Grondslagen Psychologische Diagnostiek en Testtheorie
Beslissend testgebruik of ook wel de signaaldetectietheorie
Onderwerpen college
Belissend testgebruik
Signaaldetectie Theorie (SDT)
Sensitiviteit
Specificiteit
Predictieve waarde
Prevalentie
Selectieratio
Predictieve accuratesse
Grenswaarden
Keuze grenswaarde (cut-off values)
ROC curve (Reciever Operating Characteristic)
Area Under Curve (AUC)
Beschrijvende diagnose
Psychologische diagnostiek
Emotionele stoornis (depressie)
Cognitieve stoornis (dyslexie)
Gedragsprobleem (teruggetrokken)
Slachtoffer (incest)
Geschiktheid (intelligentie)
Visuele en audiologische detectie (gezichts- en gehoorvermogen)
Vergelijkbaar met ...
Medische diagnostiek (kanker, zwanger)
Gebruik van detectieapparatuur (snelheidsmeter, bewegingssensor)
Beslissingen
Aannemen of afwijzen Ja – Nee
Wel of geen behandeling Voldoende – Onvoldoende
Geschikt – Ongeschikt
Gezond – Ziek
Beslissingen in onzekerheid
Centrale vraag
Duiden waargenomen symptomen (signaal, testscore) op:
o Noodzaak van behandeling?
o Gevaar voor samenleving?
o Geschiktheid kandidaat?
Voorbeelden
Intelligentie: Is iemand ontoerekeningsvatbaar?
Seksueel misbruik: Is het een incestslachtoffer?
Organisatie: Is iemand geschikt?
Reclassering: Hoe groot is de kans op recidive?
Verliesverwerking (rouw): Is de verwerking gecompliceerd?
Functiebeperking: Gehoor- of gezichtsverlies?
, Grondslagen Psychologische Diagnostiek en Testtheorie
Beslissingen moeilijk
Subjectieve oordelen van cliënt en diagnosticus
Onzekerheid over testuitslag
Veelheid van informatie integreren tot een oordeel
Signaaldetectietheorie
Theorie die mogelijkheid biedt dit soort vragen vanuit modelmatig, besliskundig perspectief
aan te pakken.
Denkkader en verzameling analysemethoden rondom het nemen van beslissingen.
Theorie over kans op goede en foute beslissingen, met aannamen over verdelingen van
testuitkomsten onder verschillende omstandigheden.
Van toepassing in alle te onderscheiden gebieden binnen de psychologie.
Ware en valse beslissingen
Uit: Sheets van Lagerwij, 2017.
Uitkomsten matrix
Psychologische diagnostiek
Heeft de cliënt een stoornis, ziekte, traumatische ervaring, kwaliteit?
Uitkomsten matrix
Gouden standaard
C+ C– Totaal
Test D+ a b a+b
D– c d c+d
Totaal a+c b+d n
C + behoort wel tot categorie Sensitviteit
C – behoort niet tot categorie Hoe groot is de kans op een positieve diagnose
D + positieve diagnose gegeven dat iemand de stoornis heeft?
D – negatieve diagnose
a = ware positieven (HITS)
b = valse positieven (FALSE POSITIVES)
c = valse negatieven (FALSE NEGATIVES)
d= ware negatieven (CORRECT NEGATIVES)
Beslissend testgebruik of ook wel de signaaldetectietheorie
Onderwerpen college
Belissend testgebruik
Signaaldetectie Theorie (SDT)
Sensitiviteit
Specificiteit
Predictieve waarde
Prevalentie
Selectieratio
Predictieve accuratesse
Grenswaarden
Keuze grenswaarde (cut-off values)
ROC curve (Reciever Operating Characteristic)
Area Under Curve (AUC)
Beschrijvende diagnose
Psychologische diagnostiek
Emotionele stoornis (depressie)
Cognitieve stoornis (dyslexie)
Gedragsprobleem (teruggetrokken)
Slachtoffer (incest)
Geschiktheid (intelligentie)
Visuele en audiologische detectie (gezichts- en gehoorvermogen)
Vergelijkbaar met ...
Medische diagnostiek (kanker, zwanger)
Gebruik van detectieapparatuur (snelheidsmeter, bewegingssensor)
Beslissingen
Aannemen of afwijzen Ja – Nee
Wel of geen behandeling Voldoende – Onvoldoende
Geschikt – Ongeschikt
Gezond – Ziek
Beslissingen in onzekerheid
Centrale vraag
Duiden waargenomen symptomen (signaal, testscore) op:
o Noodzaak van behandeling?
o Gevaar voor samenleving?
o Geschiktheid kandidaat?
Voorbeelden
Intelligentie: Is iemand ontoerekeningsvatbaar?
Seksueel misbruik: Is het een incestslachtoffer?
Organisatie: Is iemand geschikt?
Reclassering: Hoe groot is de kans op recidive?
Verliesverwerking (rouw): Is de verwerking gecompliceerd?
Functiebeperking: Gehoor- of gezichtsverlies?
, Grondslagen Psychologische Diagnostiek en Testtheorie
Beslissingen moeilijk
Subjectieve oordelen van cliënt en diagnosticus
Onzekerheid over testuitslag
Veelheid van informatie integreren tot een oordeel
Signaaldetectietheorie
Theorie die mogelijkheid biedt dit soort vragen vanuit modelmatig, besliskundig perspectief
aan te pakken.
Denkkader en verzameling analysemethoden rondom het nemen van beslissingen.
Theorie over kans op goede en foute beslissingen, met aannamen over verdelingen van
testuitkomsten onder verschillende omstandigheden.
Van toepassing in alle te onderscheiden gebieden binnen de psychologie.
Ware en valse beslissingen
Uit: Sheets van Lagerwij, 2017.
Uitkomsten matrix
Psychologische diagnostiek
Heeft de cliënt een stoornis, ziekte, traumatische ervaring, kwaliteit?
Uitkomsten matrix
Gouden standaard
C+ C– Totaal
Test D+ a b a+b
D– c d c+d
Totaal a+c b+d n
C + behoort wel tot categorie Sensitviteit
C – behoort niet tot categorie Hoe groot is de kans op een positieve diagnose
D + positieve diagnose gegeven dat iemand de stoornis heeft?
D – negatieve diagnose
a = ware positieven (HITS)
b = valse positieven (FALSE POSITIVES)
c = valse negatieven (FALSE NEGATIVES)
d= ware negatieven (CORRECT NEGATIVES)
