Hoofdstuk 5 Luisteren, voorbij oordeel, angst en eigen behoefte
5.1 De temperatuur van het luisteren
Je kunt veel redenen hebben om jezelf niet helemaal op te stellen. De
‘luisterthermometer’ maakt duidelijk in welke mate je jezelf openstelt
voor de ander. Je meet er de temperatuur van het luisteren mee. Het
helpt je om in verschillende situaties na te gaan vanuit welke modus je
naar de ander luistert.
Luisteren begint bij 0 met de ruimte geven om te spreken, maar bij veel
gesprekken blijft het onder nul. Het zijn koude gesprekken vanuit oordeel,
angst of hun eigen behoeften.
5.1.1 Luisteren vanuit oordeel
Het is ons oordeel dat helaas vaan aan het luisteren voorgaat. Als je een oordeel hebt over jezelf of
een ander, sluit je je af voor verdere informatie. Je raakt je open en nieuwsgierige houding kwijt. In
een gesprek kun je deze oordelen onderzoeken door ze tijdens een gesprek te benoemen. Geef eerlijk
aan wat je denkt, hoe je je voelt en welk effect dat voor jou heeft op het contact of de relatie en hoe
je geneigd bent om te reageren, blijf dicht bij jezelf.
Je kunt ook oordelen over jezelf leren kennen, geef jezelf zoveel ruimte als je kunt en je maakt plaats
voor een open houding. De oordelen die jij over anderen hebt gaan ook over jezelf. Hoe de ander zich
gedraagt, raakt je vaak omdat hij in jou beleving pijnlijk voorbij gaat aan een voor jou belangrijke
waarde of behoefte. Je hoort in het verhaal van de ander iets wat jou veel te zeggen heeft over jezelf,
je luistert dan autobiografisch.
5.1.2 luisteren vanuit angst
Luisteren is moeilijk omdat het verlies aan controle meebrengt. Een paar voorbeelden van angst in
een gesprek:
- Bang dat je niet weet hoe je moet reageren. Je hebt geen idee wat je met dit verhaal aan
moeit, er groept vanbinnen een spanning. Je bent druk bezig met het zoeken naar hoe je
moet reageren, je verliest je aandacht, respect en interesse om open te staan voor wat de
ander verteld.
- Bang dat je niet weet hoe je aan de behoeften van de ander tegemoet kunt komen. Als je
de behoefte in iemand verhaal boven tafel hebt moet je even na denken. Je hoeft de
behoeften niet te vervullen maar je kan de ander wel helpen met de mogelijkheden om
zichzelf te helpen te verkennen.
- Bang om kritiek te krijgen.
- Bang voor de emotie bij de ander. Je merkt veel emotie in het verhaal van de ander, het is
soms moeilijk om naar die emotie te luisteren.
- Bang voor de emotie bij jezelf. Iets in de boodschap van de ander kan bij jou kwetsbaarheid,
woede of angst oproepen. Dat dit je raakt laat in ieder geval zien dat je openstaat voor het
verhaal van de ander, soms helpt het om hierover te communiceren.
5.1 De temperatuur van het luisteren
Je kunt veel redenen hebben om jezelf niet helemaal op te stellen. De
‘luisterthermometer’ maakt duidelijk in welke mate je jezelf openstelt
voor de ander. Je meet er de temperatuur van het luisteren mee. Het
helpt je om in verschillende situaties na te gaan vanuit welke modus je
naar de ander luistert.
Luisteren begint bij 0 met de ruimte geven om te spreken, maar bij veel
gesprekken blijft het onder nul. Het zijn koude gesprekken vanuit oordeel,
angst of hun eigen behoeften.
5.1.1 Luisteren vanuit oordeel
Het is ons oordeel dat helaas vaan aan het luisteren voorgaat. Als je een oordeel hebt over jezelf of
een ander, sluit je je af voor verdere informatie. Je raakt je open en nieuwsgierige houding kwijt. In
een gesprek kun je deze oordelen onderzoeken door ze tijdens een gesprek te benoemen. Geef eerlijk
aan wat je denkt, hoe je je voelt en welk effect dat voor jou heeft op het contact of de relatie en hoe
je geneigd bent om te reageren, blijf dicht bij jezelf.
Je kunt ook oordelen over jezelf leren kennen, geef jezelf zoveel ruimte als je kunt en je maakt plaats
voor een open houding. De oordelen die jij over anderen hebt gaan ook over jezelf. Hoe de ander zich
gedraagt, raakt je vaak omdat hij in jou beleving pijnlijk voorbij gaat aan een voor jou belangrijke
waarde of behoefte. Je hoort in het verhaal van de ander iets wat jou veel te zeggen heeft over jezelf,
je luistert dan autobiografisch.
5.1.2 luisteren vanuit angst
Luisteren is moeilijk omdat het verlies aan controle meebrengt. Een paar voorbeelden van angst in
een gesprek:
- Bang dat je niet weet hoe je moet reageren. Je hebt geen idee wat je met dit verhaal aan
moeit, er groept vanbinnen een spanning. Je bent druk bezig met het zoeken naar hoe je
moet reageren, je verliest je aandacht, respect en interesse om open te staan voor wat de
ander verteld.
- Bang dat je niet weet hoe je aan de behoeften van de ander tegemoet kunt komen. Als je
de behoefte in iemand verhaal boven tafel hebt moet je even na denken. Je hoeft de
behoeften niet te vervullen maar je kan de ander wel helpen met de mogelijkheden om
zichzelf te helpen te verkennen.
- Bang om kritiek te krijgen.
- Bang voor de emotie bij de ander. Je merkt veel emotie in het verhaal van de ander, het is
soms moeilijk om naar die emotie te luisteren.
- Bang voor de emotie bij jezelf. Iets in de boodschap van de ander kan bij jou kwetsbaarheid,
woede of angst oproepen. Dat dit je raakt laat in ieder geval zien dat je openstaat voor het
verhaal van de ander, soms helpt het om hierover te communiceren.
