Waz Verpleegkundige vaardigheden
- Thema 1 H1
De wet BIG
Gaat er van uit dat in principe iedereen handelingen op het gebied van de individuele
gezondheidszorg mag uitvoeren. De wet is alleen van toepassing op beroepsbeoefenaren die
individuele gezondheidszorg verlenen.
Individuele gezondheidszorg = gericht op de gezondheid van de individuele zorgvrager en moet op
niveau zijn.
BIG = Beroepsuitoefening Individuele Gezondheidszorg
Waar richt de wet zich op?
Op de gezondheid van 1 bepaalde persoon en niet op de gezondheid van groepen. De belangrijkste
doelstelling van de wet is het scheppen van voorwaarden voor het bevorderen en bewaken van de
kwaliteit van de beroepsuitoefening in de individuele gezondheidszorg.
Beschermt de zorgvrager tegen ondeskundige en onzorgvuldig handelen
Wat wordt er in de wet onder zorg verstaan?
Het beoordelen, bevorderen, bewaken, beschermen of herstellen van iemands gezondheid.
Individuele gezondheidszorg omvat niet alleen geneeskundige handelingen, maar ook verzorgende en
verpleegkundige handelingen. Ook het onderzoeken van iemand en het geven van voorlichting over
zin gezondheid vallen onder de individuele gezondheidszorg.
Bevoegd maakt bekwaam
Je bent bevoegd als je je diploma hebt, en bekwaam ben je als je de handelingen regelmatig uitvoert.
Voorbehouden handelingen
Door het invoeren van de wet BIG bestaat er geen algemeen verbod meer op het verrichten van
medische handelingen door niet – artsen.
Voorbehouden handelingen = handelingen die voor de zorgvrager een verhoogd risico met zich
meebrengen als ze worden uitgevoerd door een ondeskundige. Duidelijk voorbeeld hiervan is een
hartoperatie. Artsen en voor sommige handelingen tandartsen en verloskundigen zijn in de wet BIG
zelfstandig bevoegd voor het stellen van een indicatie voor een voorbehouden handeling en voor het
uitvoeren van deze handeling.
Zie blz. 7 voor categorieën voorbehouden handelingen
Heelkundige handeling = volgens de wet een handeling waarbij de samenhang van de
lichaamsweefsels wordt verstoord en zich niet direct herstelt. In de volksmond spreken we over een
operatie.
Risicovolle handelingen
Alle voorbehouden handelingen zijn risicovol maar andersom zijn niet alle risicovolle handelingen
opgenomen in het lijstje van voorbehouden handelingen. Voorbeelden hiervan zijn:
- Sonde inbrengen
- Blaasspoeling
- Isoleren van een psychiatrische zorgvrager
Er wordt van uit gegaan dat de zorgverlener bij dit soort handelingen de nodige zorgvuldigheidseisen
in acht neemt.
Doorlezen blz. 10 t/m 16
, - Thema 2 H3
Waar moet een recept aan voldoen?
Medicijn verstrekking begint met een recept van de arts. Om een zorgvuldige toediening van
medicijnen mogelijk te maken worden er verschillende eisen aan recepten gesteld. Recept moet
volgende gegevens bevatten:
- Naam, voorletters en adres van de voorschrijvende arts
- De data van voorschrijven
- Naam geneesmiddel
- Af te leveren hoeveelheid medicijnen + gebruiksduur
- Sterkte van medicijn
- Naam, voorletters en adres van zorgvrager
- Wijze van gebruik
- Handtekening of paraaf arts
Indicatie = de reden waarom iemand een medicijn krijgt voorgeschreven.
Contra indicatie = een reden om een medicijn juist niet voor te schrijven
Enteraal toedienen = medicijn kan via de mond (per os of oraal) en via de darmen (per
rectum/rectaal) geschieden.
Per os = medicijnen per os kunnen het beste met veel water worden ingenomen
Sublinguaal =Hierbij wordt het medicijn onder de tong gelegd en wordt het via het slijmvlies in het
bloed opgenomen.
Rectaal = meestal zijn dit zetpillen (suppositoria). Bij toedienen van een zetpil, wordt de platte kant
van de zetpil op de gehandschoende vinger gezet en met de punt naar voren in de anus gebracht.
Rectiole = een manier om een kleine hoeveelheid loeistof toe te dienen en wordt wel gebruikt bij
zorgvragers met een epileptische aanval.
Parentaal toedienen = dit gaat buiten het maag darm kanaal om. Dit wordt gedaan om verschillende
redenen:
- Maag darm kanaal van zorgvrager werkt niet goed (misselijkheid, diarree, braken)
- Medicijn zou in maag darm kanaal kunnen worden afgebroken (bijv. insuline)
- Medicijn moet snel in bloedbaan komen
Cutaan = het medicijn wordt via de huid in het bloed opgenomen. Dit kan met gebruik van:
- Crème
- Zalf
- Pasta
- Speciale pleisters
Oogdruppels en zalven = zijn steriel omdat het oog erg gevoelig is voor infecties
Neusdruppels en neusspray = doel via toedienen via de neus, is dat ze via het neusslijmvlies worden
opgenomen. De zorgvrager moet hierom voor toedienen van deze medicijnen even neus snuiten
zodat aanwezig slijm wordt verwijderd.
Oordruppels = bij toedienen van oordruppels is het belangrijk pipet schoon te houden.
Vaginaal medicijn = worden hoog in de schede ingebracht met een speciaal apparaatje, een
zogenoemde applicator.
Blz. 39 + 40 inhalatie medicatie doorlezen
Thema 3 H7 parenteraal medicijnen geven
, Injecteren = betekent letterlijk inspuiten. Wordt gedaan doormiddel van een spuit en een holle naald.
We kunnen op de volgende plaatsen injecteren:
- Intracutaan (huid)
- Subcutaan (onderhuids bindweefsel)
- Intramusculair (in een spier)
- Intraveneus (in een ader)
Injecteren valt onder de voorbehouden handelingen volgens de wet BIG met alle consequenties die
daar bij horen.
Algemene regels bij toedienen van injecties
Je zoekt gegevens op in dossier van cliënt. En vraagt ze na bij zorgvrager. (blz. 63, 64)
Subcutane injectie
Sub = onder
Cutis = huid
In het onderhuids bindweefsel lopen kleine bloedvaatjes waarin het medicijn wordt opgenomen.
Injecties zijn over het algemeen niet pijnlijk, dat is te verklaren omdat de gevoelsorgaantjes niet in
het onderhuidse bindweefsel liggen waarin gespoten wordt.
De hoeveelheid te injecteren vloeistof mag nooit meer dan 2 milliliter zijn omdat het anders een te
grote belasting voor het bindweefsel is.
Injectieplaats
Waar een sub. Injectie wordt geplaatst hangt af van de volgende zaken:
- Bereikbaarheid voor zorgvrager
- Hoe vaak moeten de injecties gegeven worden
- De zorgvrager zelf
Volgende plaatsen zijn mogelijk:
- Bovenbeen (bovenkant en zijkant, niet te dicht bij de knie en niet aan de binnenkant van het
been
- De buik (van het middel tot de rand van het ondergoed)
- Bovenarm
Bij de buikwand gaat de opname twee keer sneller dan bij een injectie in benen of billen, de
bovenarm zit tussen de buik en billen in.
Subcutane injectietechnieken (figuur 7.3 blz. 67)
- Loodrecht techniek = op de gekozen injectie plek pak je een huidplooi op, je steekt de naald
er loodrecht in en laat de huidplooi rustig zakken, je voert de bloedvat controle uit en laat
vervolgens de stamper rustig naar beneden zakken
- 45 graden techniek = je pakt een smalle huidplooi, steekt de naald onder 45 graden aan de
voet van de huidplooi. Je laat huidplooi los, doet bloedvat controle en spuit daarna de
injectie in.
Doorlezen pagina 67 vanaf
‘’toedienen kant en klaar spuit’’ t/m blz. 68 ‘’subcutaan met een pompje toedienen’’
Intramusculaire injectie (im)
- Thema 1 H1
De wet BIG
Gaat er van uit dat in principe iedereen handelingen op het gebied van de individuele
gezondheidszorg mag uitvoeren. De wet is alleen van toepassing op beroepsbeoefenaren die
individuele gezondheidszorg verlenen.
Individuele gezondheidszorg = gericht op de gezondheid van de individuele zorgvrager en moet op
niveau zijn.
BIG = Beroepsuitoefening Individuele Gezondheidszorg
Waar richt de wet zich op?
Op de gezondheid van 1 bepaalde persoon en niet op de gezondheid van groepen. De belangrijkste
doelstelling van de wet is het scheppen van voorwaarden voor het bevorderen en bewaken van de
kwaliteit van de beroepsuitoefening in de individuele gezondheidszorg.
Beschermt de zorgvrager tegen ondeskundige en onzorgvuldig handelen
Wat wordt er in de wet onder zorg verstaan?
Het beoordelen, bevorderen, bewaken, beschermen of herstellen van iemands gezondheid.
Individuele gezondheidszorg omvat niet alleen geneeskundige handelingen, maar ook verzorgende en
verpleegkundige handelingen. Ook het onderzoeken van iemand en het geven van voorlichting over
zin gezondheid vallen onder de individuele gezondheidszorg.
Bevoegd maakt bekwaam
Je bent bevoegd als je je diploma hebt, en bekwaam ben je als je de handelingen regelmatig uitvoert.
Voorbehouden handelingen
Door het invoeren van de wet BIG bestaat er geen algemeen verbod meer op het verrichten van
medische handelingen door niet – artsen.
Voorbehouden handelingen = handelingen die voor de zorgvrager een verhoogd risico met zich
meebrengen als ze worden uitgevoerd door een ondeskundige. Duidelijk voorbeeld hiervan is een
hartoperatie. Artsen en voor sommige handelingen tandartsen en verloskundigen zijn in de wet BIG
zelfstandig bevoegd voor het stellen van een indicatie voor een voorbehouden handeling en voor het
uitvoeren van deze handeling.
Zie blz. 7 voor categorieën voorbehouden handelingen
Heelkundige handeling = volgens de wet een handeling waarbij de samenhang van de
lichaamsweefsels wordt verstoord en zich niet direct herstelt. In de volksmond spreken we over een
operatie.
Risicovolle handelingen
Alle voorbehouden handelingen zijn risicovol maar andersom zijn niet alle risicovolle handelingen
opgenomen in het lijstje van voorbehouden handelingen. Voorbeelden hiervan zijn:
- Sonde inbrengen
- Blaasspoeling
- Isoleren van een psychiatrische zorgvrager
Er wordt van uit gegaan dat de zorgverlener bij dit soort handelingen de nodige zorgvuldigheidseisen
in acht neemt.
Doorlezen blz. 10 t/m 16
, - Thema 2 H3
Waar moet een recept aan voldoen?
Medicijn verstrekking begint met een recept van de arts. Om een zorgvuldige toediening van
medicijnen mogelijk te maken worden er verschillende eisen aan recepten gesteld. Recept moet
volgende gegevens bevatten:
- Naam, voorletters en adres van de voorschrijvende arts
- De data van voorschrijven
- Naam geneesmiddel
- Af te leveren hoeveelheid medicijnen + gebruiksduur
- Sterkte van medicijn
- Naam, voorletters en adres van zorgvrager
- Wijze van gebruik
- Handtekening of paraaf arts
Indicatie = de reden waarom iemand een medicijn krijgt voorgeschreven.
Contra indicatie = een reden om een medicijn juist niet voor te schrijven
Enteraal toedienen = medicijn kan via de mond (per os of oraal) en via de darmen (per
rectum/rectaal) geschieden.
Per os = medicijnen per os kunnen het beste met veel water worden ingenomen
Sublinguaal =Hierbij wordt het medicijn onder de tong gelegd en wordt het via het slijmvlies in het
bloed opgenomen.
Rectaal = meestal zijn dit zetpillen (suppositoria). Bij toedienen van een zetpil, wordt de platte kant
van de zetpil op de gehandschoende vinger gezet en met de punt naar voren in de anus gebracht.
Rectiole = een manier om een kleine hoeveelheid loeistof toe te dienen en wordt wel gebruikt bij
zorgvragers met een epileptische aanval.
Parentaal toedienen = dit gaat buiten het maag darm kanaal om. Dit wordt gedaan om verschillende
redenen:
- Maag darm kanaal van zorgvrager werkt niet goed (misselijkheid, diarree, braken)
- Medicijn zou in maag darm kanaal kunnen worden afgebroken (bijv. insuline)
- Medicijn moet snel in bloedbaan komen
Cutaan = het medicijn wordt via de huid in het bloed opgenomen. Dit kan met gebruik van:
- Crème
- Zalf
- Pasta
- Speciale pleisters
Oogdruppels en zalven = zijn steriel omdat het oog erg gevoelig is voor infecties
Neusdruppels en neusspray = doel via toedienen via de neus, is dat ze via het neusslijmvlies worden
opgenomen. De zorgvrager moet hierom voor toedienen van deze medicijnen even neus snuiten
zodat aanwezig slijm wordt verwijderd.
Oordruppels = bij toedienen van oordruppels is het belangrijk pipet schoon te houden.
Vaginaal medicijn = worden hoog in de schede ingebracht met een speciaal apparaatje, een
zogenoemde applicator.
Blz. 39 + 40 inhalatie medicatie doorlezen
Thema 3 H7 parenteraal medicijnen geven
, Injecteren = betekent letterlijk inspuiten. Wordt gedaan doormiddel van een spuit en een holle naald.
We kunnen op de volgende plaatsen injecteren:
- Intracutaan (huid)
- Subcutaan (onderhuids bindweefsel)
- Intramusculair (in een spier)
- Intraveneus (in een ader)
Injecteren valt onder de voorbehouden handelingen volgens de wet BIG met alle consequenties die
daar bij horen.
Algemene regels bij toedienen van injecties
Je zoekt gegevens op in dossier van cliënt. En vraagt ze na bij zorgvrager. (blz. 63, 64)
Subcutane injectie
Sub = onder
Cutis = huid
In het onderhuids bindweefsel lopen kleine bloedvaatjes waarin het medicijn wordt opgenomen.
Injecties zijn over het algemeen niet pijnlijk, dat is te verklaren omdat de gevoelsorgaantjes niet in
het onderhuidse bindweefsel liggen waarin gespoten wordt.
De hoeveelheid te injecteren vloeistof mag nooit meer dan 2 milliliter zijn omdat het anders een te
grote belasting voor het bindweefsel is.
Injectieplaats
Waar een sub. Injectie wordt geplaatst hangt af van de volgende zaken:
- Bereikbaarheid voor zorgvrager
- Hoe vaak moeten de injecties gegeven worden
- De zorgvrager zelf
Volgende plaatsen zijn mogelijk:
- Bovenbeen (bovenkant en zijkant, niet te dicht bij de knie en niet aan de binnenkant van het
been
- De buik (van het middel tot de rand van het ondergoed)
- Bovenarm
Bij de buikwand gaat de opname twee keer sneller dan bij een injectie in benen of billen, de
bovenarm zit tussen de buik en billen in.
Subcutane injectietechnieken (figuur 7.3 blz. 67)
- Loodrecht techniek = op de gekozen injectie plek pak je een huidplooi op, je steekt de naald
er loodrecht in en laat de huidplooi rustig zakken, je voert de bloedvat controle uit en laat
vervolgens de stamper rustig naar beneden zakken
- 45 graden techniek = je pakt een smalle huidplooi, steekt de naald onder 45 graden aan de
voet van de huidplooi. Je laat huidplooi los, doet bloedvat controle en spuit daarna de
injectie in.
Doorlezen pagina 67 vanaf
‘’toedienen kant en klaar spuit’’ t/m blz. 68 ‘’subcutaan met een pompje toedienen’’
Intramusculaire injectie (im)
