Psychologische diagnostiek: Praktijkveld Neuropsychologie
Waarom neuropsychologie apart?
Het is een aparte discipline binnen de psychologie met een wezenlijk andere populatie,
omdat de patiënten ook veel somatische klachten hebben. Patiënten met een
neuropsychologische aandoeningen worden bij uitstek multidisciplinair behandeld, omdat er
meerdere disciplines komen kijken bij neuropsychologische aandoeningen, denk aan een
(neuro)psycholoog, een arts, een logopedist, etc. Tevens wordt er veel gekeken naar de
betrouwbaarheid en de validiteit van de testen die worden uitgevoerd en heeft
neuropsychologie een duidelijke poot in de wetenschap.
Als de aanvraag voor een neuropsychologisch onderzoek (NPO) binnenkomt, wordt er een
aantal vragen gesteld. Allereerst is het de vraag of er wel echt sprake is van neuropsychologie
en of de vraag überhaupt te beantwoorden is. Daarnaast moet er gekeken worden of de
vraag zo geformuleerd kan worden dat deze past binnen het neuropsychologisch
diagnostisch proces en of er subvragen onder de grotere vraag zitten. Tevens moet er
gekeken worden of er gevraagd wordt naar een symptoom en of het mogelijk is om
hypothesen op te stellen aan de hand van de aanvraag.
De anamnese is in de basis in principe gelijk aan de anamnese in de klinische psychologie,
echter er wordt in de neuropsychologische praktijk gesproken over een patiënt in plaats van
een cliënt. De aanvrager van het onderzoek is veelal een arts. Bij de patiënt is er vaak sprake
van angst voor zowel slecht als goed nieuws. De anamnese is verder (semi)gestructureerd en
is echt anders dan een intake.
Anamnese
Wat is de voor de patiënt en de verwijzer de belangrijkste reden voor de verwijzing. Niet
enkel de klacht, maar ook de verwachting wordt hiermee uitgesproken, wat zeer belangrijk
is. Het is belangrijk om tijdens de anamnese te onderzoeken welke taalkeuze het beste is en
of er beperkingen zijn in de taal. Soms kan het beter zijn om enkel gesloten vragen te stellen.
Daarnaast probeert de diagnosticus tijdens de anamnese inzicht te krijgen in het al dan niet
bestaan van het ziektebesef en het ziekte-inzicht bij de patiënt.
Heteroanamnese
Naast de anamnese, die enkel met de patiënt wordt afgenomen, wordt ook de
heteroanamnese ingezet bij een NPO. Het is een zeer belangrijk onderdeel, omdat het inzicht
geeft in gedragingen van de patiënt, het zou kunnen zijn dat de patiënt dingen niet verteld
omdat hij of zij deze niet belangrijk vindt of niet als problematisch ervaart. Via de
heteroanamnese wordt er gestreefd naar volledigheid en het is van belang omdat het vaak
om moeilijke problematiek gaat. Bij het afnemen van een heteroanamnese is het altijd een
keuze of de diagnosticus deze apart doet of samen met de patiënt, hetgeen weer
loyaliteitsconflicten kan opleveren.
Testonderzoek
Bij het testonderzoek zijn meerdere dingen van belang. Zo is de belastbaarheid van de
patiënt een factor die altijd meegenomen moet worden, immers als de patiënt vermoeid
raakt, dan zijn de scores niet meer betrouwbaar en valide. Het is belangrijk om goede
hypothesen te formuleren vooraf en niet enkel te testen maar ook te observeren. Daarnaast
Waarom neuropsychologie apart?
Het is een aparte discipline binnen de psychologie met een wezenlijk andere populatie,
omdat de patiënten ook veel somatische klachten hebben. Patiënten met een
neuropsychologische aandoeningen worden bij uitstek multidisciplinair behandeld, omdat er
meerdere disciplines komen kijken bij neuropsychologische aandoeningen, denk aan een
(neuro)psycholoog, een arts, een logopedist, etc. Tevens wordt er veel gekeken naar de
betrouwbaarheid en de validiteit van de testen die worden uitgevoerd en heeft
neuropsychologie een duidelijke poot in de wetenschap.
Als de aanvraag voor een neuropsychologisch onderzoek (NPO) binnenkomt, wordt er een
aantal vragen gesteld. Allereerst is het de vraag of er wel echt sprake is van neuropsychologie
en of de vraag überhaupt te beantwoorden is. Daarnaast moet er gekeken worden of de
vraag zo geformuleerd kan worden dat deze past binnen het neuropsychologisch
diagnostisch proces en of er subvragen onder de grotere vraag zitten. Tevens moet er
gekeken worden of er gevraagd wordt naar een symptoom en of het mogelijk is om
hypothesen op te stellen aan de hand van de aanvraag.
De anamnese is in de basis in principe gelijk aan de anamnese in de klinische psychologie,
echter er wordt in de neuropsychologische praktijk gesproken over een patiënt in plaats van
een cliënt. De aanvrager van het onderzoek is veelal een arts. Bij de patiënt is er vaak sprake
van angst voor zowel slecht als goed nieuws. De anamnese is verder (semi)gestructureerd en
is echt anders dan een intake.
Anamnese
Wat is de voor de patiënt en de verwijzer de belangrijkste reden voor de verwijzing. Niet
enkel de klacht, maar ook de verwachting wordt hiermee uitgesproken, wat zeer belangrijk
is. Het is belangrijk om tijdens de anamnese te onderzoeken welke taalkeuze het beste is en
of er beperkingen zijn in de taal. Soms kan het beter zijn om enkel gesloten vragen te stellen.
Daarnaast probeert de diagnosticus tijdens de anamnese inzicht te krijgen in het al dan niet
bestaan van het ziektebesef en het ziekte-inzicht bij de patiënt.
Heteroanamnese
Naast de anamnese, die enkel met de patiënt wordt afgenomen, wordt ook de
heteroanamnese ingezet bij een NPO. Het is een zeer belangrijk onderdeel, omdat het inzicht
geeft in gedragingen van de patiënt, het zou kunnen zijn dat de patiënt dingen niet verteld
omdat hij of zij deze niet belangrijk vindt of niet als problematisch ervaart. Via de
heteroanamnese wordt er gestreefd naar volledigheid en het is van belang omdat het vaak
om moeilijke problematiek gaat. Bij het afnemen van een heteroanamnese is het altijd een
keuze of de diagnosticus deze apart doet of samen met de patiënt, hetgeen weer
loyaliteitsconflicten kan opleveren.
Testonderzoek
Bij het testonderzoek zijn meerdere dingen van belang. Zo is de belastbaarheid van de
patiënt een factor die altijd meegenomen moet worden, immers als de patiënt vermoeid
raakt, dan zijn de scores niet meer betrouwbaar en valide. Het is belangrijk om goede
hypothesen te formuleren vooraf en niet enkel te testen maar ook te observeren. Daarnaast
