Samenvatting Probleem 3. Ouderschap na geassisteerde voortplanting

Week 3. Ouderschap na geassisteerde voortplanting

Voorbespreking
Vignet 1
Probleemstelling
IVF meer gewild?
Wordt daar beter voor gezorgd?
Hoe werkt IVF?

Brainstorm & probleemanalyse
Bevruchting buiten de moeder
Meer gewild > meer moeite doen voor zo’n kind
IVF is 100% gewild, nooit een ongelukje
Misschien niet meer gewild dan natuurlijke baby’s

Voorzichtiger met het kind door het lange/intense proces
Natuurlijk en IVF > maximale zorg
Kind evenveel waard
Ouderschapsstijlen in het algemeen

Vignet 2
Probleemstelling
Wat voor gevolgen heeft het voor een kind om een onbekende vader te hebben?
En wat gebeurt er als ze het wel weten?

Brainstorm & probleemanalyse
Zelfde als voor mensen zonder vader
Mysterie om op te lossen
Driehoeksverhoudingen
Onherkenbare persoonlijkheidskenmerken
Zelfde betrokkenheid ivf/adoptie/natuurlijk

Vignet 3
Probleemstelling
Hoe is het voor een kind om homo ouders te hebben?

Brainstorm & probleemanalyse
Geen verschil uiteindelijk
Geen mannelijk en vrouwelijk rolmodel
Ouders nemen niet bewust een rol aan
Minder goede invloed homo ouders dan hetero ouders maar wel beter dan met een enkele ouder.
Kind krijgt wel veel vragen en aandacht van sociale omgeving, niet altijd positief

Leerdoelen
1. Wat zijn vruchtbaarheidsbehandelingen?
2. Wat zijn verschillende ouderschapsstijlen?
3. Wat is de interactie tussen vruchtbaarheidsbehandelingen en verschillende ouderschapsstijlen?
4. Wat zijn de gevolgen (voor het kind) ?
5. Wat is het gevolg van alternatief ouderschap?




1

,1. Wat zijn vruchtbaarheidsbehandelingen?
Bevruchting
Bij een zaadlozing in de vagina komt het sperma met zaadcellen in de buurt van de baarmoedermond
Via het slijm van de baarmoeder komen de zaadcellen via de baarmoederholte in de eileiders.
In de eileiders vindt de bevruchting van een eicel plaats.

Vruchtbaarheidsbehandelingen
Wanneer een stel niet zwanger kan worden, kunnen zij een vruchtbaarheidsbehandeling doen
Er zijn verschillende vruchtbaarheidsbehandelingen
 Intra-uteriene inseminatie (IUI)
 Ovulatie inductie
 In vitro fertilisatie (IVF)
 Eiceldonatie (ED)
 Embryodonatie
 Kunstmatige inseminatie met donorzaad (KID) (spermadonatie)
 Draagmoederschap
 Intra Cytoplasmatische Sperma Injectie (ICSI)

Intra-uteriene inseminatie (IUI)
Het inbrengen (insemineren) van zaadcellen direct in de baarmoeder (intra-uterien)
Uit sperma worden beste zaadcellen geselecteerd en in de baarmoederholte ingebracht tijdens eisprong.
Vaak worden hormonen gebruikt om:
a. De groei van de eiblaasjes (follikels) te stimuleren
b. De timing van de eisprong te verbeteren
Bij deze hormoonbehandeling kan gebruikt worden gemaakt van tabletten of onderhuidse injecties
Kind is genetisch verbonden aan zowel moeder als vader

Timing is erg belangrijk → de inseminatie moet plaatsvinden in de vruchtbare periode (dichtbij eisprong)
Dit moment wordt met verschillende methode vastgesteld:
 Urinetesten
 Ongeveer 24 tot 30 uur voor de eisprong maakt de hypofyse het luteiniserend hormoon (LH) aan
 Dit hormoon komt ook terecht in de urine
 Echoscopie
 HCG/LH-injectie

Deze behandeling wordt toegepast bij:
 Een verminderde kwaliteit van de zaadcellen
 Een te laag aantal zaadcelen
 Na een periode van uitblijven van een zwangerschap
zonder duidelijke oorzaak
 Verminderde kwaliteit van het slijm in baarmoedermond

IUI leidt gemiddeld bij 1 op de 10 behandeling tot een zwangerschap (10%)
Na zes behandelingen is de kans op zwangerschap ongeveer 25 – 35%
De vruchtbaarheid neemt af met het toenemen van de leeftijd

Bijwerkingen
IUI is een (niet ingrijpende) behandeling met weinig risico’s
 Infectie (zeer kleine kans)
 Meerlingzwangerschap (bij hormooninjectie 20% kans en bij hormoontablet 8% op tweeling)
 Vocht vasthouden, misselijkheid en stemmingsveranderingen (door hormoongebruik)
 Ovarieel hyperstimulatiesyndroom (OHSS) → overstimulatie van de eierstokken (zeldzaam)



2

, Ovulatie inductie (OI)
OI is een behandeling met medicijnen om de eisprong (ovulatie) zal worden opgewekt
Dit wordt toegepast bij vrouwen die een onregelmatige, lange of afwezige menstruele cyclus hebben.
Stimulatie ovulatie met hormonen → er kan gebruik worden gemaakt van:
 Clomifeencitraat (tabletten)
 Stimuleert de hypofyse om meer follikelstimulerend hormoon (FSH) aan te maken
 FSH zorgt ervoor dat er een eiblaasje (follikel) gaat groeien
 Gonadotrofinen (FSH-injecties)
80% van vrouwen met onregelmatige of uitblijvende menstruatie heeft een eisprong na de behandeling.
Na een behandeling van drie maanden raakt 50% zwanger.
Bijwerking: er groeien in plaats van één eitje, meerdere eitjes groeien → de kans op een meerling
Deze behandeling wordt ook toegepast bij IVF → OI vaak in combinatie met IVF.

In vitro fertilisatie (IVF)
Wanneer IUI niet werd gaat men over op in vitro fertilisatie (IVF) → reageerbuisbevruchting genoemd
In Nederland is ongeveer 2% van alle pasgeborenen ontstaan door een IVF-behandeling
Bij IVF vindt de bevruchting buiten het lichaam van de vrouw plaats (in tegenstelling tot IUI)
Kind is genetisch verbonden aan zowel moeder als vader
In het lab worden eicellen en zaadcellen samengebracht voor een ‘natuurlijke bevruchting’
Deze behandeling wordt toegepast wanneer:
 Eileiders zijn afgesloten of verwijderd (sterilisatie)
 Vrouw onverklaarbaar onvruchtbaar is
 Vrouwen die niet via andere vruchtbaarheidsbehandelingen zwanger worden
 Verminderde werking van de eierstokken
 Ernstige endometriose als vrouw (baarmoederslijmvlies wat dan ook in de buikholte voorkomt).
 Verminderde zaadkwaliteit
 Eiceldonatie
De behandeling bestaat uit vier fases en neemt ongeveer vier weken in beslag
1. Stimulatie: de rijping van de eicellen
 Om de eicellen te verkrijgen worden de eierstokken gestimuleerd met hormonen
 Bij IVF probeert men door hormonen meerdere (5 tot 10) eicellen tegelijk te laten rijpen, in plaats
van één eicel per maand in een normale menstruatiecyclus
 14 dagen lang hoge dosering gonadotrofinen gebruiken → stimuleert het aanmaak van follikels
 Er zijn twee soorten gonadotrofinen die worden gegeven
 FSH: follikelstimulerend hormoon
 HCG: luteïniserend hormoon (eisprong-opwekkend)
 Voor de FSH-behandeling krijgt de patiënt ook andere hormonen om te voorkomen dat de
eisprong te vroeg optreed
 Dit zijn hormonen die de waarden van FSH en LH onder controle houden
(GnRH-agonisten en GnRH-antagonisten)
 Als de eiblaasjes 18-20 mm zijn, dan wordt LH en hCG toegevoegd om de rijping te stimuleren
 Om de groei van de follikels te meten zal regelmatig vaginale echoscopie plaatsvinden
 Ook kan er bloed geprikt worden om de waarde van het hormoon estradiol, die vrijkomt uit de
eierstok, te bepalen

2. Punctie: het aanprikken van de follikels
 Ongeveer 34 tot 36 uur na de laatste hormoon injectie zuigt de arts, met een naald, de follikels
leeg om de eicellen te verkrijgen
 Op de dag van de punctie moet de man vers sperma inleveren.
 Het sperma krijgt een speciale behandeling voor zoveel mogelijk goed beweeglijke zaadcellen

3. Bevruchting: de laboratoriumfase
 In het laboratorium brengt men de eicellen en de zaadcellen samen

3