Botgezondheid H11 uit The science of Nutrition
Het skelet bestaat uit botten, aktieve levende organen met twee soorten botweefsels.
Botweefsel bestaat uit mineralen (calcium en fosfor 65%) in de vorm van kleine
hydroxyapatiet kristallen die om de oersterke collageen vezels (vezelachtig eiwit 35%)
samen clusteren
Functies van botten?
- Fysieke ondersteuning van organen en lichaamsdelen
- Bescherming van vitale organen (dmv schedel, ribbenkast, ruggenwervels)
- Samenwerking met spieren en pezen tbv beweging bij de gewrichten
- Opslag calcium, fosfor en fluoride
- Productie van de meeste bloedcellen in het ruggenmerg
Vier typen:
- Cortical, compact bot (80%)
- Trabikulair, spongy bot (20%), steigers, remodelling
- Kraakbeen
- Bindweefsel
Wat is Collageen?
Eiwit voor de vorming van sterke vezels in botten en bindweefsel
Beschrijf botgroei, modellering en hermodellering?
Botgroei: de maat van de botten neemt toe, kinderjaren tot adulthood, start in baarmoeder
Modelling: vorm geven aan botten, idem
Remodelling: onderhoud, oud vervangen door nieuw (oiv mineralenbalans oa calcium), botresorptie &
formatie, tijdens adulthood
Hoe vindt vervanging van botweefsel plaats?
Botweefsel wordt recycled. Afbraak vindt plaats door resorptie van de oppervlakte van het bot door
osteoclasts: scheiden zuren en enzymen uit eroderen het botoopervlak in calcium, mineralen en
collageen. Osteoblasts zorgen voor de wederopbouw, zorgen dat het gat weer gevuld wordt,
collageenlaag wordt gemineraliseerd
Calcium
Is een basisch (alkaline) mineraal dus beste absorptie vindt plaats aan het begin vd darmen (zure
omgeving); komt altijd als ion in bloed voor
Zorgt voor? 1) structuur van botten en tanden 2) Ph balans en 3) zenuw- en spierfunctie.
2% van ons gewicht bestaat uit Calcium waarvan 99% in hydroxyapatietkristallen in de collageen
fundering zit. De rest (1%) zit in ons bloed en weefsels. De balans wordt binnen nauwe grenzen
gehouden maar is het meest overvloedige mineraal in ons lichaam.
te weinig: Calcium Tetanie (Hypocalcemia) - spierkrampen bij kinderen als de opname onder de 125
mg ligt door gebrek aan vitamine D. Ontstaat door te weinig opname bij nierziekte, bijschildklierziekte
(te weinig PTH) of te weinig Vitamine D;
Risico’s voor het ontstaan van Rachitis (skelet misvorming in kinderen) zijn alcoholgebruik, koffie,
thee, cola en zout maar ook de vezels uit spinazie en rabarber; Hierin zit oxaalzuur wat de opname
van calcium tegengaat omdat oxaalzuur een onoplosbare verbinding met calcium aangaat. De bio
availability van bijv. spinazie is laag vanwege bindende factoren; opname is klein versus inname is
groot. In tegenstelling tot calciumfosfaat uit melk.
Osteoporose; lage botmassa, vermindering van botweefsel, botten worden fragiel en de kans op
fracturen groot door botontkalking bij ouderen (na menopauze)
te veel: Calcium Rigor (strengheid) (Hypercalcemia) - stijfheid, spieren kunnen zich niet ontspannen.
Ontstaat door teveel vlees eten, bij kanker of teveel bijschildklierhormoon. Is gevaarlijk.
Reabsorptie proces: osteoclasts (bot erosie) en osteoblasts (bot opbouw, builders) wordt geregeld
door het (bij)schildklier hormoon;
Indien Calcium volume in het bloed laag is, wordt Vitamine D geactiveerd door het
bijschildklierhormonn (PTH, ParaThyroid Hormone). Door calcium te onttrekken o.a. uit de
botten=resorptie (osteoclasts) en nieren reabsorptie en ingewanden absorptie wordt de spiegel weer
verhoogd.
Indien Calcium volume in het bloed hoog is, wordt onder invloed van het Calcitonine hormoon uit de
Schildklier de vitamine D werking stopgezet, de reabsorptie van Calcium in de nieren en absorptie
1
Het skelet bestaat uit botten, aktieve levende organen met twee soorten botweefsels.
Botweefsel bestaat uit mineralen (calcium en fosfor 65%) in de vorm van kleine
hydroxyapatiet kristallen die om de oersterke collageen vezels (vezelachtig eiwit 35%)
samen clusteren
Functies van botten?
- Fysieke ondersteuning van organen en lichaamsdelen
- Bescherming van vitale organen (dmv schedel, ribbenkast, ruggenwervels)
- Samenwerking met spieren en pezen tbv beweging bij de gewrichten
- Opslag calcium, fosfor en fluoride
- Productie van de meeste bloedcellen in het ruggenmerg
Vier typen:
- Cortical, compact bot (80%)
- Trabikulair, spongy bot (20%), steigers, remodelling
- Kraakbeen
- Bindweefsel
Wat is Collageen?
Eiwit voor de vorming van sterke vezels in botten en bindweefsel
Beschrijf botgroei, modellering en hermodellering?
Botgroei: de maat van de botten neemt toe, kinderjaren tot adulthood, start in baarmoeder
Modelling: vorm geven aan botten, idem
Remodelling: onderhoud, oud vervangen door nieuw (oiv mineralenbalans oa calcium), botresorptie &
formatie, tijdens adulthood
Hoe vindt vervanging van botweefsel plaats?
Botweefsel wordt recycled. Afbraak vindt plaats door resorptie van de oppervlakte van het bot door
osteoclasts: scheiden zuren en enzymen uit eroderen het botoopervlak in calcium, mineralen en
collageen. Osteoblasts zorgen voor de wederopbouw, zorgen dat het gat weer gevuld wordt,
collageenlaag wordt gemineraliseerd
Calcium
Is een basisch (alkaline) mineraal dus beste absorptie vindt plaats aan het begin vd darmen (zure
omgeving); komt altijd als ion in bloed voor
Zorgt voor? 1) structuur van botten en tanden 2) Ph balans en 3) zenuw- en spierfunctie.
2% van ons gewicht bestaat uit Calcium waarvan 99% in hydroxyapatietkristallen in de collageen
fundering zit. De rest (1%) zit in ons bloed en weefsels. De balans wordt binnen nauwe grenzen
gehouden maar is het meest overvloedige mineraal in ons lichaam.
te weinig: Calcium Tetanie (Hypocalcemia) - spierkrampen bij kinderen als de opname onder de 125
mg ligt door gebrek aan vitamine D. Ontstaat door te weinig opname bij nierziekte, bijschildklierziekte
(te weinig PTH) of te weinig Vitamine D;
Risico’s voor het ontstaan van Rachitis (skelet misvorming in kinderen) zijn alcoholgebruik, koffie,
thee, cola en zout maar ook de vezels uit spinazie en rabarber; Hierin zit oxaalzuur wat de opname
van calcium tegengaat omdat oxaalzuur een onoplosbare verbinding met calcium aangaat. De bio
availability van bijv. spinazie is laag vanwege bindende factoren; opname is klein versus inname is
groot. In tegenstelling tot calciumfosfaat uit melk.
Osteoporose; lage botmassa, vermindering van botweefsel, botten worden fragiel en de kans op
fracturen groot door botontkalking bij ouderen (na menopauze)
te veel: Calcium Rigor (strengheid) (Hypercalcemia) - stijfheid, spieren kunnen zich niet ontspannen.
Ontstaat door teveel vlees eten, bij kanker of teveel bijschildklierhormoon. Is gevaarlijk.
Reabsorptie proces: osteoclasts (bot erosie) en osteoblasts (bot opbouw, builders) wordt geregeld
door het (bij)schildklier hormoon;
Indien Calcium volume in het bloed laag is, wordt Vitamine D geactiveerd door het
bijschildklierhormonn (PTH, ParaThyroid Hormone). Door calcium te onttrekken o.a. uit de
botten=resorptie (osteoclasts) en nieren reabsorptie en ingewanden absorptie wordt de spiegel weer
verhoogd.
Indien Calcium volume in het bloed hoog is, wordt onder invloed van het Calcitonine hormoon uit de
Schildklier de vitamine D werking stopgezet, de reabsorptie van Calcium in de nieren en absorptie
1
