Samenvatting geschiedenis H2 en H3
Hoofdstuk 2 de tijd van de Grieken en Romeinen
Kenmerkende aspecten
5. De groei van het Romeinse Imperium waardoor de Grieks-Romeinse cultuur zich in Europa
verspreidde
6. De klassieke vormentaal van de Grieks-Romeinse cultuur
7. De confrontatie tussen de Grieks-Romeinse cultuur en de Germaanse cultuur in Noordwest-
Europa
8. De ontwikkeling van het Jodendom en christendom als de eerste monotheïstische godsdiensten
Paragraaf 7. Rome verovert heel Italië
Stichting Rome: 21 april 753 v.C. door Romulus en Remus. Rome 753 v.C. een klein dorpje, gelegen in
de landstreek Latium. Had veel handelscontacten met de Grieken in Zuid-Italië
Rome onder de Etrusken
- 800 v.C. veroverde de Etrusken, een volk uit het Midden-Oosten, een groot deel van Noord-
en Midden-Italië. In dat gebied lag Rome.
- De inwoners van Rome leefde vooral van landbouw, maar door de Etrusken nam de handel
sterk toe.
- Rond 500 v.C. kwamen de inwoners in opstand tegen de Etrusken. Rome behoord tot een
van de steden die zich vrijvochten.
Rome verovert vasteland
- In de volgende twee eeuwen veroverden de Romeinen het grondgebied van de volken die in
Italië woonden. (Behalve het uiterste noorden)
- De verovering van het Italiaanse vastenland was in ongeveer 275 v.C. voltooid.
Rome wordt een republiek
- Rome werd eerst geregeerd door koningen maar werd al snel een republiek
- Een republiek is een regeringsvorm waarin telkens na verloop van tijd nieuwe bestuurders
worden gekozen
- Belangrijkste bestuurders waren twee consuls
- Als er oorlog was voerde elk deel van het leger aan.
- In de senaat (raad van de ouderen), zaten mensen die vroeger bestuurder waren geweest.
- Romeinse mannen kwamen samen in de volksvergadering, deze had echter weinig invloed
op het bestuur.
Paragraaf 8. De republiek, een gelaagde samenleving.
Rome tot 509 v. C. een monarchie, deze werd bijgestaan door leiders van de belangrijkste families
(Patres familiae). Belangrijkste families zijn de patriciërs. Zij kwamen bijeen in de Senaat (raad van
ouden). Alle andere waren gewone vrije burgers, de Plebejers (plebs = volk)
In 509 v. C. een opstand tegen de koning --> Rome wordt een republiek (res publica = openbare of
publieke zaak)
De Romeinse Republiek (Senatus Populusque Romanus): SPQR
, - ''De Senaat en het Volk van Rome"
- Staat symbool voor de Senaat en het volk
- Staat ook voor de tweedeling in Romeinse samenleving
- De patriciërs (Senaat) tegen de plebejers (het volk)
Plebejers werden ontevreden. Rijke plebejers waren bijna net zo rijk als de patriciërs en betaalde
veel belasting. Ze vonden dat ze samen de leiding moesten krijgen. Ook arme plebejers waren
ontevreden door hoge rente.
Patriciërs hadden de plebejers nodig om veroveringen buiten Italië te kunnen doen, ze hadden geld
en soldaten nodig. Veranderingen:
- Plebejers mochten niet meer als slaaf verkocht worden
- Plebejers en patriciërs mochten met elkaar trouwen
- Plebejers mochten de hoogste ambten uitoefenen in het bestuur van de stad en in het leger
Rijke plebejers waren tevreden, vormde een nieuwe bevolkingslaag: Nobiles
Arme waren ontevreden, rente was nog steeds hoog, ze konden moeilijk aan land komen
Vrouwen en slaven hadden geen invloed op het bestuur
Paragraaf 9. De Romeinen stichten een imperium
Nadat de Romeinen heel Italië in hun macht hadden gekregen (275 v.C.) veroverden zij een
imperium, een groot rijk met verschillende volken, dat bestond uit het Middellandse zeegebied en
een groot deel van Europa. Zij deden daar ongeveer 300 jaar over. Steeds waren er andere redenen
voor de Romeinen om gebieden te veroveren.
Gevolgen Romeinse expansie tussen ± 350 v.C. - ± 100 v.C.:
Ontstaan provincies
- Nieuwe gebieden werden opgenomen in het rijk als provincies
De Senaat wordt machtiger
- Zij besturen het imperium
Invloed van de Griekse cultuur neemt toe
- Verovering Griekse kolonies en gebieden, ontstaan Grieks-Romeinse cultuur (wetenschap,
godsdienst).
Veel boeren raakten hun bedrijf kwijt en trokken naar de stad
Boeren moesten vaak ver van huis en lang in het Romeinse leger dienen. De achtergebleven
familieleden konden dan vaak het werk op de boerderij niet meer aan. Zij werden proletariërs
genoemd: iemand die alleen kinderen bezat.
Groep rijken en slaven groeien
De veroveringen en handel brengen grote rijkdommen naar Rome
Verslagen volkeren werden tot slaaf gemaakt
Het Romeinse leger verzwakt
, Er komt een rekrutentekort, steeds meer proletariërs. Romeinse soldaten moesten hun eigen
wapens en uitrusting betalen.
Paragraaf 10. Het Romeinse keizerrijk 27 v.C.
Vele burgeroorlogen maken de republiek zwak
Sommige rijken willen land verdelen over de proletariërs om sterke boerenlegers te bevorderen.
Veel rijke Romeinen hadden land van de staat, zij voelden er niets voor dit terug te geven.
Beroepslegers brengen generaals aan de macht
Invoering beroepsleger (ingevoerd door Marius, aangetrouwde oom Caesar)
- 25 jaar in dienst
- Bevelhebber betaalde soldij en zorgde voor pensioen, een stukje grond
Bevelhebbers konden met hun legers de macht proberen te grijpen, omdat soldaten meer trouw
waren aan de bevelhebber dan aan Rome, betaalde soldij
Zo'n bevelhebber was Julius Caesar.
Van republiek tot keizerrijk
Gaius Julius Caesar 100 v.C. - 44 v.C.
- Afkomstig uit een patricische familie
- Binnen de familie waren enkele leden/voorvaderen consul geweest
- De familie behoorde echter niet meer tot de machtige/rijke patricische families
Caesar zijn politieke carrière
- Trouwt op 25-jarige leeftijd met de dochter van de leider van de populares: Politieke fractie
die hervormingen wilden, meer macht voor het volk
- Optimates, waren de tegenstanders, wilden meer macht voor de Senaat
- Onrust tussen populares en optimates zorgt voor een burgeroorlog en dictatuur van Sulla
(een optimaat). Caesar vlucht uit Rome en dient in het leger
- Na abdicatie Sulla kan Caesar weer carrière maken in de Romeinse politiek
- Tot zijn 40ste heeft hij geen bijzondere politieke carrière: verschillende magistraten
(publiekelijk verkozen ambten), wat past bij een man uit een patricische familie
Triumviraat (59 v. C.)
- Politiek bondgenootschap tussen de machtigste mannen van Rome; Pompeius en Crassus
met nieuwkomer Caesar
- Caesar wordt consul en daarna gouverneur van Gallia Cisalpina (Noord-Italië), Gallia
Transalpina (Deel van Gallië dat aan de overzijde van de alpen lag) en een deel van Illyria
(voormalig Joegoslavië)
Gallische Oorlog (58 v. C. - 51 v. C.)
- Met verdeel en heers maakt Caesar gebruik van de vele Gallische stammen
- In een reeks veldslagen verovert Caesar heel Gallië (annexatie Gallië)
- Ook een eerste confrontatie met de Germanen
- Macht, rijkdom en aanzien Caesar stijgen tot ongekende hoogte
Hoofdstuk 2 de tijd van de Grieken en Romeinen
Kenmerkende aspecten
5. De groei van het Romeinse Imperium waardoor de Grieks-Romeinse cultuur zich in Europa
verspreidde
6. De klassieke vormentaal van de Grieks-Romeinse cultuur
7. De confrontatie tussen de Grieks-Romeinse cultuur en de Germaanse cultuur in Noordwest-
Europa
8. De ontwikkeling van het Jodendom en christendom als de eerste monotheïstische godsdiensten
Paragraaf 7. Rome verovert heel Italië
Stichting Rome: 21 april 753 v.C. door Romulus en Remus. Rome 753 v.C. een klein dorpje, gelegen in
de landstreek Latium. Had veel handelscontacten met de Grieken in Zuid-Italië
Rome onder de Etrusken
- 800 v.C. veroverde de Etrusken, een volk uit het Midden-Oosten, een groot deel van Noord-
en Midden-Italië. In dat gebied lag Rome.
- De inwoners van Rome leefde vooral van landbouw, maar door de Etrusken nam de handel
sterk toe.
- Rond 500 v.C. kwamen de inwoners in opstand tegen de Etrusken. Rome behoord tot een
van de steden die zich vrijvochten.
Rome verovert vasteland
- In de volgende twee eeuwen veroverden de Romeinen het grondgebied van de volken die in
Italië woonden. (Behalve het uiterste noorden)
- De verovering van het Italiaanse vastenland was in ongeveer 275 v.C. voltooid.
Rome wordt een republiek
- Rome werd eerst geregeerd door koningen maar werd al snel een republiek
- Een republiek is een regeringsvorm waarin telkens na verloop van tijd nieuwe bestuurders
worden gekozen
- Belangrijkste bestuurders waren twee consuls
- Als er oorlog was voerde elk deel van het leger aan.
- In de senaat (raad van de ouderen), zaten mensen die vroeger bestuurder waren geweest.
- Romeinse mannen kwamen samen in de volksvergadering, deze had echter weinig invloed
op het bestuur.
Paragraaf 8. De republiek, een gelaagde samenleving.
Rome tot 509 v. C. een monarchie, deze werd bijgestaan door leiders van de belangrijkste families
(Patres familiae). Belangrijkste families zijn de patriciërs. Zij kwamen bijeen in de Senaat (raad van
ouden). Alle andere waren gewone vrije burgers, de Plebejers (plebs = volk)
In 509 v. C. een opstand tegen de koning --> Rome wordt een republiek (res publica = openbare of
publieke zaak)
De Romeinse Republiek (Senatus Populusque Romanus): SPQR
, - ''De Senaat en het Volk van Rome"
- Staat symbool voor de Senaat en het volk
- Staat ook voor de tweedeling in Romeinse samenleving
- De patriciërs (Senaat) tegen de plebejers (het volk)
Plebejers werden ontevreden. Rijke plebejers waren bijna net zo rijk als de patriciërs en betaalde
veel belasting. Ze vonden dat ze samen de leiding moesten krijgen. Ook arme plebejers waren
ontevreden door hoge rente.
Patriciërs hadden de plebejers nodig om veroveringen buiten Italië te kunnen doen, ze hadden geld
en soldaten nodig. Veranderingen:
- Plebejers mochten niet meer als slaaf verkocht worden
- Plebejers en patriciërs mochten met elkaar trouwen
- Plebejers mochten de hoogste ambten uitoefenen in het bestuur van de stad en in het leger
Rijke plebejers waren tevreden, vormde een nieuwe bevolkingslaag: Nobiles
Arme waren ontevreden, rente was nog steeds hoog, ze konden moeilijk aan land komen
Vrouwen en slaven hadden geen invloed op het bestuur
Paragraaf 9. De Romeinen stichten een imperium
Nadat de Romeinen heel Italië in hun macht hadden gekregen (275 v.C.) veroverden zij een
imperium, een groot rijk met verschillende volken, dat bestond uit het Middellandse zeegebied en
een groot deel van Europa. Zij deden daar ongeveer 300 jaar over. Steeds waren er andere redenen
voor de Romeinen om gebieden te veroveren.
Gevolgen Romeinse expansie tussen ± 350 v.C. - ± 100 v.C.:
Ontstaan provincies
- Nieuwe gebieden werden opgenomen in het rijk als provincies
De Senaat wordt machtiger
- Zij besturen het imperium
Invloed van de Griekse cultuur neemt toe
- Verovering Griekse kolonies en gebieden, ontstaan Grieks-Romeinse cultuur (wetenschap,
godsdienst).
Veel boeren raakten hun bedrijf kwijt en trokken naar de stad
Boeren moesten vaak ver van huis en lang in het Romeinse leger dienen. De achtergebleven
familieleden konden dan vaak het werk op de boerderij niet meer aan. Zij werden proletariërs
genoemd: iemand die alleen kinderen bezat.
Groep rijken en slaven groeien
De veroveringen en handel brengen grote rijkdommen naar Rome
Verslagen volkeren werden tot slaaf gemaakt
Het Romeinse leger verzwakt
, Er komt een rekrutentekort, steeds meer proletariërs. Romeinse soldaten moesten hun eigen
wapens en uitrusting betalen.
Paragraaf 10. Het Romeinse keizerrijk 27 v.C.
Vele burgeroorlogen maken de republiek zwak
Sommige rijken willen land verdelen over de proletariërs om sterke boerenlegers te bevorderen.
Veel rijke Romeinen hadden land van de staat, zij voelden er niets voor dit terug te geven.
Beroepslegers brengen generaals aan de macht
Invoering beroepsleger (ingevoerd door Marius, aangetrouwde oom Caesar)
- 25 jaar in dienst
- Bevelhebber betaalde soldij en zorgde voor pensioen, een stukje grond
Bevelhebbers konden met hun legers de macht proberen te grijpen, omdat soldaten meer trouw
waren aan de bevelhebber dan aan Rome, betaalde soldij
Zo'n bevelhebber was Julius Caesar.
Van republiek tot keizerrijk
Gaius Julius Caesar 100 v.C. - 44 v.C.
- Afkomstig uit een patricische familie
- Binnen de familie waren enkele leden/voorvaderen consul geweest
- De familie behoorde echter niet meer tot de machtige/rijke patricische families
Caesar zijn politieke carrière
- Trouwt op 25-jarige leeftijd met de dochter van de leider van de populares: Politieke fractie
die hervormingen wilden, meer macht voor het volk
- Optimates, waren de tegenstanders, wilden meer macht voor de Senaat
- Onrust tussen populares en optimates zorgt voor een burgeroorlog en dictatuur van Sulla
(een optimaat). Caesar vlucht uit Rome en dient in het leger
- Na abdicatie Sulla kan Caesar weer carrière maken in de Romeinse politiek
- Tot zijn 40ste heeft hij geen bijzondere politieke carrière: verschillende magistraten
(publiekelijk verkozen ambten), wat past bij een man uit een patricische familie
Triumviraat (59 v. C.)
- Politiek bondgenootschap tussen de machtigste mannen van Rome; Pompeius en Crassus
met nieuwkomer Caesar
- Caesar wordt consul en daarna gouverneur van Gallia Cisalpina (Noord-Italië), Gallia
Transalpina (Deel van Gallië dat aan de overzijde van de alpen lag) en een deel van Illyria
(voormalig Joegoslavië)
Gallische Oorlog (58 v. C. - 51 v. C.)
- Met verdeel en heers maakt Caesar gebruik van de vele Gallische stammen
- In een reeks veldslagen verovert Caesar heel Gallië (annexatie Gallië)
- Ook een eerste confrontatie met de Germanen
- Macht, rijkdom en aanzien Caesar stijgen tot ongekende hoogte
