Forensische Psychodiagnostiek
Bij zaken als die van Anne Faber is er sprake van termen als specificiteit en sensitief, waarbij
er wellicht bij er niet genoeg sensitiviteit is geweest, waardoor Micheal P. niet de straf kreeg
die hij eigenlijk had moeten krijgen.
Wie heeft de waarheid in pacht?
Ter Beschikking Stelling (tbs) voor behandeling van psychiatrische problematiek bij
gevaar op herhaling voor zelf of anderen kan in termijnen van twee jaar onbeperkt
verlengd worden
Wat als na tbs-recidive door een zedendelinquent?
Wat als tbs een vorm van onnodig levenslang is?
Wie adviseert over verlenging? Op basis waarvan?
De maatschappij wil graag ZEKERHEID...
Experts gevraagd
Er is een grote vraag naar mensen die de zekerheid kunnen bieden, op het gebied van
bijvoorbeeld tbs. Vaak zijn er ook wel psychiaters die zich ertoe laten verleiden om op
televisie uitspraken te doen. Echter, vaak blijkt dat de psychodiagnostiek toch niet goed
gegaan is en dat het anders had gemoeten. Beslissingen zijn niet altijd terecht.
Forensische psychodiagnostiek
Alle diagnostische beslissingen met een juridische component
Strafrecht
o Toerekeningsvatbaar?
o Recidive?
Civiel- & bestuursrecht
Jeugdrecht
Wat is een expert?
Geen goeroe!
Beslissen onder onzekerheid …
o … helder onderbouwde keuzes,
o … repliceerbaar onderzoek,
o … begrijpelijke presentatie gegevens, – onderbouwde conclusies
o … met alle onzekerheden
Boek erg USA, vergeet namen organisaties en wetgeving maar!
In NL verschillende registraties, o.a. als forensisch psycholoog (NIFP) en BAPD (NIP)
Overzicht
Kenmerken van forensische psychodiagnostiek
Handelingsgericht perspectief
Wat te onderzoeken? Snijvlak juridisch & psychologisch
Hoe te onderzoeken? Klinische Blik vs assessment
Vormen van assessment: van gesprek tot fMRI
Conclusies
, Kenmerken: Aparte diagnostiek…
Juridische vragen aan psychologen
Moeilijk meetbare constructen
Partijen met belangen
Niet vrijwillig
o Iemand wil vaak niet meewerken, wil niet weten wat er met hem of haar aan
de hand is.
Privacy
Bijzondere cliënten
o Het zijn niet de gemiddelde mens.
Juridische vragen aan psychologen
In hoeverre was X toerekeningsvatbaar? Wilsbekwaam?
Deed X dit met voorbedachten rade? Was het zijn intentie?
Is de gewetensontwikkeling van X beperkt?
Hoe zeker is dat X dit niet nog eens zal doen?
Zijn de gebruikte constructen wel zinnig? Passen ze bij onze psychologische kennis?
o Is er sprake van een vrije wil?
o Lastig begrip voor de psycholoog! Psychologen zijn juist bezig met de
onderbewuste processen, waarbij de vrije wil systematisch onderuit gehaald
wordt! Het is dan best lastig dat je als psycholoog moet bepalen wat de vrije
wil is.
Sterke focus op individu onterecht?
o Pedofilie is een goed onderwerp, omdat er vaak gevraagd wordt om naar een
persoon te kijken, terwijl dit voor ons psychologen vaak niet de juiste manier
is. Er is sprake van interactie tussen persoon en omgeving.
Is gedrag wel zo voorspelbaar?
En worden de belangrijkste voorspellers niet juist gemist door wet of jurist?
Psychologen houden ervan om dingen ingewikkeld te maken! Juristen vinden dat weer
vervelend, omdat zij een eenduidig antwoord willen.
There are three causes of crime:
1) Criminals;
2) Criminals,
3) And criminals!
Vragen aan forensisch psychodiagnostici focussen traditioneel sterk op het individu, maar is
dat wel correct? Wij weten echter dat de context essentieel is. De context bepaalt veel meer
dan dat het voor de rechter interessant of nuttig is.
Forensische constructen meten?
Zwakke theoretische basis bemoeilijkt assessment.
Wat is ‘toerekeningsvatbaar’ eigenlijk?
Vragen zijn dus niet altijd te beantwoorden.
Waarom is een bepaald criterium relevant? Is het wel zo relevant? Zijn er niet andere
constructen meer relevant?
Bij zaken als die van Anne Faber is er sprake van termen als specificiteit en sensitief, waarbij
er wellicht bij er niet genoeg sensitiviteit is geweest, waardoor Micheal P. niet de straf kreeg
die hij eigenlijk had moeten krijgen.
Wie heeft de waarheid in pacht?
Ter Beschikking Stelling (tbs) voor behandeling van psychiatrische problematiek bij
gevaar op herhaling voor zelf of anderen kan in termijnen van twee jaar onbeperkt
verlengd worden
Wat als na tbs-recidive door een zedendelinquent?
Wat als tbs een vorm van onnodig levenslang is?
Wie adviseert over verlenging? Op basis waarvan?
De maatschappij wil graag ZEKERHEID...
Experts gevraagd
Er is een grote vraag naar mensen die de zekerheid kunnen bieden, op het gebied van
bijvoorbeeld tbs. Vaak zijn er ook wel psychiaters die zich ertoe laten verleiden om op
televisie uitspraken te doen. Echter, vaak blijkt dat de psychodiagnostiek toch niet goed
gegaan is en dat het anders had gemoeten. Beslissingen zijn niet altijd terecht.
Forensische psychodiagnostiek
Alle diagnostische beslissingen met een juridische component
Strafrecht
o Toerekeningsvatbaar?
o Recidive?
Civiel- & bestuursrecht
Jeugdrecht
Wat is een expert?
Geen goeroe!
Beslissen onder onzekerheid …
o … helder onderbouwde keuzes,
o … repliceerbaar onderzoek,
o … begrijpelijke presentatie gegevens, – onderbouwde conclusies
o … met alle onzekerheden
Boek erg USA, vergeet namen organisaties en wetgeving maar!
In NL verschillende registraties, o.a. als forensisch psycholoog (NIFP) en BAPD (NIP)
Overzicht
Kenmerken van forensische psychodiagnostiek
Handelingsgericht perspectief
Wat te onderzoeken? Snijvlak juridisch & psychologisch
Hoe te onderzoeken? Klinische Blik vs assessment
Vormen van assessment: van gesprek tot fMRI
Conclusies
, Kenmerken: Aparte diagnostiek…
Juridische vragen aan psychologen
Moeilijk meetbare constructen
Partijen met belangen
Niet vrijwillig
o Iemand wil vaak niet meewerken, wil niet weten wat er met hem of haar aan
de hand is.
Privacy
Bijzondere cliënten
o Het zijn niet de gemiddelde mens.
Juridische vragen aan psychologen
In hoeverre was X toerekeningsvatbaar? Wilsbekwaam?
Deed X dit met voorbedachten rade? Was het zijn intentie?
Is de gewetensontwikkeling van X beperkt?
Hoe zeker is dat X dit niet nog eens zal doen?
Zijn de gebruikte constructen wel zinnig? Passen ze bij onze psychologische kennis?
o Is er sprake van een vrije wil?
o Lastig begrip voor de psycholoog! Psychologen zijn juist bezig met de
onderbewuste processen, waarbij de vrije wil systematisch onderuit gehaald
wordt! Het is dan best lastig dat je als psycholoog moet bepalen wat de vrije
wil is.
Sterke focus op individu onterecht?
o Pedofilie is een goed onderwerp, omdat er vaak gevraagd wordt om naar een
persoon te kijken, terwijl dit voor ons psychologen vaak niet de juiste manier
is. Er is sprake van interactie tussen persoon en omgeving.
Is gedrag wel zo voorspelbaar?
En worden de belangrijkste voorspellers niet juist gemist door wet of jurist?
Psychologen houden ervan om dingen ingewikkeld te maken! Juristen vinden dat weer
vervelend, omdat zij een eenduidig antwoord willen.
There are three causes of crime:
1) Criminals;
2) Criminals,
3) And criminals!
Vragen aan forensisch psychodiagnostici focussen traditioneel sterk op het individu, maar is
dat wel correct? Wij weten echter dat de context essentieel is. De context bepaalt veel meer
dan dat het voor de rechter interessant of nuttig is.
Forensische constructen meten?
Zwakke theoretische basis bemoeilijkt assessment.
Wat is ‘toerekeningsvatbaar’ eigenlijk?
Vragen zijn dus niet altijd te beantwoorden.
Waarom is een bepaald criterium relevant? Is het wel zo relevant? Zijn er niet andere
constructen meer relevant?
