Blok 3.1. Minor: Gezinnen van nu.
Probleem 11. In voor- en tegenspoed.
1. Wat voor invloed heeft scheiding op ouders en op het kind?
2. Wat zijn risico- en protectieve factoren voor kinderen bij scheiding?
3. Verschillen de effecten van scheiding vs. scheiden door overlijden en zo ja, hoe?
Hoofdstuk 6: Opvoeden en scheiding van de ouders
Door E. Spruijt
Inleiding. Mensen scheiden vaker dan voorheen. De opvoeding van vandaag de dag wordt in
het algemeen steeds meer als complex gezien en dit is zeker het geval wanneer die opvoeding
plaatsvind in gezinnen na scheiding.
Cijfers en feiten. In Nederland zijn ruim 4 miljoen echtparen (3,4 miljoen gehuwd en 0.6
miljoen samenwonend). Van alle huwelijken, worden er per jaar ongeveer 1% ontbonden
(±35,000 echtscheidingen per jaar). Het percentage ongehuwde paren dat uit elkaar gaat, is
bijna tien keer zo hoog. Verder vinden er per jaar 60,000 de-cohabitaties plaats: verbroken
samenwoonrelaties. Bij de scheiding zijn mannen gemiddeld 45 jaar, vrouwen gemiddeld 42
jaar en hebben huwelijken gemiddeld ±14 jaar geduurd. Te zien is dat het aantal snelle
scheidingen (<vijf jaar na het huwelijk) sterk afneemt (vooral door de toename van éérst
samenwonen voor trouwen) en dat langdurige huwelijken (>30 jaar) vaker worden ontbonden.
Scheidingscijfers in allerlei landen. Scheidingscijfers in NL liggen op het Europees
gemiddelde. In de V.S zijn scheidingscijfers duidelijker hoger en in Zuid-Europa lager dan in
Nederland. Ook bestaat er een duidelijk verband tussen religie en scheiding (buiten-
kerkelijken scheiden vaker dan gelovigen) en tussen opleidingsniveau en scheiding (hoger
opgeleide mensen scheiden minder vaak). Er zijn onderzoekers die stellen dat in langen met
een hoog scholingsniveau, hoger opgeleide mensen minder scheiden terwijl in landen met een
laag scholingsniveau, hoger opgeleide mensen meer scheiden (als dit zo is, zouden
scheidingen in NL dus af moeten nemen; wat ook het geval is). Aangezien er een significant
verband bestaat tussen het opleidingsniveau van de ouders en het schooltype waar hun
kinderen na de basisschool heengaan, is het niet raar dat op het VMBO meer dan 25% van de
leerlingen gescheiden ouders heeft terwijl dat op het VWO net iets meer dan 10% is.
Aantal scheidingskinderen. Bij scheidingen zijn in NL jaarlijks 39,000 minderjarige
kinderen betrokken. Bij de ±60,000 de-cohabitaties wordt het aantal betrokken kinderen op
18,000 geschat. In NL wonen zo’n 800,000 meerjarige kinderen (18-22 jaar) nog thuis. Van
hen maken naar schatting 13,000 ouderlijke scheiding mee. Totaal maken dus 70,000
thuiswonende kinderen tussen 0 en 22 jaar ‘scheiding’ van hun ouders mee (is 1.6% van alle
thuiswonende kinderen). Scheiding kan thuiswonende kinderen op elke leeftijd treffen maar is
iets onwaarschijnlijker voor kinderen van 0 tot 4 jaar en voor kinderen van 15 tot 17 jaar.
1
Probleem 11. In voor- en tegenspoed.
1. Wat voor invloed heeft scheiding op ouders en op het kind?
2. Wat zijn risico- en protectieve factoren voor kinderen bij scheiding?
3. Verschillen de effecten van scheiding vs. scheiden door overlijden en zo ja, hoe?
Hoofdstuk 6: Opvoeden en scheiding van de ouders
Door E. Spruijt
Inleiding. Mensen scheiden vaker dan voorheen. De opvoeding van vandaag de dag wordt in
het algemeen steeds meer als complex gezien en dit is zeker het geval wanneer die opvoeding
plaatsvind in gezinnen na scheiding.
Cijfers en feiten. In Nederland zijn ruim 4 miljoen echtparen (3,4 miljoen gehuwd en 0.6
miljoen samenwonend). Van alle huwelijken, worden er per jaar ongeveer 1% ontbonden
(±35,000 echtscheidingen per jaar). Het percentage ongehuwde paren dat uit elkaar gaat, is
bijna tien keer zo hoog. Verder vinden er per jaar 60,000 de-cohabitaties plaats: verbroken
samenwoonrelaties. Bij de scheiding zijn mannen gemiddeld 45 jaar, vrouwen gemiddeld 42
jaar en hebben huwelijken gemiddeld ±14 jaar geduurd. Te zien is dat het aantal snelle
scheidingen (<vijf jaar na het huwelijk) sterk afneemt (vooral door de toename van éérst
samenwonen voor trouwen) en dat langdurige huwelijken (>30 jaar) vaker worden ontbonden.
Scheidingscijfers in allerlei landen. Scheidingscijfers in NL liggen op het Europees
gemiddelde. In de V.S zijn scheidingscijfers duidelijker hoger en in Zuid-Europa lager dan in
Nederland. Ook bestaat er een duidelijk verband tussen religie en scheiding (buiten-
kerkelijken scheiden vaker dan gelovigen) en tussen opleidingsniveau en scheiding (hoger
opgeleide mensen scheiden minder vaak). Er zijn onderzoekers die stellen dat in langen met
een hoog scholingsniveau, hoger opgeleide mensen minder scheiden terwijl in landen met een
laag scholingsniveau, hoger opgeleide mensen meer scheiden (als dit zo is, zouden
scheidingen in NL dus af moeten nemen; wat ook het geval is). Aangezien er een significant
verband bestaat tussen het opleidingsniveau van de ouders en het schooltype waar hun
kinderen na de basisschool heengaan, is het niet raar dat op het VMBO meer dan 25% van de
leerlingen gescheiden ouders heeft terwijl dat op het VWO net iets meer dan 10% is.
Aantal scheidingskinderen. Bij scheidingen zijn in NL jaarlijks 39,000 minderjarige
kinderen betrokken. Bij de ±60,000 de-cohabitaties wordt het aantal betrokken kinderen op
18,000 geschat. In NL wonen zo’n 800,000 meerjarige kinderen (18-22 jaar) nog thuis. Van
hen maken naar schatting 13,000 ouderlijke scheiding mee. Totaal maken dus 70,000
thuiswonende kinderen tussen 0 en 22 jaar ‘scheiding’ van hun ouders mee (is 1.6% van alle
thuiswonende kinderen). Scheiding kan thuiswonende kinderen op elke leeftijd treffen maar is
iets onwaarschijnlijker voor kinderen van 0 tot 4 jaar en voor kinderen van 15 tot 17 jaar.
1
