Samenvatting geschiedenis hoofdstuk 1
Kenmerkende aspecten
1. De levenswijze van de jagers-verzamelaars
2. Het ontstaan van landbouwsamenlevingen
3. Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen
Paragraaf 1: De prehistorie, tijd van jagen en verzamelen.
Lucy: 3.200.000 miljoen jaar geleden. Australopithecus afarensis leefde rond 3.700.000 - 2.000.000
v.C.
Homo Habilis leefde van 2.500.000 - 1.500.000 v.C.
Homo Erectus leefde van 1.800.000 tot 300.000 v.C.
Prehistorie: de tijd waarin er niet door of over een volk is geschreven.
Is de mens in Afrika ontstaan?
Oudste skeletten van mensachtige zijn gevonden in Oost-Afrika (Tanzania, Kenia, etc.)
- Afgezonderde apensoort maakte door klimaatverandering van het beboste gebied naar hoge
graslanden een andere ontwikkeling door dan andere apen.
- De groep paste zich aan de omgeving aan, ze gingen rechtop lopen om over de hoge grassen
te kunnen kijken. De inhoud van de hersenpan nam geleidelijk toe
- De ‘eerste’ mensachtige ontstaat -> Australopithecus
Mensachtige:
- Een organisme dat op twee benen kan lopen en dat ook doet
- Handen ontwikkeld voor grijpen en benen voor lopen
Homo Sapiens:
- De moderne mens (Homo Sapien) die verscheen rond ‘140.000’ v.C. in Afrika en rond
‘40.000’ v.C. in Europa.
- Concurrent, Neanderthaler stierf rond 35.000 v.C. uit. Ontstond rond 180.000 v.C. in Afrika,
Europa en Azië
Het ontstaan van etnische verschillen
- Etnische verschillen zijn ontstaan doordat mensen zich hebben verspreid over de hele
wereld en zich over een lange tijd hebben aangepast aan het bepaald klimaat waar ze
woonde. Met lang wordt een periode van minstens 10.000 jaar bedoeld.
- Etnische groep: een groep mensen met lichamelijke kenmerken die anders zijn dan bij
andere groepen mensen. Deze kenmerken zijn erfelijk, het opvallendste kenmerk is de
huidskleur
Het ontstaan van verschillende culturen
Cultuur is het denken en doen van een bepaalde bevolkingsgroep:
- Hoe mensen in hun levensonderhoud voorzien en hun inkomsten verdelen: economie;
- Hoe mensen zich gedragen en met elkaar omgaan: sociale omstandigheden;
, - Hoe mensen de macht onder elkaar verdelen: politiek;
- Andere onderdelen of uitingen van een cultuur zoals godsdienst, taal, onderwijs en
wetenschap, kunst, rechtspraak, sport.
Leven in eigen groepen -> eigen geschiedenis -> eigen gewoonten -> ontstaan eigen cultuur
Verzamelen en jagen: zo beginnen alle groepen
In het begin verspreidden de mensen zich in kleine groepen die allemaal een overeenkomst hadden:
ze leefden van jagen en verzamelen
Kenmerken
- Voedsel verzamelen voor een korte tijd
- Bleven maar kort op dezelfde plek (i.v.m. voedsel), nomadisch (rondtrekkend)
- Maakten gebruik van eenvoudige werktuigen
- Een eenvoudige organisatiestructuur
- Natuurgodsdienst:
Op veel plaatsen zijn aanwijzingen gevonden, dat mensen probeerden de natuur door magie te
beheersen. Voor hen waren veel dingen onbegrijpelijk: leven en dood, dag en nacht, seizoenen, etc.
Hoe konden jagers en verzamelaars deze dingen verklaren? Door goden te bedenken.
Magie: iets doen waarvan men denkt dat het een geheimzinnige ‘kracht’ heeft
Paragraaf 2: ontstaan van landouw en landbouwsamenlevingen
Ontstaan landbouw in het Midden-Oosten
Neolithische revolutie/agrarische revolutie (eerste economische revolutie)
- Veel vruchtbare grond, meer voedsel, langer op één plaats, gevolgen verblijf inzien ->
verbouwen graan, akkerbouw (9000 v.C.), daarna ontstaan veeteelt (7500 v.C.)
7000 v.C. landbouw in Noord-Afrika
6000 v.C. landbouw in Europa
Voordelen landbouw:
- Bestaanszekerheid werd groter
- Minder afhankelijk van de natuur
- Mens kan proberen de natuur naar zijn hand te zetten
Gevolgen landbouw:
- Meer voedsel zorgt voor grotere nederzettingen -> ontstaan dorpen -> ontstaan steden
- Voedseloverschotten -> ontstaan andere beroepen -> ontstaan gelaagde samenleving
(sociale hiërarchie)
In Mesopotamië ontstaan steden
Domesticeerbare dieren (permanent tembaar):
Planteneters, groeien snel, niet te kieskeurig met voer, kuddedier dat leider erkent
Ontstaan steden 3300 v.C.:
- Landbouw alleen mogelijk m.b.v. irrigatiesystemen -> samenwerking tussen boeren nodig
Kenmerkende aspecten
1. De levenswijze van de jagers-verzamelaars
2. Het ontstaan van landbouwsamenlevingen
3. Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen
Paragraaf 1: De prehistorie, tijd van jagen en verzamelen.
Lucy: 3.200.000 miljoen jaar geleden. Australopithecus afarensis leefde rond 3.700.000 - 2.000.000
v.C.
Homo Habilis leefde van 2.500.000 - 1.500.000 v.C.
Homo Erectus leefde van 1.800.000 tot 300.000 v.C.
Prehistorie: de tijd waarin er niet door of over een volk is geschreven.
Is de mens in Afrika ontstaan?
Oudste skeletten van mensachtige zijn gevonden in Oost-Afrika (Tanzania, Kenia, etc.)
- Afgezonderde apensoort maakte door klimaatverandering van het beboste gebied naar hoge
graslanden een andere ontwikkeling door dan andere apen.
- De groep paste zich aan de omgeving aan, ze gingen rechtop lopen om over de hoge grassen
te kunnen kijken. De inhoud van de hersenpan nam geleidelijk toe
- De ‘eerste’ mensachtige ontstaat -> Australopithecus
Mensachtige:
- Een organisme dat op twee benen kan lopen en dat ook doet
- Handen ontwikkeld voor grijpen en benen voor lopen
Homo Sapiens:
- De moderne mens (Homo Sapien) die verscheen rond ‘140.000’ v.C. in Afrika en rond
‘40.000’ v.C. in Europa.
- Concurrent, Neanderthaler stierf rond 35.000 v.C. uit. Ontstond rond 180.000 v.C. in Afrika,
Europa en Azië
Het ontstaan van etnische verschillen
- Etnische verschillen zijn ontstaan doordat mensen zich hebben verspreid over de hele
wereld en zich over een lange tijd hebben aangepast aan het bepaald klimaat waar ze
woonde. Met lang wordt een periode van minstens 10.000 jaar bedoeld.
- Etnische groep: een groep mensen met lichamelijke kenmerken die anders zijn dan bij
andere groepen mensen. Deze kenmerken zijn erfelijk, het opvallendste kenmerk is de
huidskleur
Het ontstaan van verschillende culturen
Cultuur is het denken en doen van een bepaalde bevolkingsgroep:
- Hoe mensen in hun levensonderhoud voorzien en hun inkomsten verdelen: economie;
- Hoe mensen zich gedragen en met elkaar omgaan: sociale omstandigheden;
, - Hoe mensen de macht onder elkaar verdelen: politiek;
- Andere onderdelen of uitingen van een cultuur zoals godsdienst, taal, onderwijs en
wetenschap, kunst, rechtspraak, sport.
Leven in eigen groepen -> eigen geschiedenis -> eigen gewoonten -> ontstaan eigen cultuur
Verzamelen en jagen: zo beginnen alle groepen
In het begin verspreidden de mensen zich in kleine groepen die allemaal een overeenkomst hadden:
ze leefden van jagen en verzamelen
Kenmerken
- Voedsel verzamelen voor een korte tijd
- Bleven maar kort op dezelfde plek (i.v.m. voedsel), nomadisch (rondtrekkend)
- Maakten gebruik van eenvoudige werktuigen
- Een eenvoudige organisatiestructuur
- Natuurgodsdienst:
Op veel plaatsen zijn aanwijzingen gevonden, dat mensen probeerden de natuur door magie te
beheersen. Voor hen waren veel dingen onbegrijpelijk: leven en dood, dag en nacht, seizoenen, etc.
Hoe konden jagers en verzamelaars deze dingen verklaren? Door goden te bedenken.
Magie: iets doen waarvan men denkt dat het een geheimzinnige ‘kracht’ heeft
Paragraaf 2: ontstaan van landouw en landbouwsamenlevingen
Ontstaan landbouw in het Midden-Oosten
Neolithische revolutie/agrarische revolutie (eerste economische revolutie)
- Veel vruchtbare grond, meer voedsel, langer op één plaats, gevolgen verblijf inzien ->
verbouwen graan, akkerbouw (9000 v.C.), daarna ontstaan veeteelt (7500 v.C.)
7000 v.C. landbouw in Noord-Afrika
6000 v.C. landbouw in Europa
Voordelen landbouw:
- Bestaanszekerheid werd groter
- Minder afhankelijk van de natuur
- Mens kan proberen de natuur naar zijn hand te zetten
Gevolgen landbouw:
- Meer voedsel zorgt voor grotere nederzettingen -> ontstaan dorpen -> ontstaan steden
- Voedseloverschotten -> ontstaan andere beroepen -> ontstaan gelaagde samenleving
(sociale hiërarchie)
In Mesopotamië ontstaan steden
Domesticeerbare dieren (permanent tembaar):
Planteneters, groeien snel, niet te kieskeurig met voer, kuddedier dat leider erkent
Ontstaan steden 3300 v.C.:
- Landbouw alleen mogelijk m.b.v. irrigatiesystemen -> samenwerking tussen boeren nodig
