Willemyn van der Plas
Pedagogiek - Blok 1 jaar 2
Samenvatting conceptuele leerlijn pedagogiek
College 1 de kinderopvang blz. 1
Kinderopvang in historisch perspectief blz. 2
Formele en informele vormen van kinderopvang blz. 3
De economische, sociale en educatieve functie van
kinderopvang blz. 4
College 2 verbeteren van kwaliteit in de kinderopvang blz. 5
Pedagogische kwaliteit in de kinderopvang
(Riksen- Walraven) blz. 5
Kwaliteit van de kinderopvang, hoe staat het ermee blz. 6
Nieuwe stappen in kwaliteit blz. 7
Mannen in de kinderopvang blz. 8
College 3 inspirerende pedagogische visies blz. 9
De visie van Emmi Pikler blz. 9
De visie van Karel Jan Mulderij blz. 10
De visie van Loris Mallaguzzi blz. 10
De visie van Roger A. Hart blz. 12
College 4 omgaan met diversiteit in de kinderopvang 1 blz. 13
Identiteit blz. 13
Opvoeden tot verbondenheid blz. 14
College 5 omgaan met diversiteit in de kinderopvang 2 blz. 16
Samen verschillend blz. 16
Intercultureel blz. 16
Taal blz. 17
College 6 de kinderopvang als onderdeel van de bredere
opvoedingscontext blz. 19
Pedagogische civil society blz. 19
Samen opvoeden blz. 20
Integraal kind-centrum blz. 22
College 7 een pedagogisch curriculum voor het jonge kind in de
kinderopvang blz. 23
Gehechtheid blz. 23
Taalontwikkeling blz. 23
Ontwikkelingsstoornissen en probleemgedrag blz. 25
De sociale functie van de kinderopvang blz. 25
1
, Pedagogiek hoorcollege 1
De kinderopvang
Kinderopvang vanuit historisch perspectief
Belang van kennis over de geschiedenis van opvoedadviezen
eeuw De cultuurhistorische contexten De kinderopvang
Eind • Armoede 1875 = de eerste ‘bewaarschool’
19e • Urbanisatie en industrialisatie • Alleen voor noodzakelijk
eeuw • Hoge kindersterfte (moeder werkende (arm genoeg)
kreeg de schuld) ‘zedelijke’ moeders
• Geen sociale voorzieningen • Hygiëne en voeding
vanuit overheid • Ambivalente (tegenstrijdige)
• Zorgen om volksopstand houding overheid
• Filantropische initiatieven - Hoge kindersterfte vs. Vrouwen
• Eugenetische theorieën vs horen voor kinderen te werken
Elise Plasky • Noodzakelijk kwaad
1950 • Toegenomen welvaart Jaren ’50 – ’60 = vraag kinderopvang
tot Kindersterfte neemt af en neemt af, het lukt om rond te komen
1980 meer vraag naar arbeiders met 1 inkomen
• Ontstaan verzorgingsstaat Jaren ’70 – ’80 = vraag kinderopvang
• 2e feministische golf neemt toe, vrouwen willen zelfstandig
• Hechtingstheorie – sensitief zijn en werken
responsief, druk wordt hoger
bij moeders en tegen KOV • Hechtingstheorie creëert het
(psychologie blok 3) psychisch fragiele kind =
emotioneel afhankelijk kind
• KOV blijft noodzakelijk kwaad
• Meer aandacht voor de
pedagogische relatie pm-er en
kinderen
• Crèche als middel tot
maatschappelijke verandering
1980 Jaren ’80 economische crisis • Arbeidsinstrument (wat biedt
tot • Werkloosheid, minder het? wat kost het? gezien als
2000 kinderen op de opvang verdienmodel als gevolg van
marktdenken)
Jaren ’90 neoliberalisme: • Vanaf jaren 90: overheid
marktdenken uitbreiding aanbod (constante
• De overheid is inefficiënt en toenamen naar vraag plekken)
het bedrijfsleven kan dat beter • Tripartiete financierging
(gefinancierd door 3
geldstromen; overheid,
bedrijfsleven, ouders)
2
, • Kinderopvang trekt nu vooral
hoogopgeleiden vs. 19e eeuw
• 1995 basisregels
rondom KOV worden voor het
eerst vastgelegd
Peuterspeelzalen:
Tijd Peuterspeelzaal
1960 – • In 1965 opgezet door groepen 4 primaire basisbehoeften en
1990 hoogopgeleide moeders pedagogische doelen:
• 2 á 3 dagdelen met leeftijdsgenootjes
spelen 1. Bieden van emotionele
• Werd uiteindelijk buurtvoorziening voor veiligheid
alle kinderen (alle sociale klassen) 2. Ontwikkelen van
persoonlijke competenties
Vanaf • Overheidsbeleid taalachterstanden
jaren 90 3. Ontwikkelen van sociale
bestrijden: VVE ((vroege) voorschoolse
competenties
educatie)
4. Overdragen van normen en
• Ook VVE in kinderopvang en groep 1 en
waarden
2 basisschool
• Per 2022 verplichte VVE-coach op
locatie
• Vooral voorziening voor peuters in
achterstandswijken
Vanaf 2000 – nu = meer aandacht voor pedagogische kwaliteit
2005 eerste wet op de kinderopvang (ouders krijgen meer zeggenschap op
kwaliteitsregels, 4 primaire basisbehoeften)
2010 wet ontwikkelingskansen door kwaliteit en educatie (OKE)
(kwaliteitseisen kinderopvang en peuterspeelzaal gelijktrekken)
2018 wet harmonisatie kinderopvang en peuterspeelzaalwerk (afstemming
tussen kinderopvang, peutspeelzaal en basisonderwijs)
2019 – 2025 wet innovatie kwaliteit kinderopvang (IKK) (maatregelen om de
kwaliteit verder te verhogen)
Formele en informele vormen van kinderopvang
De vijf huidige voorzieningen omrent kinderopvang
1. Het kinderdagverblijf – opvang voor kinderen van 0-4 jaar en 5 dagen per week
beschikbaar.
2. De gastouder – gastouder vangt maximaal 4 kinderen op bij hem/haar thuis of in
ouderlijk huis van de kinderen en dit proces verloopt via een gastouderbureau.
3
Pedagogiek - Blok 1 jaar 2
Samenvatting conceptuele leerlijn pedagogiek
College 1 de kinderopvang blz. 1
Kinderopvang in historisch perspectief blz. 2
Formele en informele vormen van kinderopvang blz. 3
De economische, sociale en educatieve functie van
kinderopvang blz. 4
College 2 verbeteren van kwaliteit in de kinderopvang blz. 5
Pedagogische kwaliteit in de kinderopvang
(Riksen- Walraven) blz. 5
Kwaliteit van de kinderopvang, hoe staat het ermee blz. 6
Nieuwe stappen in kwaliteit blz. 7
Mannen in de kinderopvang blz. 8
College 3 inspirerende pedagogische visies blz. 9
De visie van Emmi Pikler blz. 9
De visie van Karel Jan Mulderij blz. 10
De visie van Loris Mallaguzzi blz. 10
De visie van Roger A. Hart blz. 12
College 4 omgaan met diversiteit in de kinderopvang 1 blz. 13
Identiteit blz. 13
Opvoeden tot verbondenheid blz. 14
College 5 omgaan met diversiteit in de kinderopvang 2 blz. 16
Samen verschillend blz. 16
Intercultureel blz. 16
Taal blz. 17
College 6 de kinderopvang als onderdeel van de bredere
opvoedingscontext blz. 19
Pedagogische civil society blz. 19
Samen opvoeden blz. 20
Integraal kind-centrum blz. 22
College 7 een pedagogisch curriculum voor het jonge kind in de
kinderopvang blz. 23
Gehechtheid blz. 23
Taalontwikkeling blz. 23
Ontwikkelingsstoornissen en probleemgedrag blz. 25
De sociale functie van de kinderopvang blz. 25
1
, Pedagogiek hoorcollege 1
De kinderopvang
Kinderopvang vanuit historisch perspectief
Belang van kennis over de geschiedenis van opvoedadviezen
eeuw De cultuurhistorische contexten De kinderopvang
Eind • Armoede 1875 = de eerste ‘bewaarschool’
19e • Urbanisatie en industrialisatie • Alleen voor noodzakelijk
eeuw • Hoge kindersterfte (moeder werkende (arm genoeg)
kreeg de schuld) ‘zedelijke’ moeders
• Geen sociale voorzieningen • Hygiëne en voeding
vanuit overheid • Ambivalente (tegenstrijdige)
• Zorgen om volksopstand houding overheid
• Filantropische initiatieven - Hoge kindersterfte vs. Vrouwen
• Eugenetische theorieën vs horen voor kinderen te werken
Elise Plasky • Noodzakelijk kwaad
1950 • Toegenomen welvaart Jaren ’50 – ’60 = vraag kinderopvang
tot Kindersterfte neemt af en neemt af, het lukt om rond te komen
1980 meer vraag naar arbeiders met 1 inkomen
• Ontstaan verzorgingsstaat Jaren ’70 – ’80 = vraag kinderopvang
• 2e feministische golf neemt toe, vrouwen willen zelfstandig
• Hechtingstheorie – sensitief zijn en werken
responsief, druk wordt hoger
bij moeders en tegen KOV • Hechtingstheorie creëert het
(psychologie blok 3) psychisch fragiele kind =
emotioneel afhankelijk kind
• KOV blijft noodzakelijk kwaad
• Meer aandacht voor de
pedagogische relatie pm-er en
kinderen
• Crèche als middel tot
maatschappelijke verandering
1980 Jaren ’80 economische crisis • Arbeidsinstrument (wat biedt
tot • Werkloosheid, minder het? wat kost het? gezien als
2000 kinderen op de opvang verdienmodel als gevolg van
marktdenken)
Jaren ’90 neoliberalisme: • Vanaf jaren 90: overheid
marktdenken uitbreiding aanbod (constante
• De overheid is inefficiënt en toenamen naar vraag plekken)
het bedrijfsleven kan dat beter • Tripartiete financierging
(gefinancierd door 3
geldstromen; overheid,
bedrijfsleven, ouders)
2
, • Kinderopvang trekt nu vooral
hoogopgeleiden vs. 19e eeuw
• 1995 basisregels
rondom KOV worden voor het
eerst vastgelegd
Peuterspeelzalen:
Tijd Peuterspeelzaal
1960 – • In 1965 opgezet door groepen 4 primaire basisbehoeften en
1990 hoogopgeleide moeders pedagogische doelen:
• 2 á 3 dagdelen met leeftijdsgenootjes
spelen 1. Bieden van emotionele
• Werd uiteindelijk buurtvoorziening voor veiligheid
alle kinderen (alle sociale klassen) 2. Ontwikkelen van
persoonlijke competenties
Vanaf • Overheidsbeleid taalachterstanden
jaren 90 3. Ontwikkelen van sociale
bestrijden: VVE ((vroege) voorschoolse
competenties
educatie)
4. Overdragen van normen en
• Ook VVE in kinderopvang en groep 1 en
waarden
2 basisschool
• Per 2022 verplichte VVE-coach op
locatie
• Vooral voorziening voor peuters in
achterstandswijken
Vanaf 2000 – nu = meer aandacht voor pedagogische kwaliteit
2005 eerste wet op de kinderopvang (ouders krijgen meer zeggenschap op
kwaliteitsregels, 4 primaire basisbehoeften)
2010 wet ontwikkelingskansen door kwaliteit en educatie (OKE)
(kwaliteitseisen kinderopvang en peuterspeelzaal gelijktrekken)
2018 wet harmonisatie kinderopvang en peuterspeelzaalwerk (afstemming
tussen kinderopvang, peutspeelzaal en basisonderwijs)
2019 – 2025 wet innovatie kwaliteit kinderopvang (IKK) (maatregelen om de
kwaliteit verder te verhogen)
Formele en informele vormen van kinderopvang
De vijf huidige voorzieningen omrent kinderopvang
1. Het kinderdagverblijf – opvang voor kinderen van 0-4 jaar en 5 dagen per week
beschikbaar.
2. De gastouder – gastouder vangt maximaal 4 kinderen op bij hem/haar thuis of in
ouderlijk huis van de kinderen en dit proces verloopt via een gastouderbureau.
3
