 2.1. verband tussen genen en gedrag
De evolutie heeft psychologische processen fundamenteel vormgegeven. Dit komt doordat de
evolutie ten gunste werkt van genetische variaties die zorgen voor gedrag waarmee het individu zijn
kans op overleving en voortplanting vergroot.
Hoofdstuk 4. Leren en omgeving
Habituatie: leren niet te reageren op de herhaalde aanbieding van een stimulus.
bv: op een trein waar je naast woont, die hoor je niet meer.
je kunt je gemakkelijker concentreren op belangrijke stimuli, terwijl je stimuli die geen aandacht
verdienen negeert.
Mere exposure-effect: aangeleerde voorkeur voor stimuli waaraan we al eerder zijn blootgesteld.
Stimulus- responsleren: vormen van leren die we kunnen beschrijven in termen van stimuli en
responsen, zoals klassieke en orante conditionering.
Klassieke conditionering: een vorm van stimulus- responsleren waarbij een in eerste instantie
neutrale stimulus het vermogen verwerft om dezelfde aangeboren reflex op te troepen als een
andere stimulus die deze reflex oorspronkelijk oproept.
dankzij dit proces leren organismen welke signalen gevaar aangeven, de aanwezigheid van voedsel,
de mogelijkheid van seksuele interactie of andere zaken die de kans op overleving vergroten.
Klassieke conditionering begint altijd met een:
- ongeconditioneerd stimulus (UCS): in de klassieke conditionering: de stimulus die een
ongeconditioneerde respons oproept.
- Ongeconditioneerde respons (UCR): in de klassieke conditionering de respons die voorafgaande aan
de verweringsfase wordt opgeroepen door een ongeconditioneerde stimulus.
Operant conditionering: volgen op gedrag consequenties in de vorm van beloningen en straffen die
de kans op herhaling van dat gedrag beïnvloeden.
Operant conditionering heeft minstens 2 sterke kanten:
- is van toepassong op veel meer gedragstypen dan klassieke
- het vormt een verklaring voor de manier waarop organismen nieuwe en complexe gedragingen
leren, en niet volkomen afhankelijk zijn van aangeboren reflexen.
Positieve bekrachtiging: het aanbieden van een aangename stimulus na een respons, waardoor de
kans dat die respons zich herhaalt, toeneemt.
aandacht, glimlach, complimenten
Negatieve bekrachtiging: het weghalen van een vervelende of aversieve stimulus na een respons,
waardoor de kans toeneemt dat die respons zich herhaalt.
het gebruik van een paraplu als het regent is aangeleerd gedrag dat in stand blijft door negatieve
bekrachtiging. Je gebruikt de paraplu immers om een aversie stimulus (de regen) te vermijden of te
verwijderen.
Straf: een situatie (het aanbieden of verwijderen van een stimulus) die op een respons volgt en die in
frequentie doet afnemen. (tegen over gestelde van bekrachtiging)
